Paulien Cornelisse dil ve mizahla tanınan kariyerini noktaladı

Yazar, dilbilimci ve televizyon kişiliği Paulien Cornelisse hayatını kaybetti. Cornelisse, 2024 yılında kanser teşhisi almıştı ve hastalığı süresince çalışmalarını sürdürmüştü. Ölüm haberi, beklenmedik bir şekilde geldi ve birçok kişi tarafından üzüntüyle karşılandı; çünkü Cornelisse son ana kadar aktif kaldı.

Cornelisse, son köşe yazısını bir haftadan kısa süre önce Volkskrant gazetesi için kaleme almıştı. Yazı hastanede geçiyordu: "Serum takılıyor ve bir süre bitkin yatıyorum" diye yazmıştı. Ancak yazı hastalığı ya da hastane hakkında değildi; o garip kelime üzerineydi: apegapen (maymun gibi esnemek). "Bence maymunlar çok esnemez ama her zaman tüm benlikleriyle esnerler" diye belirtmişti.

Cornelisse, hastalığı hakkında sık sık yazmıyordu. Bunun için erken olduğunu düşünüyordu. "Yaradan değil, izden anlat" diyordu bu konuda. Yine de en iyi yaptığı işi sürdürdü: dil kullanımımızı mercek altına almak, farkında olmadığımız ama son derece tanıdık gelen alışkanlıklarımızı ve davranış kalıplarımızı araştırmak ve bizi onlarla yüzleştirmek.

İlk kitabı Taal is zeg maar echt mijn ding'de (Dil gerçekten de benim işim) 'oké' kelimesinin yükselişini, 'fokking' ile 'fucking' arasındaki farkı, 'partner' kelimesinin belirsizliğini ve bazı kişilerin neredeyse her cümlenin sonuna 'zeg maar' (yani) ekleme alışkanlığını yazdı.

Dil, mizah ve televizyon kariyeri

Üç yıl sonra devam kitabı En dan nog iets geldi. Geçen yıl ise Boekenweekessay Hèhè ile farkında olmadan hep birlikte kullandığımız kelimeleri yeniden yazdı. Cornelisse'e göre ilham tükenmiyordu: "Dili seviyorsan asla sıkılmazsın."

2025'te NPO Radio 1 programı De Taalstaat tarafından dil konusundaki katkılarından dolayı Taalstaatmeester (Dil Ustası) unvanına layık görüldü. Jüri onu "modern, dikkat çekici, absürt ve egzantrik dil kullanımının muhteşem bir gözlemcisi" olarak nitelendirdi.

Cornelisse için en çok satan kitabı De verwarde cavia'da (Şaşkın kobay faresi) da önemli olan gözlemler ve tanıdıklıktı. Kitap için bir ofiste insanlar arasında çalışan bir kobay faresinin derisine büründü. Ofiste çalışan herkes, kobay faresinin neden bahsettiğini tam olarak bilir. Hayvan, "ufuktaki noktalar koymak", "öğrenilmiş dersler" ve bir heidag'ın (takım günü) amacının ne olduğunu duymuştu. Yoğun talep üzerine Cornelisse 2024'te devam kitabını yayımladı.

2013'te birçok kişi onu Wie is de Mol? (Mol Kim?) programına katılmasıyla tanıdı. 2025 sonundan itibaren ise De slimste mens (En zeki insan) jürisi olarak mizahını ve gözlemlerini geniş bir kitleye ulaştırdı. Orada yarışmacıların cevaplaması gereken sorulara yaratıcı açıklamalar getirmesiyle dikkat çekti.

Örneğin, Cornelisse en sevdiği hayvanın su samuru olduğunu söyledi ("bir şey duymak istemediklerinde kulaklarını kapatabilirler"). Ayrıca telefonu açarken neden 'hallo' yerine 'ahoy' dememiz gerektiğini açıkladı (telefonun mucidi görünüşe göre bunu böyle amaçlamıştı).

Bir okuyucunun hastalığına rağmen nasıl umutlu kaldığı sorusuna da yanıt verdi. "Umutlu olmak yardımcı olur, ama umutsuzluğa da yer açmalısınız, çünkü ikisi de var" dedi. Ve en önemlisi: "Güzel şeyler yapın ve güzel insanlarla konuşun."

Bunu kendi ifadesiyle De slimste mens gibi sahne performanslarıyla yaptı. Yeniden tura çıkmak istiyordu. Waar was ik gebleven ile sahneye hazır bir gösterisi vardı. Ölüm haberi duyulmadan sadece birkaç saat önce, DeLaMar'da planlanan bir gösterinin iptal edileceği ortaya çıktı. 2024'te de Komma gösterisiyle turnesini hastalığı nedeniyle iptal etmek zorunda kalmıştı.

Toplam beş solo turnesi ve neredeyse on kitabı arasında Cornelisse başka 'güzel şeyler' için de zaman buldu. Televizyon programı Tokidoki'nin iki sezonunda Japonya'ya olan hayranlığını paylaştı; orada birkaç ay eğitim görmüştü. Bu gezi dizisiyle "Japonya'nın bir tuhaflıklar dolabı olmadığını" göstermek istedi. Gezi dizisinde de dil hiç uzak değildi. Dizinin adı Tokidoki, Cornelisse'in Japonca en sevdiği kelimeydi. 'Bazen' gibi bir anlama gelir ama aslında çevrilemez.

Cornelisse başka hikâye anlatıcılarını konuşturduğu bir podcast için de zaman ayırdı. Echt Gebeurd'da kabare sanatçısı Micha Wertheim ile birlikte insanlara yaşadıkları özel ya da komik bir olayı anlattırdı. Cornelisse'e göre utanç ve kırılganlık bu tür hikâyelerin akılda kalmasını sağlıyor.

Bu ayın başlarında, De slimste mens'in yeni sezonunun başlangıcında Cornelisse sağlığının günden güne değiştiğini söyledi. O zamandan beri bere, kasket veya şapka ile görünüyordu. Peruk takmak istemiyordu. Saçları geri geliyordu, "ama pek inandırıcı değil" dedi.

Ama en çok orada olabildiği için mutluydu. "Şu anki baskın duygu, burada seninle ve hepinizle birlikte olabilmenin muazzam sevinci."

Son ana kadar aktif kalması nedeniyle ölümü birçok kişi için tamamen beklenmedik geldi. Ardından birçok duygusal tepki geldi. Cornelisse geride büyük aşkı, yazar, tiyatro ve podcast yapımcısı Chris Bajema'yı, bir oğlunu ve iki üvey oğlunu bıraktı.