NATO generalinden Rusya'ya sert mesaj: 'Herkesi yok ederiz'

NATO'nun Avrupa'daki en üst komutanı Orgeneral Alexus Grynkewich, Polonya'da düzenlenen bir güvenlik konferansında Rusya'ya yönelik sert açıklamalarda bulundu. Grynkewich, konuşmasında Rusya'yı doğrudan isimlendirmedi; bunun yerine sürekli olarak "düşman" ifadesini kullandı.

NATO'ya yönelik bir saldırının "aptalca" ve "tamamen anlamsız" olacağını belirten Grynkewich, böyle bir saldırıya karışan herkesin ve her şeyin NATO güçleri tarafından "yok edileceğini" söyledi.

Konuşmanın öne çıkan yönü, mesajın ne kadar doğrudan ve süslemesiz verildiğiydi. Savunma uzmanı Patrick Bolder, NU.nl'ye yaptığı değerlendirmede, "Normalde bu tür platformlarda diplomatlar konuşur, generaller değil" dedi. "Generaller politikanın uygulayıcılarıdır."

Bolder, Grynkewich gibi itibarlı bir ismin Moskova'ya bu denli sert seslenmesini olumlu karşıladı. Generalin mesajını, "Sınırı bir tırnak bile geçmeye cesaret etme, yoksa bacağını keseriz" sözleriyle yorumladı.

Uzmanlar: 'Alışılmadık ama caydırıcılığın parçası'

Hollanda Savunma Akademisi'nde profesör olan Han Bouwmeester da bu düzeyde bir generalin böyle bir konuşma yapmasını "alışılmadık" olarak nitelendirdi. Bouwmeester'a göre konuşmanın sembolizmi üzerinde dikkatle durulmuş. "Genel sekreter yerine üniformalı birini öne çıkarmak istediler. O kişi şunu söylüyor: Bizimle oyun oynamaya kalkma, yoksa işini bitiririz."

Bouwmeester, bunun bir gövde gösterisi dili olduğunu kabul ediyor, "ama caydırıcılığın bir parçası" diyor. Sunumun büyük ölçüde Putin'e yönelik olduğunu belirten Bouwmeester, "O, her şeyden önce iktidara odaklanan ve iktidarın dilinden konuşan bir adam" ifadelerini kullandı.

Grynkewich konuşmasında NATO'nun her zaman verdiği mesajı da yineledi: "Savunma örgütüyüz, topraklarımızı ve halkımızı korumaktan öte plan ve emelimiz yok." Bolder'a göre Rusya bu mesajı bilinçli olarak farklı yorumlayacak. "Moskova, NATO'nun çatışma aradığını ve tırmandırmak istediğini söyleyecektir."

Putin bu ayın başlarında sorunun Moskova'da değil, Brüksel ve Washington'da olduğunu ima etmişti. Rusya'nın "Avrupa ile barış içinde yaşamak" istediğini ve saldırı planı olmadığını söylemişti. Ancak geçen hafta Ukrayna'ya yönelik ağır bombardıman ve Leipzig'deki sabotaj eylemleri farklı bir tablo ortaya koyuyor.

ABD'den Avrupa'ya güvence mesajı

Grynkewich konuşmasının bir bölümünde müttefiklik vurgusu yaptı: "İttifakımızın milyarlarca vatandaşına durumu kontrol altında tuttuğumuzu garanti etmek istiyorum. Ne yapmamız gerektiğini ve bunu nasıl ele alacağımızı biliyoruz."

Uzmanlara göre mesajın bu kısmı öncelikle Avrupa'ya yönelikti. Grynkewich yalnızca NATO'nun Avrupa'daki en üst komutanı değil; aynı zamanda ABD'nin Avrupa komutanlığı EUCOM'un da başı. Bolder, "Böyle biri Beyaz Saray ile koordinasyon olmadan asla konuşmaz" dedi.

Kısacası ABD, bu konuşmayla Avrupa'yı NATO'ya olan bağlılığı konusunda bir ölçüde rahatlatmak istiyor. Son dönemde bu konuda Avrupa'da şüpheler var. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile savaşta kendisine yardım etmediği için ittifaka hayal kırıklığı duyduğunu söylemişti. Grönland'ı talep ederek de diğer NATO üyesi ülkelerle doğrudan karşı karşıya gelmişti. Grynkewich bu kaygıları gidermeye çalıştı: "Kimsenin ABD'nin bağlılığından şüphe etmesine gerek yok."

Bouwmeester yine de ABD askeri yapısı ile "üstündeki siyasi katman" arasında bir fark olduğunu düşünüyor. Kongrelerde ve eski ABD'li meslektaşlarıyla temaslarında bunu gözlemlediğini belirten Bouwmeester'a göre bu alanda son yıllarda Beyaz Saray'ın söylemlerinin ima ettiğinden daha az şey değişti. Trump'ın Putin ile işbirliği aradığı dizel anlaşması da generalin mesajıyla çelişiyor.

Grynkewich'in Polonya'da kürsüye çıkmasını, sabotaj ve hibrit saldırılara ilişkin yaygın kaygılara bağlıyor. Daha önce birçok Avrupa istihbarat servisi bu tür saldırılarda artış ve daha ağır saldırılar konusunda uyarıda bulunmuştu. Bouwmeester, Hollanda'nın bu uyarıları ciddiye alması gerektiğini söylüyor. Bu özellikle Rusya'nın Ukrayna'yı destekleyen ülkelere baskı yapması nedeniyle geçerli. Hollanda, Kyiv'e en fazla destek veren beş Avrupa ülkesinden biri.

Yine de bu mesajın henüz geniş kesimlerde yeterince karşılık bulmadığını belirten Bouwmeester, "Hollanda Soğuk Savaş'tan bu yana böyle bir tehdit görmediği için şanslı. Bu güzel, ama güç siyasetinin hâkim olduğu bir dünyada bundan vazgeçmemiz gerekiyor" diyor.