New York ve Pensilvanya'da en büyük kızamık salgını

ABD'nin New York ve Pensilvanya eyaletlerinde kızamık virüsü hızla yayılıyor. New York'ta bu hafta yüzden fazla kişinin hastalığa yakalanmasının ardından olağanüstü hal ilan edildi. Olağanüstü hal sayesinde sağlık ekipleri daha hızlı müdahale edebilecek; daha hızlı test yapıp aşı dağıtabilecek.

Pensilvanya'da ise bu yıl kaydedilen kızamık vaka sayısı bin sınırını aştı. Salgın, 1990'lı yılların başından bu yana görülen en büyük salgınlardan biri olarak kayıtlara geçti. Yaklaşık 200 hasta hastanede tedavi altına alındı, beş kişi ise hayatını kaybetti.

Sağlık uzmanları bu tür salgınları ABD'de azalan aşılanma oranıyla ilişkilendiriyor. Geçen yılın başından bu yana Texas, Utah ve South Carolina gibi diğer eyaletlerde de büyük salgınlar bildirildi.

Kızamık nedir?

Kızamık, virüs kaynaklı ve son derece bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığı. Hastalık genellikle hafif seyrediyor; ancak ciddi komplikasyonlar gelişebiliyor ve hasta hayatını kaybedebiliyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre 2024'te dünya genelinde yaklaşık 95 bin kişi kızamık nedeniyle öldü; ölenlerin büyük bölümü 5 yaş altı çocuklardı.

Kızamık, ani yüksek ateş, kızarmış gözler, öksürük, soğuk algınlığı belirtileri ve genellikle pütürlü hissedilen kırmızı deri döküntüleriyle kendini gösteriyor.

Hollanda'da geçen yıl 500'den fazla kişi kızamığa yakalandı. Hastaların çoğu, öğrencilerinin büyük bölümünün aşılanmadığı ilkokullardaki çocuklardı. Hollanda'da kızamığa karşı bir aşı bulunuyor: bmr aşısı.

Pensilvanya ve New York'un yanı sıra Ohio'da da ciddi bir kızamık salgını yaşanıyor; bu eyalette bu yıl 200'den fazla bulaşma tespit edildi. Pensilvanya'da olduğu gibi Ohio'nun en çok etkilenen bölgelerinin bazılarında, genellikle aşılanma oranının düşük olduğu tutucu Hristiyan Amiş toplulukları yaşıyor.

ABD genelinde durum

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'ne (CDC) göre ülke genelinde 1991'den bu yana en kötü kızamık salgını yaşanıyor; toplam vaka sayısı şu anda 4 bine yaklaştı. Vakaların yaklaşık yüzde 20'si 5 yaş altı çocuklardan oluşuyor. Son iki yılda kızamıkla bağlantılı komplikasyonlar nedeniyle sekiz kişi öldü. Bu sayı, önceki otuz yıldaki toplam ölüm sayısından fazla.

Robert F. Kennedy Jr., Şubat 2025'te Trump hükümetinde Sağlık Bakanı olarak atandı. Yıllar boyunca ABD'deki en yüksek sesli aşı karşıtlarından biriydi. Göreve gelmesinden kısa süre sonra aşı danışma komisyonundaki tüm uzmanları görevden aldı ve yerlerine kısmen aşı karşıtlarını getirdi. Kızamık nedeniyle yaşanan ölümlerin ardından hastalıkla ilgili tutumunu bir ölçüde yumuşattı; bmr aşısının hastalığın yayılmasını önlemede en etkili yöntem olduğunu açıkladı. Ancak eleştirilerinin sonuçları şimdiden görülmeye başlandı. Aşılanma oranı, kızamığın yayılmasını engellemek için gereken yüzde 95'in altına düştü. Bu nedenle birçok eyalette bulaşma sayısı hızla artıyor.

Kasım ayında uluslararası sağlık yetkilileri, ABD ve Meksika'nın kızamıksız ülke statüsünü kaybedip kaybetmediğini belirlemek için bir araya gelecek. Bir ülkenin kızamıksız sayılması için on iki ay boyunca hastalık vakası görülmemesi gerekiyor. Aşılar hakkındaki dezenformasyon ve sağlık hizmetlerine erişimdeki sorunlar da bazı ebeveynlerin kendilerini veya çocuklarını aşılatmamasına yol açıyor.

ABD, kızamık salgınlarının yanı sıra gıda kaynaklı bazı hastalıklarla da mücadele ediyor. Bu yıl yaklaşık 13 bin Amerikalı, bağırsak paraziti bulaşmış marul yemesi sonucu ishal ve mide-bağırsak şikayetleri yaşadı. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), bulaşmayı bir Meksika çiftliğine kadar takip etti.

ABD medyası, ülkede gıda ürünlerinin bakteri, virüs veya parazit bulaşması nedeniyle giderek daha sık geri çağrıldığını yazıyor. Söz konusu ürünler arasında yumurta, tavuk ve et de bulunuyor. Çeşitli medya kuruluşlarına göre bu gelişme, FDA ve ABD Tarım Bakanlığı'ndaki bütçe kesintileri ve personel ayrılmaları nedeniyle gıda denetimlerinin baskı altında kalmasından kaynaklanıyor. ABD sağlık kurumu CDC şu anda salmonella, E. coli ve listeria dahil 33 gıda kaynaklı hastalık salgınını inceliyor.