Öğrenci borcu toplamı ilk kez düştü, kredi sistemi etkisini sürdürüyor

Hollanda İstatistik Kurumu CBS'nin verilerine göre bu yılın başında öğrenciler ve eski öğrencilerin toplam öğrenci borcu 28 milyar avro oldu. Geçen yıla kıyasla borç 800 milyon avro azaldı. 2011'de ölçümlerin başlamasından bu yana toplam borcun azaldığı ilk kez görülüyor.

Halen eğitimine devam eden öğrenciler arasında borcu olanların sayısı ise giderek azalıyor. Yaklaşık 400 bin öğrencinin öğrenci borcu bulunuyor. Bu sayı, temel bursun geri geldiği 2023'e kıyasla 210 bin daha az. O tarihten bu yana öğrenciler daha az borç para alıyor.

Öğrencilerin ödünç aldığı miktar da düşüyor. Borcu olan öğrenciler ortalama 15.600 avro borçlu durumda. Bu rakam geçen yıla göre 1.000 avro daha düşük.

Kredi sisteminin etkisi hâlâ görülüyor

Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) demografı Lonneke van den Berg'e göre bu değişimin açıklaması net. "Kredi sistemiyle borçlanma daha cazip hale getirildi ve bir ölçüde teşvik edildi. Sonuçta çok sayıda öğrenci borçlanmaya başladı." Van den Berg'e göre temel bursun geri gelmesiyle öğrencilerin borç para almasına daha az ihtiyaç duyuluyor.

Eğitimini bitirmiş 1,1 milyondan fazla kişi içinse tablo ters yönde. Bu grubun ortalama borcu 19.200 avroya yükseldi.

Rakamlarda temel bursun olmadığı yıllar hâlâ belirgin biçimde görülüyor. Özellikle 25-30 yaş grubu öne çıkıyor. Bu yaşta öğrenci borcu bulunan kişilerin ortalama borcu 25.400 avro ve diğer tüm yaş gruplarından daha yüksek. Bu yaştaki çok sayıda kişi kredi sistemi döneminde eğitim gördü; ancak rakamlar kimin tam olarak bu sistemin kapsamında olduğunu göstermiyor.

Van den Berg'e göre kredi sisteminin sonuçları hâlâ görülüyor. "Onların çoğu artık mezun oldu, ancak öğrenci borçlarıyla hâlâ uğraşıyor. Bu durum hayatlarını da etkiliyor; örneğin ev alırken."

Kredi sistemi 2015'te uygulamaya konuldu. CBS'ye göre o tarihten bu yana borcu olan tüm kişilerin ortalama öğrenci borcu 5.900 avro artarak 18.300 avroya çıktı. Toplam borç yığınındaki düşüşe rağmen bu ortalama bu yıl da bir miktar yükseliyor.

Toplam öğrenci borcu şimdi azalsa da çok yüksek borçlar birkaç yıl öncesine göre çok daha sık görülüyor. Yaklaşık 145 bin kişinin en az 50 bin avro öğrenci borcu var. Bu sayı altı yıl öncesinin iki katı. Yaklaşık 5 bin kişinin ise 100 bin avro veya üzeri borcu bulunuyor.

Van den Berg, "Özellikle ailelerinden maddi destek alamayan gençler için yüksek bir borç ağır olabilir" diyor. "Bu nedenle örneğin ev almakta daha fazla zorluk yaşayabilirler."

50 bin avroyu aşan borçlar ise istisna oluşturuyor. Öğrenci borcu olanların neredeyse yarısının borcu 10 bin avronun altında.