Meta gözlükleriyle gizlice çekilen kadınlara dava hazırlığı

Hollanda'da son aylarda yüzlerce, hatta belki de binlerce kadın ve kız çocuğu Meta'nın yapay zeka özellikli kameralı gözlükleriyle gizlice görüntülendi. Plajlarda, alışveriş caddelerinde veya banyoda farkında olmadan çekilen kişilerin görüntüleri Telegram gruplarında ve "creepshot" adı verilen internet siteleri ile platformlarda dolaşıyor. Çevrimiçi cinsel istismara karşı mücadele eden Offlimits adlı kuruluş bir dava açmaya hazırlanıyor. Başka Hollanda kuruluşları da önlem alıyor.

Gözlük sıradan bir gözlükten ayırt edilemiyor

Meta'nın kameralı gözlükleri satışa çıktığı andan itibaren ilgi gördü. Dünya genelinde milyonlarca, Hollanda'da ise binlerce adet satıldı. Gözlükler normal bir gözlükten ayırt edilemiyor. Kayıt yapıldığını gösteren tek işaret, üzeri çıkartmayla kapatılabilen küçük beyaz bir ışık.

Offlimits'in yardım hattına, Meta gözlükleriyle gizlice çekilen mağdurlardan çok sayıda ihbar ulaştı. Kuruluşun yöneticisi Robert Hoving, "Bu gözetleme amaçlı gözlükler başımıza iş açmak için biçilmiş kaftan. Burada bir sınır çiziyoruz. Günlük bir nesnenin içine kamera saklamak, çevrimiçi istismar davranışını kolaylaştırıyor. Bu gözlüklerle mağdur edilen kişiler yardım hattımıza başvurmaya başladı" dedi.

Hoving, daha fazla mağduriyetin önüne geçmek için bu tür görüntülerin baştan çekilememesini sağlamak istediklerini söyledi. "Herkesin, teknoloji dünyasındakiler dahil, interneti güvenli tutma sorumluluğu var. Bu da Meta'nın söz konusu gözlükleri satmayı bırakmasını gerektiriyor" diye konuştu.

Offlimits, Firewall Vakfı ile birlikte Meta'dan kameralı gözlüklerin satışını durdurmasını ve bu gözlüklerle çekilen görüntüleri, görüntüde yer alan kişilerin açık rızası olmadan işlememesini talep etti. Meta bu talepleri kabul etmezse dava açılacak.

Firewall Vakfı başkanı Eric Smit, "Meta gözlükleri, rızası olmadan görüntülenen kişilere zarar veriyor ve büyük teknoloji şirketlerinin gözetimi normalleştirmesine doğru atılmış yeni bir adımı temsil ediyor" dedi. Smit, "Bu haliyle gözlükler demokratik hukuk devleti için tehdit oluşturuyor. Hepimiz gösteri yapabilmeli, oy kullanabilmeli ya da temel demokratik haklarımızı özgürce kullanabilmeliyiz" ifadelerini kullandı.

Sağlık merkezleri, oteller ve spor dünyası önlem alıyor

AD gazetesinin araştırmasına göre birçok Hollandalı kuruluş ve şirket bu gözlüklere karşı önlem almaya başladı. Birçok müzik mekanı ve festival gözlükleri yasaklılar listesine aldı. Sauna işletmecileri de aynı yönde adım atıyor. Otel, restoran ve kafe sektörünün çatı kuruluşu KHN, otellere ve kafelere iç mekan kurallarını sıkılaştırmalarını tavsiye ediyor.

Spor dünyası da özellikle soyunma odalarındaki sporcular konusunda endişeli. Hollanda spor birliği NOC*NSF'nin bir sözcüsü gazeteye, "Bu gözlüklerin spor ortamında gerçekçi bir risk oluşturduğunu düşünüyoruz" dedi. Kuruluş, spor federasyonlarıyla önlemler üzerine görüşme halinde.

Hollanda futbol federasyonu KNVB de gözlükleri yasaklamayı değerlendiriyor. Bir sözcü, sporcuların özellikle soyunma odalarında ve duşlarda mahremiyetlerine saygı gösterileceğine güvenebilmesi gerektiğini söyledi. "Gizli kayıt konusundaki endişeleri paylaşıyoruz" dedi.

Wehkamp son aylarda Meta gözlükleri satmıştı, ancak AD'ye "tüketici mahremiyeti ve güvenliği her zaman önce gelir" diyerek satışı durdurduğunu açıkladı. Bol.com ise konuyu hala değerlendiriyor. Bir sözcü, "Bu tür bir teknolojinin olası kullanımına ilişkin endişeleri anlıyoruz" dedi; ancak bunun otomatik olarak yasak anlamına gelmediğini ekledi.

Gözlüklerin diğer satıcıları Pearle Opticiens, Hans Anders ve De Bijenkorf gazetenin sorularına yanıt vermedi. Adalet ve Güvenlik Devlet Bakanı Claudia van Bruggen ise AD'ye, gözlüklere ilişkin endişeleri anladığını ancak yasak düşünmediğini söyledi. "Kameralı gözlük kullanımı başlı başına istenmeyen bir şey değil. Önemli olan gözlüklerin kötüye kullanımına karşı harekete geçmek" dedi.