Oxfam: Sekiz milyon zengin, milyarlarca yoksuldan fazla sera gazı salıyor

Uluslararası yardım kuruluşu Oxfam'ın yaptığı analize göre, dünyanın en zengin sekiz milyon insanı (nüfusun yüzde 0,1'i), en yoksul yüzde 44'ünden daha büyük bir karbon ayak izine sahip. Bu kişilerin salımları, lüks tüketim alışkanlıkları ve kirli sektörlere yaptıkları yatırımlarla öne çıkıyor.

Oxfam, en zengin grubun 1990'dan bu yana küresel ısınmanın yüzde 7'sinden sorumlu olduğunu belirtiyor. Öte yandan yoksul insanlar, iklim felaketlerinden (sel, orman yangını gibi) daha fazla etkileniyor; çünkü daha kırılgan bölgelerde yaşıyor ve toparlanmak için daha az kaynağa sahipler.

Uçuşlar, villalar ve petrol hisseleri

Analizde, özel jetlerle yapılan uçuşlar, lüks villa inşaatları ve büyük, pahalı arabaların kullanımı gibi tüketim alışkanlıklarının yanı sıra, petrol şirketlerinin hisseleri gibi kirli sektörlere yapılan yatırımlar da hesaba katıldı. Oxfam, bu şirketlerin salımlarının bir kısmını hissedarların payına düşen oranda zenginlere atfetti. Geçen yıl en zengin bin milyarderin yatırımları yaklaşık 486 milyon ton CO2 eşdeğeri salıma yol açtı; bu da 100 milyon otomobilin veya Avustralya gibi bir ülkenin yıllık salımına denk.

Oxfam'ın hesaplamaları kendi analizine dayanıyor ve sera gazı, servet ve gelir verilerini kullanıyor. Kuruluş uzun yıllardır büyük kirleticilerin vergilendirilmesi çağrısında bulunuyor.

Farklı yöntemler, benzer sonuçlar

Oxfam'ın analizinde yer almayan ancak NU.nl için değerlendirme yapan iklim araştırmacılarına göre, ana hatlar daha önceki araştırmalarla uyumlu ve hesaplamalar şeffaf. Yine de salım hesaplama yöntemlerindeki farklılıklar nedeniyle rakamlar araştırmadan araştırmaya değişebiliyor. Örneğin Nature Sustainability dergisindeki bir çalışma, en zengin yüzde 10'un küresel salımların neredeyse yarısından sorumlu olduğunu ortaya koymuştu. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) de 2022'de kırılgan grupların iklim değişikliğinden daha sert etkilendiğini yazmıştı.

Dünya Eşitsizlik Raporu, iklim değişikliğini "kolektif bir sorun" olarak tanımlarken, yükün çok eşitsiz dağıldığını vurguluyor. Rapora göre küresel güneydeki insanlar, özellikle kadınlar ve kız çocukları, sonuçlardan en çok etkilenenler arasında.

Kasım ayında yapılacak iklim zirvesinde, iklim sorumluluğunun zengin ve yoksul ülkeler arasında nasıl paylaşılacağı önemli bir soru olacak. TU Eindhoven'dan iklim finansmanı uzmanı Pieter Pauw, "Zengin insanlar da sorumlu tutulmadan ve aşırı sera gazı salımlarını büyük ölçüde azaltmadan iklim değişikliğiyle mücadele edemeyiz" diyor.