NATO pahalı uçaklarla drone önlemeye devam ediyor: 'Daha hızlı yenilik şart'

NATO topraklarında drone kaynaklı olaylar giderek artıyor. Perşembe gecesi ve hafta sonunda Letonya ile Romanya semalarında şüpheli insansız hava araçları savaş uçakları tarafından düşürüldü. İki hafta önce Leipzig Havalimanı'nda patlayıcı yüklü bir drone bulunmuştu. Geçen yıl eylül ayında Avrupa'daki drone olayları, bu tehditle mücadelede savaş uçaklarından daha ucuz ve verimli yöntemler bulunması gerektiğini ortaya koymuştu. Ancak son olaylar bunun henüz başarılamadığını gösterdi.

Yeni bir silah sistemi

Lahey Stratejik Çalışmalar Merkezi'nden (HCSS) savunma uzmanı Patrick Bolder'a göre NATO'nun drone'lara karşı etkili savunma geliştirmesi zor çünkü bu yeni bir silah sistemi. Bolder, "Çok farklı işlevlere ve boyutlara sahip çok sayıda drone var. Küçük drone'lar radar sistemlerinden fark edilmeden geçebiliyor. NATO'nun bu silahlarla ilgili deneyimi henüz az" diyor.

Kısa sürede drone'lar Ukrayna'da savaş alanının ana silahı haline geldi. Bolder, "Geleneksel topçuların rolünü üstlendiler" diyor. Drone'lar hassasiyetleri ve çok yönlü kullanımları nedeniyle tercih ediliyor; keşif, nakliye ve saldırı amaçlı kullanılıyorlar. Ayrıca psikolojik savaşta da önemli rol oynuyorlar. "Askerler drone'un vızıltısını duyuyor ama ne zaman saldıracağını bilmiyor. Bu büyük bir tehdit oluşturuyor."

İnovasyonda hız şart

Geçen yıl eylül ayındaki drone olayları NATO ülkelerini harekete geçirdi. Savunma bütçelerinden anti-drone önlemlerine 1 ila 2,5 milyar euro ayrıldı ve NATO ülkeleri toplam 35 milyar euro yatırım yapma kararı aldı. Ayrıca 2027 sonuna kadar beş kat daha fazla drone pilotu yetiştirilmesi hedefleniyor. Ancak Bolder, para harcamanın ve plan yapmanın yeterli olmadığını, inovasyonun hızlandırılması gerektiğini vurguluyor. "Savunma kurumları hantal; kararlar çok uzun sürüyor" diyor.

Ukrayna savaşı nedeniyle saldırı drone'larındaki gelişmeler çok hızlı ilerliyor. Rusya ve Ukrayna, birbirlerinin önleme çabalarını aşmak için giderek daha gelişmiş, çoğu zaman ucuz drone'lar üretiyor. NATO ise bu gelişmenin gerisinde kalıyor ve milyonlarca avroluk silahlarla birkaç bin ila on binlerce avro değerindeki drone'ları düşürmeye çalışıyor. Bolder, "Bu maliyeti kaldırmak mümkün değil. NATO hızla inovasyona gitmeli ve gelişmelerin önünde olmalı" diyor.

Bolder'a göre farklı yüksekliklerdeki drone'ları tespit edebilecek radar sistemleri ve önleme drone'ları gibi daha ucuz imha yöntemleri geliştirilmeli. Bu sadece sınırlarda değil, havalimanları gibi kritik altyapıların çevresinde de uygulanmalı. Leipzig'deki olay, drone'ların yalnızca Rusya'dan değil, NATO topraklarından da havalanabileceğini gösterdi.

Rusya'nın testleri ve Avrupa'nın rolü

NATO muhabiri Kysia Hekster, ittifakın başlangıçta geriden geldiğini ve bu açığı kapatmanın uzun süreceğini belirtiyor. Rusya'nın drone eylemleriyle ittifakın tepkisini test ettiğini, NATO'nun provokasyonlara kapılmayarak panik yapmadığını göstermek istediğini ancak endişelerin arttığını aktarıyor. Geçen hafta 32 büyükelçinin acil toplantısında olaylar "kabul edilemez ve tehlikeli" olarak nitelendirildi.

Bolder, artan drone tehdidinin ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO hakkındaki açıklamalarıyla örtüştüğüne dikkat çekiyor. "NATO, caydırıcılık yoluyla üyelerine koruma sağlıyor. Bu sorgulanırsa caydırıcılık zayıflar." Rusya, drone'larla yapılan provokasyonlar, sabotajlar ve hava sahası ihlalleriyle üyeler arasındaki dayanışmayı test ediyor. "Bu, siber saldırılar gibi hibrit savaşın bir parçası" diyor.

Çözümün Avrupa'da olduğunu savunan Bolder, Avrupa NATO ülkeleri, AB ve Ukrayna'nın iş birliği yapması gerektiğini söylüyor. "Ukraynalıların üretim kapasitesi, bilgisi ve deneyimi var. AB, Avrupalı NATO üyeleriyle birlikte inovasyon projeleri için fon sağlamalı. Para mevcut." Bu sayede Avrupa'nın kendi topraklarında yenilik yapacağını, ekonomisini güçlendireceğini ve ABD'ye daha az bağımlı hale geleceğini belirtiyor.