Putin, Japan Tobacco'nun Rusya'daki yedi şirketini devraldı
Rusya Devlet Başkanı Putin, Japan Tobacco'nun Rusya'daki yedi iştirakini 'geçici' devlet yönetimine aldı. Japonya karara itiraz ediyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Japon tütün şirketi Japan Tobacco'nun Rusya'daki yedi iştirakini "geçici" devlet yönetimine aldı. Karar, "dost olmayan ülkeler" olarak adlandırılan ülkelerin şirketlerine yönelik bir önlem kapsamında alındı. Japonya Kabine Başkanı Minoru Kihara, "Protesto ettik ve önlemin derhal geri çekilmesini talep ediyoruz" açıklamasını yaptı.
Fabrikalar çalışmaya devam ediyor ve 4 binden fazla çalışan şimdilik işlerini koruyor. Ancak Camel ve Winston gibi sigara markalarının sahibi olan şirket, yönetim kontrolünü tamamen kaybetti. Bu, Japon devleti için önemli bir darbe; zira devlet, Japan Tobacco'nun yaklaşık yüzde 37 hissesiyle en büyük ortağı konumunda.
Moskova ile Tokyo arasındaki ilişkiler geriliyor
Rusya'nın bu adımı, Tokyo ile Moskova arasındaki ilişkileri daha da gerginleştiriyor. İki ülke, Japonya'nın kuzeyindeki Hokkaido adasının kuzeyinde yer alan ve Sovyetler Birliği'nin II. Dünya Savaşı sonunda işgal ettiği dört ada ve adacık grubu üzerinde onlarca yıldır anlaşmazlık yaşıyor. Japonya bu adalara "Kuzey Bölgeleri" diyor ve geri verilmesini talep ediyor. Rusya ise adaları hâlâ yönetmeye devam ediyor.
Japonya yıllarca ortak enerji projeleri ve daha iyi ticari ilişkiler yoluyla müzakereleri ilerletmeyi umdu. İki ülke 2018'de daha hızlı müzakere yapma konusunda anlaşmıştı. Ancak Japonya'nın 2022'de Ukrayna işgali sonrası Rusya'ya karşı ekonomik önlemler almasıyla Moskova görüşmeleri tamamen kesti.
Geçtiğimiz ağustos ayında Putin, tartışmalı adalardan birini ilk kez ziyaret etti. Bir balık fabrikasında havyar tattı, hastaneye paslanmış bir ambulansın değiştirilmesi sözünü verdi ve bir okulda kendisine dron gösterildi. Bölge sakinlerine güneşli havayı kastederek "Tıpkı bir tatil beldesi gibi" dedi. Başbakan Sanae Takaichi ise ziyareti "kesinlikle kabul edilemez" olarak nitelendirdi.
Ardından Rusya, Habarovsk kentinde Sovyet askerinin Japon imparatorluk sembolü taşıyan bir sınır direğini kırdığını gösteren 15 metre yüksekliğinde bir anıt açtı. Tokyo derhal anıtın kaldırılmasını talep etti.
Tokyo ile Pekin arasındaki ilişkilerin de kötüleşmesi Moskova'nın işine yarıyor. Putin'in Japonya'daki Itoerup (Etorofu) adasına yaptığı ziyaret gününde Rusya ve Çin büyükelçileri ortak bir mektupta "Japon militarizmine" karşı mücadelelerine atıfta bulundu. Bu arada iki ülkenin deniz ve hava kuvvetleri Japonya çevresinde giderek daha sık ortak tatbikat yapıyor. Moskova ve Pekin ayrıca Japonya'nın savunma yapılanmasını "dünya barışına ortak tehdit" olarak nitelendiriyor.
Japonya geçen ay yeni ekonomik yaptırımlar açıkladığında Moskova karşı önlemlerle tehdit etti. Aynı ayın ilerleyen günlerinde Rus güvenlik servisi, Sahalin adasında Japon Hokkaido Shimbun gazetesi muhabirini casusluk şüphesiyle gözaltına aldığını duyurdu. Muhabir Moskova'ya götürüldü. Rusya uzmanlarına göre bu, bir tür "rehin diplomasisi".
Bu arada Japan Tobacco hisseleri değerinin yaklaşık üçte birini kaybetti. Şirket, 2026'da cirosunun yüzde 10'dan fazlasını ve işletme kârının dörtte birini Rusya'dan elde etmeyi bekliyordu. Eylül sonu itibarıyla Rusya'daki varlıkları 1,5 trilyon yen (yaklaşık 8,5 milyar euro) değerindeydi. Şirket şu anda kararın sonuçlarını inceliyor.
Japan Tobacco, 1999'dan bu yana Rusya'da faaliyet gösteriyor ve yaklaşık yüzde 40 pazar payıyla ülkenin en büyük sigara üreticisi. Şirket, Ukrayna işgali sonrası yeni yatırım yapmayacağını açıklamış ancak sigara üretim ve satışını sürdürmüştü. Toyota ve Nissan gibi diğer Japon şirketleri ise Rusya'dan çekilmişti.
Putin şimdi, Rusya'nın "dost olmayan ülkeler" listesindeki şirketlerin varlıklarına el koymasına olanak tanıyan 2023 tarihli bir düzenlemeyi kullanıyor. Benzer bir uygulama eylül ayında İsviçreli Nestlé'nin Rusya'daki faaliyetleri için de yapılmıştı. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov o dönemde Moskova'nın "dost olmayan ülkelerin bize karşı doğrudan düşmanca eylemlere artan katılımını" dikkate aldığını söylemişti.
Rus hükümetinin müdahalesinin ardından şirket varlıkları sıklıkla Kremlin çevresindeki kişilerin eline geçiyor. Japan Tobacco Rusya'da zaten vergi ödüyordu, ancak şirketin kârını ileride Japonya'ya aktarıp aktaramayacağı ve Moskova'nın bu parayı savaş için kullanıp kullanamayacağı henüz belirsiz.
İki hafta önce Japonya ve Rusya dışişleri bakanları Atlanta'daki G20 zirvesinde yaklaşık beş yıl sonra ilk kez bir araya geldi. Dışişleri Bakanı Motegi muhabirin serbest bırakılmasını talep etti. Rus mevkidaşı Lavrov ise Tokyo "dost olmayan politikasını" geri çekmedikçe tam kapsamlı görüşmelere dönmeyeceklerini söyledi.
Bu haber NOS Algemeen kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Rus kargo gemisi Baltık'ta drone saldırısı sonrası yanmaya devam ediyor
Finlandiya kıyı güvenliğine göre, dün Baltık Denizi'nde drone saldırısına uğrayan Rus kargo gemisi Sparta II'deki yangın hâlâ söndürülemedi.

Antalya'daki iklim zirvesinde sonu gelmeyen bekleyiş
Antalya'daki VN iklim zirvesinde sonuç bildirisi için müzakereler sürerken, iklim zirvelerinin yapısı ve oylama sistemi tartışılıyor.

Türkiye'deki iklim zirvesi anlaşmasız sona erme riskiyle karşı karşıya
Antalya'da süren iklim zirvesinde AB ülkeleri ile petrol üreticisi ülkeler arasındaki anlaşmazlık nedeniyle uzlaşma sağlanamıyor; zirve en uzun iklim toplantısı olma yolunda.

Endonezya'da şekerleme fabrikasında yangın: Ölü ve kayıplar var
Batı Cava'da bir şekerleme fabrikasında çıkan yangında en az üç işçi hayatını kaybetti, 36 kişi kayıp. Yangın söndürme ve arama çalışmaları sürüyor.

