NPO'nun Eurovision kararına tepkiler karışık

Hollanda'nın bir yıllık aradan sonra Eurovision Şarkı Yarışması'na dönme kararı, kamuoyunda farklı tepkilere yol açtı. Hollanda kamu yayıncısı NPO, yarışmaya gönderilecek ismin seçimini bağımsız bir uzman ekibine devredecek. Yarışma yayını, ön hazırlıklar ve yorumculuk ise NOS'un sorumluluğunda olacak.

Hollanda'nın yarışmadaki temsilcisini 2010'dan bu yana belirleyen AVROTROS, İsrail'in katılımı nedeniyle hem geçen hem de gelecek yılki yarışmadan çekildiğini duyurmuştu. Yayıncı kuruluş, yarışmanın "tarafsız karakterini kaybettiğini" savunarak katılımı kendi değerleriyle bağdaştırmadığını belirtti. AVROTROS bu yıl seçici kurulda da yer almıyor.

NPO'nun seçim görevini üstlenmesi, sosyal medyada sert eleştirilere neden oldu. "Yine gevşeklik", "Ed Sheeran kadar güçlü bir omurga", "omurga yok" ve "soykırım işleyen bir ülkeden uzak durmanız gerekir, bağlantı aramanız değil" gibi ifadeler paylaşılan yorumlar arasında yer aldı.

Öte yandan çevrimiçi bir sivil hareket, NPO'ya yarışmaya katılma kararını geri çekme çağrısı yapan bir imza kampanyası başlattı. Girişimciler, "Gazze ve Batı Şeria'daki şiddetin hâlâ sürdüğünü" gerekçe gösteriyor. Çağrı şimdiye kadar 25 binden fazla kez imzalandı.

Uzmanlar kararı değerlendirdi

Groningen Üniversitesi'nde sosyal coğrafya alanında öğretim üyesi olan ve Eurovision etrafındaki siyaset üzerine araştırmalar yapan Felix Pot, Hollanda'nın katılımına yönelik eleştirileri ve kuşkucu yaklaşımı anlaşılır buluyor.

"AVROTROS siyasi nedenlerle çekildi. Ardından başka bir taraf organizasyonu devralırsa, bunun kamuoyuna belirli bir mesaj verdiğini düşünüyorum" diyor Pot. Bu mesaj, NPO'nun yarışmanın arkasındaki kuruluş EBU'nun sıkılaştırılmış kurallarını ve siyasi etkiyi sınırlamaya yönelik önlemleri yeterli bulduğu yönünde olabilir.

Pot'a göre normalde eylül ayında seçim sürecinde çok daha ileri bir noktada olunurdu, ancak hâlâ zaman var. Askeri bir çatışmaya taraf olan bir ülkenin yarışmayı kazanması hâlinde otomatik olarak bir sonraki organizasyonu düzenleme hakkı bulunmuyor. "Bununla elbette İsrail hedefleniyor" diyen Pot, yayıncıların ve sanatçıların artık aktif olarak tanıtım kampanyalarına katılamayacağını veya katkıda bulunamayacağını da ekliyor. EBU'ya göre sıkılaştırılan kurallar, oylama sürecine müdahaleyi önlemek için gerekli. Önlemler, geçen yıl İsrailli katılımcı Noam Bettan'ın sosyal medyada çeşitli dillerde İsrail'e oy verilmesi çağrısında bulunmasına yönelik eleştirilerin ardından geldi.

Eurovision uzmanı ve yarışma üzerine Ding-a-Dong adlı podcast'in sunucusu Gerrit-Jan Kooijman, kararın NPO için zor olduğunu söylüyor. "Çünkü AVROTROS açıkça ideolojik bir tutum aldı. Bu, NPO için işi karmaşıklaştırıyor; zira NPO sanki diğer yayıncıların bu görüşlerini paylaşmıyormuş gibi görünüyor."

Kooijman'a göre bu karar, NPO'nun yayıncılık sistemi içindeki rolünü de gösteriyor. "Tüm yayıncıların kendi rengi var. NPO bunların üzerinde duruyor ve bu farklı renklerin değerli olduğunu kabul ediyor. Bu şunu gösteriyor: Bir konuda temelden anlaşamayabilirsiniz, ancak bu birbirimize saygı duymadığımız anlamına gelmez."

Kooijman, NPO'nun seçimi kendi bünyesine almasını mantıklı buluyor. Ona göre Eurovision, Hollandalı sanatçılar için önemli bir sahne ve dolayısıyla kamu yayıncılığının kültürel görevinin bir parçası.

Zorlu bir aday arayışı

Kooijman, NPO'nun Eurovision çevresindeki eleştirilere ve telaşa dayanabilecek bir sanatçı bulmakta zorlanacağını düşünüyor. Hazırlık, sahne performansı ve yayıncı tarafından sağlanacak destek dahil olmak üzere pek çok unsur var. Kooijman'a göre NPO bu süreçte bir anlamda "tekerleği yeniden icat etmek" durumunda.

Ancak aday arayışı konusunda fazla endişelenmiyor. Yayıncıların bünyesinde çok fazla uzmanlık olduğunu belirten Kooijman, adayın sağlam duran ve medya deneyimi olan biri olacağını öngörüyor. Ona göre sanatçı, Duncan Laurence'in 2019'daki zaferinin ardından söylediği gibi "önce müzik" yaklaşımıyla hareket edecek ve deneyimli bir ekiple çevrelenecek. "Normalde eylül ayında seçim sürecinde çok daha ileride olunurdu, ancak hâlâ zaman var. Claude ile iki yıl önce de kısa sürede güçlü bir aday çıkarılmıştı. Yeterince yetenek mevcut" diyor.

Hollanda'nın temsilcisi gelecek yıl Bulgaristan'ın Burgas kentinde sahneye çıkacak. Kooijman, Eurovision'un artık yalnızca bir şarkı yarışması olmadığını vurguluyor: "Eurovision her zaman zamanla değişmek ve eleştirilerle baş etmek zorunda. Çalkantılı dönemlerden geçiyoruz ve Eurovision bunun bir yansıması."