Öğrenci borcu azalıyor, eski öğrencilerin borcu artıyor

Hollanda İstatistik Kurumu CBS'nin verilerine göre, bu yılın başında öğrenciler ve eski öğrenciler toplam 28 milyar euro öğrenci borcuna sahipti. Bu, bir yıl öncesine göre 800 milyon euro daha az. 2011'de ölçümlerin başlamasından bu yana toplam borcun azaldığı ilk kez görülüyor.

Öğrenci borcu olan kişi sayısı da düşüyor. Şu anda yaklaşık 400 bin öğrencinin öğrenci borcu var. Bu sayı, temel bursun geri geldiği 2023'e kıyasla 210 bin daha az. O tarihten bu yana borç alan öğrenci sayısı da azalıyor.

Öğrencilerin aldığı borç miktarı da geriliyor. Borcu olan öğrenciler ortalama 15.600 euro borçlu. Bu, geçen yıla göre 1.000 euro daha düşük.

Borçlanma sistemi etkisini hâlâ gösteriyor

Hollanda Disiplinlerarası Demografi Enstitüsü'nden demograf Lonneke van den Berg'e göre bu dönüşümün açıklaması net. "Borçlanma sistemiyle borç almak cazip hale getirildi ve bir ölçüde teşvik edildi. Sonuçta çok sayıda öğrenci borçlanmaya başladı" diyen Van den Berg, temel burs sayesinde öğrencilerin artık daha az borç almak zorunda kaldığını belirtiyor.

Buna karşılık, öğrenimini tamamlamış 1,1 milyondan fazla kişi için tablo tersine dönüyor. Bu grubun ortalama borcu 19.200 euroya yükseldi.

Rakamlarda temel bursun olmadığı yıllar hâlâ belirgin biçimde görülüyor. Özellikle 25-30 yaş grubu öne çıkıyor. Bu yaş grubundaki borçluların ortalama 25.400 euro borcu var; bu, diğer tüm yaş gruplarından daha yüksek. Bu kişilerin büyük bölümü borçlanma sistemi döneminde öğrenim gördü, ancak veriler kimin tam olarak bu sisteme girdiğini göstermiyor.

Van den Berg'e göre borçlanma sisteminin etkileri hâlâ görülüyor. "Çoğu artık mezun oldu ama hâlâ öğrenci borçlarıyla uğraşıyor. Bu da hayatlarını etkiliyor" diyor.

Borçlanma sistemi 2015'te yürürlüğe girdi. CBS'ye göre o tarihten bu yana borcu olan tüm kişilerin ortalama öğrenci borcu 5.900 euro artarak 18.300 euroya çıktı. Toplam borç yükündeki düşüşe rağmen bu ortalama bu yıl da bir miktar yükseliyor.

Toplam öğrenci borcu şu anda azalsa da çok yüksek borçlar birkaç yıl öncesine göre çok daha sık görülüyor. Yaklaşık 145 bin kişinin en az 50.000 euro öğrenci borcu var. Bu sayı altı yıl öncesinin iki katı. Yaklaşık 5 bin kişinin borcu ise 100.000 euro veya üzerinde.

Van den Berg, "Özellikle ailelerinden maddi destek alamayan gençler için yüksek borç ağır bir yük olabilir" diyor. "Bu nedenle örneğin ev satın almakta daha fazla zorluk yaşayabilirler."

50.000 euronun üzerindeki borçlar genel kural değil. Öğrenci borcu olanların neredeyse yarısının borcu 10.000 euronun altında.