Rusya ABD'ye ve dünya pazarına dizel sevk edecek

ABD Başkanı Donald Trump, Rusya'nın "derhal" 300 bin ton dizeli ABD pazarına ve dünya pazarına sevk edeceğini açıkladı. Trump, bu açıklamayı Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştüğünü belirttikten sonra kendi platformu Truth Social üzerinden yaptı.

Trump'a göre Rusya ayrıca kasım ayında 500 bin ton daha dizel sevk etmeyi, ilerleyen dönemde ise bir milyon ve üç milyon tonluk ek sevkiyatlar yapmayı kabul etti. Trump, son sevkiyatların "dizel rafinerilerinin durumuna" bağlı olacağını ifade etti.

Trump'ın duyurusunun ardından ABD Hazine Bakanlığı, Rus dizeli ithalatına izin veren geçici bir lisans verdi. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak da dizel sevkiyatı konusunda bir anlaşmaya varıldığını doğruladı. Novak, sevkiyatların bu ay içinde başlayacağını söyledi.

Geçen hafta G7 ülkelerinin önümüzdeki aylarda milyonlarca varil dizel ve ham petrolü piyasaya süreceği açıklanmıştı. Bu karar, Trump ve ABD'nin artan baskısının ardından alındı.

Dizel piyasasındaki sıkıntı nereden kaynaklanıyor?

Yıllar önce başta Avrupa olmak üzere birçok ülke Rusya'dan büyük miktarda dizel ithal ediyordu. Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle bu ithalat durduruldu. 2022'de bu durum sorun yaratmış ve pompa fiyatlarının yükselmesine yol açmıştı.

Şimdi ise yüksek dizel fiyatlarının nedeni Orta Doğu'daki savaş. Bunun başlıca sebebi, Hürmüz Boğazı'ndan petrol dahil çok daha az ham maddenin taşınabiliyor olması. Ayrıca Basra Körfezi çevresindeki birçok üretim tesisi hasar gördü ve bu tesislerin normal çalışması uzun zaman alacak. Bu tesisler ham petrolü dizel dahil rafine ürünlere dönüştürüyor.

Trump, pompa fiyatlarındaki artışı piyasaya daha fazla dizel sürülmesi yoluyla çözmeye çalışıyor. Piyasa koşullarında arz arttığında fiyatların düşmesi bekleniyor. Trump mesajında, ABD ve dünyanın geri kalanı için dizel fiyatlarının hızla düşeceğini belirtti. "Muhteşem çiftçilerimiz, hayvan yetiştiricilerimiz ve kamyon şoförlerimiz için daha düşük fiyatlar en büyük önceliğim" ifadelerini kullandı.

İran'daki savaşın başlamasından bu yana ABD'de dizel fiyatları ikiye katlandı. Geçen ayın sonunda galon (yaklaşık 3,8 litre) başına fiyat 6,53 dolarla rekor seviyeye çıktı. AAA platformuna göre bugün ortalama galon fiyatı 6,28 dolar.

Zelenski: Rusya'ya verilen her taviz savaşa yatırımdır

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, ABD ile Rusya arasındaki anlaşmaya tepki gösterdi. Zelenski'ye göre bu anlaşma Rusya'nın işine yarıyor.

Zelenski Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, "Rusya'ya karşı yaptırımların, Rusya ile açık ve kalıcı bir gerilimi azaltma anlaşması olmadan her gevşetilmesi, bariz bir zayıflıktır; Rusya'nın daha fazla insan öldürmesine, daha uzun süre savaşmasına, ABD'ye daha az saygı duymasına ve dünyaya daha fazla zarar ve kayıp vermesine yol açar" dedi. Zelenski, "Putin'e verilen hediyeler barışa katkı sağlamayacak ve medeni dünyaya hiçbir fayda getirmeyecek" ifadelerini kullandı. Rusya'ya petrol ürünlerini satma izni verilmesinin bir savaşa yatırım anlamına geldiğini yazdı.

Avrupa Birliği, Rusya'nın petrol ürünlerini dünyaya ulaştırabildiği ender yollardan biri olan Rus gölge filosuna birçok kez yaptırım uygulamıştı. Yaptırımların amaçlarından biri, Ukrayna'daki savaş için Rus hazinesine daha az para akmasını sağlamak. Aynı nedenle Trump da eylül ortasında Rusya'ya karşı bir yaptırım yasasını imzalamıştı. Yasa, Rusya'ya petrol satışında ek kısıtlamalar getiriyordu. Yaptırımlar aynı zamanda gölge filoya ait Rus tankerlerini de hedefliyordu.