REPowerEU: AB'nin 300 milyar euroluk Rus gazı planı rafta

Avrupa Sayıştayı, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından enerji krizine karşı başlatılan REPowerEU programının büyük ölçüde kullanılmadığını açıkladı. 2022'de hayata geçirilen 300 milyar euroluk fonun yalnızca 55 milyar euroluk kısmı harcandı. Bu, toplam kaynağın beşte birinden az.

Program, AB ülkelerinin Rus gazına bağımlılığını azaltmayı ve enerji dönüşümünü hızlandırmayı hedefliyordu. Ancak Avrupa Sayıştayı'nın raporuna göre, üye ülkelerin çoğu fon için başvuru bile yapmadı.

Başarılar yaptırımlara bağlı

Raporda, son dört yılda enerji bağımsızlığında elde edilen ilerlemelerin REPowerEU'dan çok, AB'nin Rusya'ya uyguladığı yaptırım paketlerinden kaynaklandığı belirtiliyor. Bu yaptırımlar sayesinde Rus petrol ve gaz ithalatı önemli ölçüde azaldı.

Ancak AB ülkeleri hâlâ Rus enerji sektöründen alım yapmaya devam ediyor. Bu yılın ilk yarısında AB ülkeleri rekor miktarda sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithal etti. 2027'de yürürlüğe girecek ithalat yasağı öncesinde ülkelerin mevcut alımlarını artırması dikkat çekiyor. Bu durum, Rusya'nın savaş bütçesini finanse eden gelirlerin devam etmesi anlamına geldiği için Ukrayna açısından ayrıca eleştiriliyor.

Fon yönetiminde sorunlar

Avrupa Sayıştayı, REPowerEU fonunun etkin kullanılmadığını ve proje ilerlemelerinin yeterince denetlenmediğini vurguluyor. Ayrıca yenilenebilir enerji kapasitesine yönelik hedeflere ulaşılamadığı, enerji ağlarını birbirine bağlama projelerinden birinin iptal edildiği kaydediliyor.

Avrupa Komisyonu, rapora yanıt olarak başarılara vurgu yaparken Sayıştay'ın tavsiyelerini dikkate alacağını belirtti. Sayıştay ise dört yılın sonunda sonuçların yetersiz olduğunu ifade ederek, enerji planının yeniden canlandırılması çağrısında bulundu.