Neandertal Shanidar A 75 bin yıl önce öldürülmüş

Bilim insanları, insan benzeri canlıların tarihindeki en eski cinayet vakalarından birini ortaya çıkardı. Araştırmaya göre, taş devrinde yaşayan neandertal Shanidar A, yaklaşık 75 bin yıl önce büyük olasılıkla bir mızrakla öldürüldü. Çalışmada aynı kişinin yıllar boyunca başkaları tarafından bakıldığına dair kanıtlar da bulundu.

Erkek neandertal, yaklaşık 75 bin yıl önce Kuzey Irak'taki Shanidar Mağarası'na gömülmüştü. İskelet yedi yıl önce çıkarıldı ve o zamandan bu yana bilim insanları tarafından inceleniyor. Araştırmacılara göre bu inceleme, neandertaller arasındaki yaşam ve ölüme dair "önemli yeni bakış açıları" sundu. Sonuçlar, saygın bilimsel platform Scientific Reports'un internet sitesinde yayımlandı.

Kürek kemiğindeki derin yara mızrak izi taşıyor

Shanidar A'nın kürek kemiğindeki derin yaranın neredeyse kesin olarak tahta bir mızraktan kaynaklandığı belirtiliyor. Bu, avlanma sırasında yaşanan bir kaza da olabilirdi. Ancak araştırmacı ve biyo-antropolog Emma Pomeroy'a göre bu senaryo pek olası görünmüyor. Pomeroy, Amerikan haber kanalı CNN'e yaptığı açıklamada, bedeni tamamen delmek için çok fazla güç kullanılması gerektiğini, bunun da durumun "birini öldürmeye yönelik kasıtlı bir saldırının özelliklerini taşıdığını" gösterdiğini söyledi.

Yaranın açısı, saldırgan ile kurbanın karşı karşıya durduğuna işaret ediyor. Ancak on binlerce yıl sonra saldırganın kim olduğu ve motivasyonunun ne olduğu doğal olarak ortaya çıkarılamıyor. Pomeroy, Shanidar Mağarası'ndaki diğer neandertal bedenlerini de inceledi.

Yıllarca bakıma ihtiyaç duymuş

Taş devrinden kalan fosillerde cinayete dair izlere çok nadir rastlanıyor. İnsan türünün avcı-toplayıcılıktan tarıma geçmesiyle bu durum değişti. O tarihten sonra insanlar daha büyük gruplar halinde yaşamaya başladı ve kasıtlı şiddet izleri taşıyan sayısız iskelet bulundu.

Araştırmacılar, Shanidar A'nın kaderine işaret ederek neandertaller arasında da cinayet yaşandığını vurguluyor. Ancak hikâyenin bir başka yönü de var: Shanidar A, uzun süre diğer neandertallerden yardım görmüş görünüyor.

Kırklı yaşlarındaki bu kişi, şiddet yoluyla öldürülmesinden yıllar önce dişlerinde ağır bir yaralanma yaşamıştı. Pomeroy'a göre bunun üstesinden gelebilmek için yakınlarından yardım alması gerekiyordu; örneğin yemeğini pişiren ve püre haline getiren kişiler olmalıydı.

Arkeologa göre tüm bunlar bir araya geldiğinde Shanidar A'nın insani bir hikâyesi ortaya çıkıyor. Pomeroy, "Bir yanda korkunç derecede şiddetli bir sona dair kanıt var. Öte yandan bu kişi belli ki yaşamı boyunca bakılmış bir bireydi" diyor.