PBL: Hollanda iklim hedeflerinden giderek uzaklaşıyor

Hollanda Çevre ve Yaşam Ortamı Planlama Bürosu (PBL), sera gazı emisyonlarındaki düşüşün durduğunu ve ülkenin kendi belirlediği iklim hedeflerinden giderek uzaklaştığını açıkladı. Büronun her yıl Prensjesdag döneminde yayımlanan iklim ve enerji politikası raporuna göre Hollanda, enerji ihtiyacı için önümüzdeki yıllarda da yurt dışından gaz, kömür ve petrole bağımlı kalmaya devam edecek.

Raporun sonuçları önceki yıllardakinden büyük ölçüde farklı olmasa da araştırmacıların endişesi artmış durumda. PBL, iklim değişikliğiyle mücadelede yeni adımlar atılmadığı takdirde ülkenin kendi koyduğu hedeflere ulaşamayacağını vurguluyor. Mevcut politikayla Hollanda'nın 2030 için belirlediği ara hedefi tutması da çok düşük bir olasılık olarak görülüyor.

"İddia ile politika arasında büyük uçurum var"

PBL Direktörü Marko Hekkert, "Üst üste üç yıldır 2030 hedefine ulaşma olasılığımızın çok düşük olduğunu belirtiyoruz" dedi. "Bu yıl ilk kez 2040'a da baktık. Bir yanda iddialar, diğer yanda politika arasında gerçekten büyük bir uçurum var. Bu, hükümetin ciddi biçimde dikkate alması gereken yeni bir bilgi. Önümüzdeki dönemde bunun sağlam bir politika değişikliğine yol açmasını umuyoruz."

İklim ve Yeşil Büyüme Bakanı Van Veldhoven da hedeflerin uzak olduğunu kabul etti: "Hükümet de bunu tespit etti. 2030 hedefleri için elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz ancak bunlara ulaşmak zor."

PBL'ye göre yenilenebilir enerjiye geçişin tıkanmasının başlıca nedeni siyasi istikrarsızlık. Son yıllarda hükümetlerin hızlı biçimde değişmesi planların sürekli değişmesine yol açtı. Hekkert, "Tutarlı biçimde uygulanmayan politikanın sorunu, emisyonlarda sürekli bir düşüş sağlamamasıdır" diye konuştu.

Bakan Van Veldhoven da bunu bir sorun olarak görüyor. "Politikada istikrar herkes için önemli. Bu, şirketlerin yatırım yapmak için huzura kavuşması ve bu kararları almaya cesaret etmesi anlamına geliyor. Politika değişikliklerinin insanları zaman zaman belirsizliğe ittiğini düşünüyorum" dedi.

Şebeke ve altyapı yatırımları yavaş ilerliyor

PBL'ye göre yeniden hız kazanmak için Lahey ve Brüksel'de iddialı planlara ihtiyaç var. Ancak siyasetin iklime ayırdığı ilgi savunma ve Çin ile rekabet gibi konulara kaymış durumda. Temmuz ayında AB İklim Komiseri Wopke Hoekstra, sanayinin rekabet gücünü koruması için Avrupa iklim politikasının gevşetilmesine yönelik öneriler sunmuştu.

Enerji geçişinin tıkanmasının pratik nedenleri de bulunuyor. Elektrik şebekesi dolmuş durumda, acilen yeni yüksek gerilim istasyonları ve kablolara ihtiyaç duyuluyor. İnşaat yeterince hızlı ilerlemiyor. Yeşil dönüşüm yapmak isteyen on binlerce şirket ve kişi bekleme listelerinde sırada. Hükümet geçen cuma inşaatı hızlandıracak önlemleri açıkladı ancak bekleme listeleri şimdiye kadar daha da uzadı.

Hidrojen boru hatlarının döşenmesi ile sera gazlarının yakalanıp depolanmasına yönelik projeler de gecikmiş durumda. Bunlar tamamlanana kadar özellikle ağır sanayi kuruluşları yeşil dönüşümünü neredeyse hiç gerçekleştiremiyor. Nitelikli personel eksikliği ve yavaş verilen izinler de inşaat planlarını engelliyor.

Buna karşın araştırmacılar bazı olumlu gelişmelere de dikkat çekiyor. Ulaşımın yeşil dönüşümü giderek hızlanıyor. Dizel araçlar daha sık biyoyakıt kullanıyor ve elektrikli araç kullanımı yaygınlaşıyor. Ulaşım sektörünün hedeflerine ulaşma olasılığı geçen yıl arttı.

PBL bu gelişmeyi başarılı politikaya bağlıyor. Elektrikli otomobil, otobüs ve kamyonlar inovasyon sayesinde büyük gelişme gösterdi. Avrupa düzeyindeki anlaşmalar da yeşil araç kullanımını mali açıdan giderek daha cazip hale getiriyor. Hekkert, "Ulaşımdaki başarının sırrı, sürekli inovasyona yatırım yapmak ve eski teknolojiyi yeni teknolojiyle değiştirmek" dedi. "Bu, politikayla zorunlu kılınıyor ve artık tutarlı biçimde uygulanıyor."

Elbette dünyadaki gelişmeler de elektrikli araç kullanımını cazip hale getiriyor. İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı ve ardından Bab el-Mendep Boğazı üzerinden ham ve işlenmiş petrol taşımacılığı kesintiye uğradı. Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırıları sonucu dünya piyasasına daha az dizel ulaşıyor.

Bakan Van Veldhoven, "Pompadaki yüksek fiyatlar da insanları benzinin litresi üç eurodan elektrikli bir araca geçmek istiyorum demeye itiyor" dedi. "Ancak yine de herkesin bunu yapabilmesini sağlamalıyız, küçük bir grubun geride kalmamasına dikkat etmeliyiz."