Reform UK, şüpheli bağışlar nedeniyle yeniden gündemde

İngiltere'de Nigel Farage liderliğindeki aşırı sağcı Reform UK partisi, parti bağışlarıyla ilgili yeni bir skandal nedeniyle yeniden gündemde. Partinin iki üst düzey yetkilisi, gizli kamera kayıtlarına yansıyan yasa dışı bağış görüşmelerinin ardından görevinden istifa etti.

İstifa eden isimler, partinin önemli figürlerinden Dan Jukes ve James Orr oldu. Kayıtlar, araştırmacı gazetecilik kolektifi Verbatim tarafından yapıldı. Verbatim, İklim Değişikliği Raporlama Merkezi (Centre for Climate Change Reporting) bünyesindeki gazeteciler tarafından kuruldu. İngiliz Channel 4 kanalı, görüntülerin gerçekliğini doğruladı ve bulguları perşembe günü yayımladı.

Sahte Amerikalı iş insanı kurgusu

İddiaya göre Reform UK, bu yılın başlarında üç anket yaptırdı. 32.500 Sterlin (yaklaşık 38.000 Euro) tutarındaki anket maliyeti, Amerikalı bir şirket tarafından karşılandı. Ancak bu şirketin Verbatim'in araştırmacı gazetecileri tarafından kurulduğu ortaya çıktı. Gazeteciler, Birleşik Krallık'ta yaşayan Amerikalı bir iş insanı ve oğlu kimliğine büründü.

Bu durumda Reform UK'nin birden fazla kuralı ihlal ettiği öne sürülüyor. Parti, seçim yasasına göre anketlerin asıl siparişini veren taraf olduğunu açıkça belirtmedi. İngiliz medyası, üç anketin içeriğini bağımsız anketlermiş gibi aktardı.

Anketlerin finansmanı da sorunlu görülüyor. İngiliz yasalarına göre, bir şirketin bu tür bir ödemesi, ayni bağış olarak kabul ediliyor ve bu bağışın İngiliz Seçim Komisyonu'na bildirilmesi gerekiyor. Reform UK'nin bunu yaptığına dair bir kayıt bulunmuyor. Ayrıca, yabancı kişi veya şirketlerden yapılan parti bağışları da yasa dışı.

Gizli kayıtlarda Orr, bu yapılanmanın yasalara uygun olmadığını bildiğini ancak ortaya çıkma ihtimalinin düşük olduğunu söylüyor: "Teknik olarak bu bir ayni bağış. Ama bunu kimse fark edecek mi? Size söyleyeyim: elbette hayır. Gerçekte bundan kolayca sıyrılabilirsiniz." Orr, parti bağışlarını denetleyen İngiliz Seçim Komisyonu'nu ise "tamamen işe yaramaz", "aptal ve etkisiz" olarak nitelendiriyor.

Daha sonraki kayıtlarda gazeteciler, Reform UK'ye yarım milyon Sterlin (yaklaşık 580.000 Euro) tutarında ikinci bir bağış yapılmasını görüşüyor. Bu bağış, İngiliz oğul adına yapılacak ancak para gerçekte Amerikalı baba tarafından transfer edilecek. Bu yapılanmanın da İngiliz yasalarına göre yasa dışı olduğu belirtiliyor.

Partiden önce inkâr, sonra istifa

Perşembe akşamı yapılan ilk açıklamada Reform UK, yasayı ihlal ettiğini reddetti. Parti, "yurt dışından finanse edilen iklim aktivistlerinin uyguladığı bir aldatmacanın hedefi olduklarını" savundu.

Ancak daha sonra parti iç soruşturma başlatma kararı aldı ve Jukes ile Orr istifa etti. Partiden yapılan açıklamada, "Soruşturma devam ettiği sürece daha fazla yorum yapmayacağız" denildi.

Bu skandal Farage'ın partisi için cezai sonuçlar doğurabilir. Ana muhalefetteki İşçi Partisi ve Liberal Demokratlar, konuyla ilgili suç duyurusunda bulundu. Polis, tüm bulguları değerlendireceğini açıkladı.

Olaylar, Reform UK için zor bir döneme denk geldi. Yıllık parti kongresi henüz başladı ancak skandal, kongrenin ana gündemini gölgede bırakmış durumda.

Parti, daha önce de şüpheli bağışlar nedeniyle mercek altına alınmıştı. Bu yılın başlarında, kripto para milyarderi bir ismin Farage'a 5 milyon Sterlin (yaklaşık 5,8 milyon Euro) aktardığı ortaya çıkmış, Farage bu tutarı bağış olarak bildirmemişti. Farage, bu paranın parti bağışı değil, kişisel güvenliğini finanse etmek için yapılan özel bir hediye olduğunu savunmuştu. Parlamento komisyonu bu milyonluk bağışla ilgili soruşturma yürütüyor.