Öğrenciye konut bulunamayınca ebeveynler 'kira odası' almaya yöneldi

Hollanda'da yeni eğitim yılıyla birlikte öğrenci konutu arayışı sürerken, kiralık konut yetersizliği nedeniyle bazı aileler çocukları için 'satın alınabilir oda' seçeneğine yöneliyor. Ancak bu yöntem, birçok belediye tarafından hoş karşılanmıyor.

Emlak sitesi Funda'da her hafta, daha büyük bir konutun parçası olan ve 20 metrekareyi geçmeyen, fiyatı da 200 bin avronun altında olan odalar için ilanlar yayımlanıyor. İlanların birçoğunda doğrudan 'öğrenci ebeveynlerine duyurulur' ifadesi yer alıyor. Emlakçılar, son yıllarda bu tür ilanlara talebin belirgin biçimde arttığını belirtiyor.

Ebeveynler çözümü satın almada buluyor

Maastricht'teki Border Estate'ten Romain Hamelers, piyasada önemli bir değişim gözlemlediklerini söylüyor: "Aileler, çocukları için biriktirdikleri parayı artık finansman şartı olmaksızın stüdyo veya oda alımında kullanıyor."

Utrecht merkezli InKamers'tan emlakçı Rik Gijtenbeek ise öğrenci evlerindeki odaların ebeveynlere satılmasının, konut stoğunun daha da azalmasını önlemenin bir yolu olduğunu savunuyor. "Bu konsepte talebin çok yüksek olduğunu görüyoruz, bu yüzden başka şehirlerde de başlatmak istiyoruz."

Öğrenci konutu açığı 20 bin

Öğrenci Konutları Bilgi Merkezi (Kences) verilerine göre, öğrenci konutu açığı şu anda yaklaşık 20 bin. Bu açık, 2024'te Uygun Kira Yasası'nın yürürlüğe girmesiyle belirgin biçimde arttı. Yasayla gelen kutu 3 düzenlemeleri ve puan sistemi, birçok yatırımcı için konut kiralamayı kârsız hale getirdi. Bunun sonucunda binlerce kiralık konut, öğrenci evleri dahil, satılık konut piyasasına yöneldi.

Birçok belediye, tek tek odaların satışından memnun değil. Utrecht bu tür satışlara karşı önlem alırken, Groningen gibi öğrenci şehirleri de uygulamanın konut piyasasında eşitsizlik yarattığını ifade ediyor. NOS'a konuşan yetkililer, tek tek odaların satışının istenmeyen bir gelişme olduğunu vurguladı.

İlanlarda "bu konut için ipotek alınamaz" ya da "hissedar oluyorsunuz" gibi ifadeler yer alıyor. Bunun nedeni, bir odanın bağımsız bir mülk olmaması. Uygulamada, oda alıcısı evin tamamının hissedarı oluyor ve bazen beş farklı kişi aynı evde ortaklık kurabiliyor. Alternatif olarak, evin hukuken bağımsız bölümlere ayrılması ve her bölümün kendi banyo ve mutfağına sahip olması gerekiyor. Bu durumda noter onaylı resmi bir ayrım belgesi düzenleniyor.

Bu satışların hukuken mümkün olmasına rağmen uygulamada bazı zorluklar yaşanıyor. Bankalar, bu tür bir oda için kredi vermeye pek yanaşmıyor. Çünkü alıcı, evin geri kalanında ne olacağı konusunda söz sahibi olamıyor. The Hypotheker'den Boudewijn de Jong, "Dört farklı hissedar varsa, iki kişi evi ihmal ettiğinde kimin sorumlu olacağı belirsiz" diyor.

Bu nedenle öğrencilerin oda alabilmesi için genellikle ebeveyn desteği gerekiyor. Aileler, odanın bedelini kendi birikimleriyle ödüyor ya da aile ipoteği yoluyla kendi konut kredisini genişletiyor.

ABN Amro MeesPierson'dan servet uzmanı Tjarko Denekamp, bu yöntemin ebeveynler için cazip bir yatırım olabileceğini belirtiyor. "Bir ebeveyn, 100 bin avroya bir öğrenci odası satın alırsa ve çocuğu için kira ödemek zorunda kalmazsa, bu durum mevcut mevduat faiz oranlarıyla karşılaştırıldığında kârlı bir yatırım gibi görünüyor." Denekamp, konut sıkıntısının ebeveynleri bu tür alternatiflere yönelttiğini belirterek, "Bu daha önce görmediğimiz bir durum. Funda'da onlarca oda satışta. Belki de bu, ebeveynlerin bu riski almaya başlamasıyla yeni bir eğilimin başlangıcıdır" dedi.