Muhalefet hükümetin vergi planına karşı çıkıyor

Hollanda'da muhalefet partileri, hükümetin bütçe açığını kapatmak için hazırladığı vergi planına sert eleştiriler yöneltti. Planın en dikkat çeken maddesi, CDA'nın seçim programında "özgürlük katkısı" (vrijheidsbijdrage) olarak tanıtıldığı vergi artışı. Bu düzenlemeyle vatandaşların ve işletmelerin artan savunma harcamalarına katkıda bulunması amaçlanıyor.

Hükümet, gelir vergisinde normalde enflasyona göre yapılan otomatik düzeltmeyi bu yıl uygulamayarak çalışanlardan daha fazla vergi toplamayı planlıyor. Bu düzenlemenin devlet kasasına yapısal olarak 2,7 milyar euro ek gelir sağlaması bekleniyor.

Muhalefetten "sinsi" ve "akıl almaz" tepkisi

Pazartesi günü Temsilciler Meclisi'nde hükümetin tüm mali planlarına ilişkin ilk yasa görüşmeleri yapıldı. Görüşmelerde "özgürlük katkısı"na neredeyse hiç destek çıkmadı. Muhalefetin tamamı vergi artışının geri çekilmesini istiyor.

JA21'den Michiel Hoogeveen, planı "biraz sinsi" olarak nitelendirdi. BBB lideri Henk Vermeer ise "akıl almaz bir örtmece" ifadesini kullandı. Sol partilerden de plana destek gelmedi. GroenLinks-PvdA (PRO) milletvekili Luc Stultiens, yalnızca "özgürlük katkısı"nın kaldırılmasını değil, hükümetin çalışanlara yönelik toplam 8 milyar euroya yakın vergi artışından da vazgeçmesini istedi. Stultiens'e göre bu artışın büyük bölümü Schoof hükümetinin aldığı kararlardan kaynaklanıyor.

JA21 bu kadar ileri gitmeye yanaşmıyor. Hoogeveen, hükümetin "Schoof'un mirasıyla" baş etmek zorunda olduğunu kabul etti. ChristenUnie'den Pieter Grinwis de bu noktada hükümeti savunarak, kabinenin "suçlu" durumda olduğunu söyledi.

Milyarlar nereden gelecek?

Muhalefet partileri, vergi artışının iptal edilmesi durumunda ortaya çıkacak bütçe açığının nasıl kapatılacağı konusunda da anlaşamıyor. PRO, "en zengin yüzde 1" ile "büyük çevre kirleticilerinin" daha fazla vergi ödemesini istiyor. JA21 ve BBB ise ek kesinti yapılmasından yana. Stultiens'e göre bu farklılık, hükümetin bir seçim yapması gerektiğini gösteriyor.

Aylardır talep edilen bu seçim hâlâ yapılmadı. Koalisyon partileri de pazartesi günü hâlâ "geniş destek" umduklarını yineledi. CDA, VVD ve D66 milletvekilleri vergi planını kurtaracak öneriler sunmadı; hükümeti işaret ederek "dengeli bir satın alma gücü paketi" hazırlandığını vurguladı.

Hükümet, Prens Günü'nden (Prinsjesdag) sonra çalışanların satın alma gücünü bir miktar artırmak için 1 milyar euro daha ayırmıştı. Ancak yakın zamanda muhalefetin hâlâ tatmin olmadığı ortaya çıktı. Maliye Devlet Sekreteri Eelco Eerenberg'in vergi planına destek sağlamak için alternatif planlarla gelmesi bekleniyor. Eerenberg pazartesi günü henüz söz almadı; muhalefetin biraz daha sabırlı olması gerekiyor.

Vergi planının sonunda yeterli desteği bulup bulamayacağı belirsizliğini koruyor. Sağdan destek arayışı neredeyse kapalı; çünkü BBB, azot planlarının çöpe atılmasını şart koşuyor. Vermeer pazartesi günü bunun "hayati" olduğunu yineledi: "Partiyi bunun için kurduk." Sağ çoğunluk için Senato'da BBB'nin desteği gerekiyor.

Soldan destek arayışı da PRO'nun ortaya koyduğu talepler nedeniyle kolay değil. VVD'de sosyal güvenlikte yapılan kesintilerin iptal edilmesi nedeniyle zaten huzursuzluk var. Liberaller için sola daha fazla taviz vermek zor görünüyor.

Küçük merkez partileri 50PLUS ve ChristenUnie ise daha yapıcı bir tutum izliyor. Grinwis, vergi planı dışındaki konuları da ön koşul olarak ekleyerek işleri "gereksiz yere karmaşık hale getirmeyeceğini" söyledi. Ona göre bu, "azınlık hükümetinin işini imkânsız kılar" ve Grinwis "azınlık hükümeti olgusundan hoşlanıyor".