Osnabrück'te Peter van Pels hakkında opera prömiyeri yapıldı

Anne Frank'ın günlüğünde adı geçen ve Achterhuis'te (Arka Ev) saklanan sekiz kişiden biri olan Peter van Pels'in hayatı, doğumunun 100. yılında operaya taşındı. Osnabrück Tiyatrosu'nun sanat direktörü Ulrich Mokrüsch'ün girişimiyle hazırlanan opera, Van Pels'i yalnızca Anne Frank'ın ilk sevgilisi olarak değil, kendi öyküsü olan bir kişi olarak anlatmayı amaçlıyor.

Peter van Pels, 1926'da Almanya'nın Osnabrück kentinde doğdu. Hollanda sınırına yaklaşık 80 kilometre uzaklıktaki bu kentte, onun buradan geldiğini çok az kişinin bildiğini söyleyen Mokrüsch, "Günlük sayesinde ünlü bir kişi, ama kentte bile bunu çok az kişi biliyor" dedi. Yükselen nasyonal sosyalizmden korkan Yahudi ailesi, 1937'de Amsterdam'a taşındı. Babası Hermann, burada Otto Frank'ın yanında çalışmaya başladı. 1942'de aile, Frank ailesi ve diş hekimi Fritz Pfeffer ile birlikte Prinsengracht'taki Arka Ev'de saklanmaya başladı.

Opera, günlüğün anlattığının ötesine geçiyor

Opera, bilinçli olarak yalnızca Anne Frank'ın günlüğüne kaydettiği dönemin ötesine geçiyor. Arka Ev öncesi ve sonrasındaki yaşamına dair neredeyse hiç ayrıntı bulunmadığı için eserde kurgusal bir anlatım kullanılıyor. Örneğin Amsterdam'daki dönemine ait yalnızca tek bir fotoğrafı bulunuyor.

Mokrüsch, "Bizim için günlükte anlatılandan daha geniş bir hikaye anlatmak önemliydi" diyor ve ekliyor: "Kritik fark şu: Bu, Osnabrück'ten Amsterdam'daki saklanma adresine, oradan Auschwitz ve Mauthausen'e, ölümüne kadar uzanan tüm hikaye."

Peter van Pels, yaşadığı tüm zorlukların ardından 10 Mayıs 1945'te, toplama kampının kurtuluşundan beş gün sonra hayatını kaybetti. Anne'nin babası Otto, sekiz saklanandan savaşı sağ atlatan tek kişi oldu. Mokrüsch, böylesi trajik bir hikayeyi anlatmak için operanın ideal sanat formu olduğunu belirtiyor: "Bu anlatım türünün büyüklüğü ve güzelliği, konunun kapsamına hakkını veriyor. Bu, önemli olduğu için ahlaki bir zorunlulukla dayanılan sıkıcı bir tarih dersi değil. Aynı zamanda keyifli bir tiyatro akşamı."

Mokrüsch, öğrencilerin de hikayeyle tanışması için kentteki 2000 okul çocuğunu gösterime davet etti. "Onun yaşındaki 15 yaşındakiler" diyen Mokrüsch, gençlerin Peter'ın kimlik arayışında kendilerini bulmalarını umuyor. "Elbette bu da normal bir gençlikti. Hayatları yıkılan insanları yalnızca kurban olarak göstermek istemiyoruz" diye ekliyor. Ona göre Arka Ev sakinleri de "korkunç zamanlarda yaşayan tamamen sıradan insanlardı."

Ancak Almanya'da aşırı sağcı AfD'nin yükselişiyle geçmişin yankıları yeniden güçleniyor. Mokrüsch, eserin bu gelişmelerle güncel hale gelmesini bir şans olarak niteliyor: "Anma kültürüyle nasıl baş edileceğine dair bu hikayenin giderek daha önemli hale geleceğini öngöremezdik."