Rotterdam'daki patlamada hayatını kaybeden müteahhit ve uyuşturucu laboratuvarı

Ocak 2024'te Rotterdam-Zuid'de bir binada meydana gelen patlama, uyuşturucu üretim laboratuvarlarının yol açtığı tehlikeleri bir kez daha ortaya koydu. Olayda hayatını kaybedenlerden biri, o sırada ofisinde çalışan 43 yaşındaki müteahhit Kamran'dı.

Ayesha, o akşam eşi Kamran'a ulaşamadı. Kayınbiraderi aradı ve Schammenkamp'taki iş yerinden alevler çıktığını söyledi. Büyük oğlu, "Ben onu ararım, mutlaka açar" diyerek annesini sakinleştirmeye çalıştı. Kısa süre önce büyük bir patlama meydana gelmişti. Üstünde konutların, altında bir dizi depo binasının bulunduğu kompleksteki iş yerlerinden birinde uyuşturucu laboratuvarı olduğu anlaşıldı.

Aseton buharları dışarı sızarak alev almıştı. Patlamada bir kişi, oturduğu kanepeyle birlikte çöken zeminden aşağı düşmüş ve alevlerden son anda kurtarılmıştı.

Uyuşturucu laboratuvarlarında artan patlama ve yangınlar

2024 yılının ilk yarısında çeşitli uyuşturucu laboratuvarlarında beş yangın çıktı ve dört patlama meydana geldi. Zehirli buharların yayılması da can kaybına yol açtı. O yıl toplam 10 kişi hayatını kaybetti, beş kişi yaralandı. Aynı yıl Hollanda'da rekor sayıda, 167 uyuşturucu laboratuvarı ortadan kaldırıldı. Bunlardan 98'i yerleşim bölgelerinde bulunuyordu.

Hükümet, uyuşturucu üretimine verilen cezaları artırdı. Bu önlemin caydırıcı olup olmadığı ise zamanla netleşecekti. Polisin son verilerine göre tespit edilen uyuşturucu laboratuvarı sayısı azaldı. Keşfedilen 142 laboratuvardan 91'i yerleşim bölgesindeydi; bu, oransal olarak bir artış anlamına geliyordu.

Polisin o dönemki ulusal uyuşturucu portföy sorumlusu Paul Entken, Volkskrant'a yaptığı açıklamada, uyuşturucu suçlularının "görünmezlik arayışında" olduğunu söyledi. Entken'e göre bir tarlada gidip gelen kamyonetler dikkat çekerken, yerleşim bölgesindeki bir adres çok daha iyi gizleniyordu. Bu nedenle hükümet, mahalle sakinlerini ekstra göz olarak görüyor.

Kimyasal koku ihbarları ve gözden kaçan uyarılar

Schammenkamp'taki patlamadan önce de kimyasal koku ihbarları yapılmıştı; bu sayı o zamana kadar bilinenden fazlaydı. Polis, 21 Ocak 2024'te aseton kokusuna dair iki ihbar almış, ancak yerinde bir şey bulamamıştı. İtfaiyenin ölçümleri de sonuç vermedi.

Araştırmalar, 2023'te de bir ihbar yapıldığını ortaya çıkardı; bu ihbar doğrudan gaz bağlantısından sorumlu Stedin şirketine yapılmıştı. Orada da bir sorun tespit edilemedi. Üç yıl önce ise bir mahalle sakini, Rijnmond bölgesi çevre kurumu DCMR'ye başvurmuştu. DCMR, patlamadan hemen sonra hiç ihbar almadığını açıklamış, ancak NU.nl'in sorusu üzerine bu bilgiyi düzeltti. Kurum, sistemlerinde yalnızca üç yıl geriye bakmıştı.

Daha sonra 10 Mart 2020'de kimyasal kokuyla ilgili bir ihbarın geldiği ortaya çıktı. Ancak ihbarda, patlamanın yaşandığı deponun birkaç kapı yanındaki başka bir işletmeden söz ediliyordu. DCMR görevlisi bir gün sonra kapıya geldiğinde bina kapalıydı; bu nedenle ölçüm yapılamadı.

Böylece hiçbir şeyden haberi olmayan Kamran'ın yanındaki binada aseton buharları birikti. Sisli görünümlü alanda, renksiz çözücüden en az 40 adet 5 litrelik bidon bulunuyordu. Patlamanın yol açtığı hasar nedeniyle bu bidonlardan kaçının dolu olduğu tespit edilemedi.

Günlük hayatta oje çıkarmak için kullanılan aseton, büyük miktarlarda kokain üretiminde kullanılıyor. Polise göre depoda bulunan profesyonel mikserler, daldırma ısıtıcıları ve elekler, burada bir uyuşturucu laboratuvarı olduğunu gösteriyordu.

Kamran o akşam aslında Alkmaar'da olacaktı. Ancak grip salgını o dönemde zirvedeydi ve bu durum onun kaderini belirlemiş görünüyordu. 29 Ocak'ta üşütmüş olarak kalkmıştı ve bu hastalık hissi 43 yaşındaki müteahhitin peşini gün boyu bırakmadı. İşini ertelemek istemediği için müşterisiyle olan toplantısını Schammenkamp'taki ofisinden çevrim içi yapmaya karar verdi.

Telefonuna gelen olay yeri fotoğraflarını gördükçe Ayesha, Kamran'ın patlama anında binada olabileceğini anladı. "Fotoğraflarda eşimin iş aracını gördüm" diye hatırlıyor.

Kamran'ın cesedi, üç gün boyunca enkaz altında kaldı. Çökme riski nedeniyle bölge kapatılmıştı, ancak 31 Ocak'ta Kamran'ın yakınları dayanamayıp çitten atladı. Kısa süre sonra ayakkabılarından birini buldular. Cesedi daha sonra kurtarma ekiplerinin yardımıyla çıkarılabildi.

Dikkat çeken bir ayrıntı, cesedi taşıyan adamlardan birinin o gün mahkemeye çıkması gereken sanık olmasıydı. Uyuşturucu laboratuvarının bulunduğu binanın kiracısı Jalal O.'ydu. Kendisi hiçbir şey bilmediğini söyleyerek, deponun bir bölümünü kendisinden kiralayan adama işaret etti. 33 yaşındaki Mustafa da ölenler arasındaydı. Aynı şey O.'nun 22 yaşındaki yeğeni Ilyas için de geçerliydi. İkisi de uyuşturucu laboratuvarında çalışıyordu.

Ayesha için ceza davasının sonucu pek bir şey ifade etmiyor. Eşini geri getirmeyeceğini biliyor. Avukatı Saliha Aksu-Ari aracılığıyla tazminat talep ediyor; çünkü geçimini dul maaşıyla sağlamak zorunda.

Bu arada üç çocuğunu olabildiğince iyi yetiştirmeye çalışıyor. "Ama onlar erkek ve gerçek bir baba istiyorlar. Onlarla futbol oynayacak birini" diyor utangaç bir gülümsemeyle. "Ben deniyorum ama tam olarak başaramıyorum."