Mikroskop görüntü yarışmasının kazananı yapay zeka nedeniyle diskalifiye edildi

Mikroskopla çekilen görüntülerin katıldığı prestijli bir yarışmanın kazananı diskalifiye edildi. Bir çocuğun solunum yollarındaki minik hareketli tüycükleri gösteren kısa video, yapay zekayla hazırlanmış çıktı. Çin'deki Tsinghua Üniversitesi'nde araştırmacı olan Ning Xu, Small World in Motion yarışmasına PCD adı verilen nadir kalıtsal hastalığı olan bir çocuğun solunum yollarındaki tüycüklerin hareketini gösteren kısa bir video göndermişti. PCD hastalığında bu mikroskobik tüycükler düzgün hareket edemiyor ve bunun sonucunda balgam gibi maddelerin atılması zorlaşıyor.

Kazanan açıklandıktan hemen sonra bilim dünyasında video hakkında kuşkular ortaya çıktı. PCD üzerinde 20 yılı aşkın süredir araştırma yapan İngiliz bilim insanı Robert Hirst, BBC'ye yaptığı açıklamada videonun "sahnelenmiş" olduğunu "hemen anladığını" söyledi.

Yapımcı görüntülerin sahte olduğunu reddetti

Hirst, videodaki hücrelerin ve tüycüklerin PCD hastalarındakinden "tamamen farklı" göründüğünü belirtti. Başkaları da videoda hücrelerin, hücre biyolojisinde rastlanmayan bir biçimde belirip kaybolduğunu aktardı. Ayrıca kaynak dosyalarda, yapay zekayla üretilmiş videolara eklenen türde filigranlar bulundu. Haber sitesi Ars Technica'ya göre yapımcı Xu, görüntülerin sahte olduğunu reddetti. Xu, yapay zekayı yalnızca "yeniden oluşturulmuş gri tonlamalı görüntülerdeki özellikleri ayırt etmek ve görselleştirmek" için kullandığını ileri sürdü.

Yarışmayı düzenleyen Nikon bir inceleme başlattı ve videonun yarışma kurallarına uymadığı sonucuna vardı. Kazanan artık, küçük bir yuvarlak solucanı ve tek hücreli bir canlıyı görüntüleyen Vietnamlı Nam Nhat Nguyen oldu.

Yapay zekanın yaygınlaşmasıyla fotoğraf ve video yarışmalarında katılımcıların yapay zekayı izinsiz kullanmasına daha sık rastlanıyor. 2023'te Sony World Photography Award'ı kazanan Alman sanatçı Boris Eldagen, ödülü aldıktan sonra fotoğrafın tamamen yapay zekayla yapıldığını açıklamasının ardından diskalifiye edilmişti; jüri fotoğrafın temel altyapısının gerçek olduğunu düşünüyordu. Eldagen, fotoğrafçılığın geleceği üzerine bir tartışma başlatmak istediğini söylemişti.

Tersi yönde de durumlar yaşanabiliyor. 2024'te bir fotoğrafçı, yapay zeka görüntüleri kategorisi bulunan bir yarışmaya bir flamingo fotoğrafı gönderdiği için diskalifiye edilmişti. Fotoğrafçı Miles Astray kuralları bilerek çiğnemişti. Astray, "Gerçek bir fotoğrafı yapay zeka yarışmasına göndererek işi yalnızca bir insanın yapabileceği şekilde tersine çevirebileceğimi fark ettim. Elbette bilinçli olarak olabildiğince gerçeküstü ve inanılmaz görünen bir fotoğraf seçtim" demişti.