Nord Stream davası Hamburg'da başladı: 15 yıla kadar hapis riski

Rusya ile Almanya arasındaki Nord Stream doğalgaz boru hatlarına yönelik sabote eylemi iddiasıyla Ukraynalı Serhii K'nın yargılanması bugün Hamburg'da başladı. Sanık, 2022'de hatlara yapılan saldırıyı Ukrayna adına koordine etmekle suçlanıyor. Eylemin büyüklüğü nedeniyle kamuoyunda "yüzyılın sabotajı" olarak da anılıyor.

Alman savcılığı, K'nın savaş suçu işlediği, patlamalara yol açtığı ve kritik altyapıya zarar verdiği gerekçesiyle yargılanmasını istiyor. Sanığı 15 yıla kadar hapis cezası bekliyor. Duruşmalar şubat ayına kadar sürecek.

Eylem nasıl gerçekleşti?

Savcılığa göre, Serhii K'nın çevresindeki grup 2022 yazının sonunda birkaç hafta boyunca Andromeda adlı göze çarpmayan bir Alman yelkenlisini kiraladı. GPS takip cihazı bulunmayan tekne Rostock limanından ayrıldıktan sonra yaklaşık üç hafta görünmez oldu. Eylül ortasında dalgıçların onlarca metre derinlikte birkaç noktaya güçlü patlayıcılar yerleştirdiği belirtiliyor. Savcılar bu işi yapanları "profesyoneller" olarak nitelendiriyor.

Patlayıcılar infilak etmeden önce grubun yatı teslim edip Almanya'dan ayrıldığı ifade ediliyor. 26 Eylül 2022'yi 27'sine bağlayan gece saat 02.00'den hemen sonra Baltık Denizi'nde güçlü patlamalar kaydedildi. Danimarka'nın Bornholm adası yakınlarında gaz kabarcıkları görüldü. Patlamalar dört borudan üçünü kullanılamaz hale getirdi.

Nord Stream neden tartışmalıydı?

Rusya ile Almanya arasındaki Nord Stream doğalgaz hatları, projenin 2005'te başlamasından bu yana tartışma konusu oldu. Polonya ve Ukrayna, gaz taşımacılığından elde ettikleri geliri kaybetti. Almanya ise ucuz Rus gazından yararlanırken Moskova'ya bağımlı hale geldi. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından AB yaptırımlarına yanıt olarak Rusya, Nord Stream 1 üzerinden gaz akışını durdurdu. Nord Stream 2 ise henüz devreye alınmamıştı. Alman hükümeti artık bu hatların onarılmasını ve yeniden kullanılmasını dışlıyor.

Savcılığa göre soruşturmada sabotajcıları limana taşıyan beyaz minibüsün görüntüleri dedektifleri Serhii K'ya ulaştırdı. Sınır kontrollerinde sahte ama izlenebilir bir pasaportla kaydedildiği ortaya çıktı. Buna rağmen kendini güvende hissettiği, 2025'te İtalya'nın Rimini kentine gittiği ve burada yakalandığı belirtiliyor.

İtalya'da tutuklu bulunduğu sırada K, eşiyle yaptığı telefon görüşmesinde sabotaj eylemini "resmi askeri operasyon" olarak kabul etmekten söz etti. Savcılara göre bu görüşme dinlendi ve suçlamanın temelini oluşturuyor. Ayrıca K'nın iki farklı pasaport taşıması, internet üzerinden özellikle Nord Stream hattı çevresindeki kritik altyapı hakkında yoğun bilgi araması ve akıllı saatini sabotaj sırasında kapalı tutması diğer dikkat çeken unsurlar arasında.

Almanya neden davayı üstlendi?

Serhii K'nın Alman avukatları tüm suçlamaları reddediyor. Müvekkillerinin operasyona katılıp katılmadığından bağımsız olarak Alman mahkemesinin yetkili olmadığını savunuyorlar. Sabotajın bir devletin işi olduğunu, bu nedenle bir bireyin sorumlu tutulamayacağını belirtiyorlar. Avukatlar, mahkemenin boru hatlarının işletilip işletilemeyeceğini veya meşru bir askeri hedef olup olmadığını da değerlendirmesi gerektiğini söylüyor.

Alman savcılığı, sabotajın Ukrayna devletinin emriyle yapıldığına dair "yeterli şüphe" olduğunu belirtiyor. Ancak hangi delillere dayanıldığı açıklanmış değil. Der Spiegel'e göre operasyon dönemin başkomutanı Zalujni tarafından onaylandı. Planlar Ukrayna ordusunun eski komandolarından oluşan bir grup tarafından hazırlandı. Devlet Başkanı Zelenski'nin bilgisi olmadığı, ancak Hollanda askeri istihbarat servisi MIVD'nin durumdan haberdar olduğu belirtiliyor. Nieuwsuur'un araştırmasına göre Hollanda, bu nedenle Almanya ve ABD'yi planlar konusunda daha önce uyarmıştı.

İsveç ve Danimarka soruşturmayı kısa sürede durdururken Almanya devam etti. İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana Alman altyapısına yönelik en büyük sabotaj olarak değerlendirilen olay, hatların kısmen Alman şirketlerin elinde olması ve operasyonun Almanya kıyılarından yürütülmesi nedeniyle Berlin için hassas bir konu. Almanya, Ukrayna'nın en önemli müttefiki. Kiev'in dahli kanıtlanırsa bu, ilişkiler açısından sıkıntı yaratabilir. AfD ve BSW gibi Rusya yanlısı partiler, bu konuyu da gerekçe göstererek Ukrayna'ya verilen desteğin sona erdirilmesini istiyor.

Savcılığın, dalgıçlardan Volodimir Z'nin daha önce Polonya'da yakalandığı ancak iade edilmediği belirtiliyor. Z'nin bu yaz Hırvatistan'da yeniden tutuklandığı, burada Nord Stream sabotajını konu alan bir Hollywood filminin çekimlerine katıldığı ifade ediliyor. K ise davada yargılanan tek kişi.