Norveç polisi Telenor'a Myanmar soruşturması başlattı

Norveç polisi, telekom şirketi Telenor hakkında Myanmar'da insanlığa karşı suçlara karışma şüphesiyle soruşturma başlattı. Şirketin Oslo'daki merkezine bugün baskın düzenlendi.

Norveç Ulusal Soruşturma ve Kovuşturma Servisi Kripos ile İç İstihbarat ve Güvenlik Servisi PST, şirketin faaliyetlerine ilişkin ayrı ayrı soruşturma yürütüyor. Bu soruşturmalar kapsamında Telenor'a iki ayrı suçlama yöneltildi.

Müşteri verileri cunta ile paylaşıldı iddiası

Kripos'un suçlaması, 1 Şubat 2021'deki askeri darbenin ardından şirketin Myanmar iştiraki Telenor Myanmar Ltd.'nin (TML) 25 Mart 2022'de satışına kadar olan dönemi kapsıyor. Şirketin bu dönemde ülkede 18 milyondan fazla müşterisi bulunuyordu.

Norveç polisine göre TML, bu süreçte müşterilerine ait verileri birçok kez askeri rejime aktardı. Aynı rejim, nüfusun bir bölümüne yönelik geniş çaplı suçlardan sorumlu tutuluyor.

PST'nin suçlaması ise yaptırım mevzuatının ihlaline dayanıyor. Bu mevzuat, hükümetin Birleşmiş Milletler gibi kuruluşların uluslararası tedbirlerini uygulamasını sağlıyor.

Söz konusu mevzuata göre TML, Myanmar Dışişleri Bakanlığı'nın izni olmadan yasaklı gözetleme ekipmanı sattı. Kripos ile PST, olayların büyük ölçüde aynı dönemde yaşanması nedeniyle birlikte çalışıyor ve bugün ortak bir arama gerçekleştirdi.

Telenor: Çalışanlarımızın hayatını riske atamazdık

Telenor sözcüsü, Reuters haber ajansına şirketin polisle tam olarak işbirliği yaptığını söyledi. Şirkete göre bireylere yönelik herhangi bir suçlama bulunmuyor.

İsveç merkezli kâr amacı gütmeyen Justice and Accountability Initiative adlı kuruluş, bu yıl Telenor'a karşı dava açmıştı. Kuruluş, şirketin müşterilerin isim, adres, pasaport numarası, Facebook, banka ve konum bilgileri ile görüşme geçmişini toplayarak orduyla paylaştığını öne sürüyor.

İddiaya göre toplanan veriler rejim karşıtlarına ait; en az 1253 telefonun verileri toplandı. Kuruluş, "Bu, şirketin ordunun olası insan hakları ihlallerinden haberdar olmasına rağmen yaşandı" dedi ve bazı durumlarda ana şirketin taleplere uyulmasını açıkça istediğini ekledi. Bu paylaşımların en az bir önde gelen aktivistin infazına yol açtığı belirtiliyor.

Telenor ise askeri darbenin ardından imkânsız bir durumda kaldığını savunuyor. Şirketin Reuters'a yaptığı açıklamada, "Ordu'nun emirlerine uyulmaması halinde çalışanlar hapis, işkence veya ölüm cezası riskiyle karşı karşıyaydı" ifadeleri yer aldı. Açıklamada, "Gerçek bir seçeneğimiz olmadığı ve çalışanlarımızın hayatını riske atamayacağımız sonucuna vardık" denildi.