Rusya Ukrayna'nın kitap sektörünü hedef aldı

Rusya, son haftalarda balistik füzelerle düzenlediği saldırılarda Ukrayna'da sekiz ila dokuz milyon kitabın yok olmasına yol açtı. Bu, Ukrayna'da yılda basılan tüm kitapların yaklaşık üçte birine tekabül ediyor. Bunların büyük bölümü ders kitapları.

Bugün Ukrayna'da okulların ilk günü. Pek çok çocuk, eğitim öğretim yılına ders materyalleri olmadan başlayacak. Çünkü en az yedi hava saldırısı düzenlendi ve bu saldırıların özellikle kitap depolarını ve matbaaları hedef aldığı görülüyor.

Matbaa kül oldu

Ranok matbaasının salonu hâlâ ayakta ancak keskin bir yanık kokusu, geriye sadece dış cephenin kaldığını ele veriyor. Matbaanın kapısı açıldığında doğrudan açık gökyüzünün altında kalıyorsunuz. 19-20 Temmuz gecesi buraya iki Rus balistik füzesi isabet etmiş.

Bir Heidelberg baskı makinesi siyaha bürünmüş ve enkaz altında kalmış. Kağıt yığınları, yangın söndürme sularının etkisiyle kirli beyaz buz kütlelerine dönüşmüş. Rus füzeleri binanın ve makinelerin büyük bölümünü tahrip etmiş.

Ranok yayınevinin çalışanlarından Iryna Nehodjoek, Kiev'in bir banliyösündeki matbaaya koşmuş. Nehodjoek, "Kurtarılabilecek ne varsa kurtarmaya, yangını kendi imkanlarımızla kontrol altına almaya çalıştık. Ayrıca müşterilerimize yarın ne diyeceğimizi düşünmeye çalıştık" diyor.

Bu matbaada ayda 800 bin kitap basılıyordu. Burası Ukrayna'nın en büyük matbaalarından biriydi.

Nehodjoek, saldırının Ruslar tarafından bilinçli olarak yapıldığını düşünüyor. Matbaa, okulların açılacağı ilk güne hazırlık için tam kapasite çalışıyordu. "Bu saldırı, şirketin üretim kapasitesinin büyük bölümünün ders kitabı basımına ayrıldığı 1 Eylül'den hemen önce gerçekleşti. Bu yüzden bu çok tehditkar; çünkü 1 Eylül'den hemen önce ülkemizin öğrencileri ders kitaplarından yoksun kalacak" dedi.

Online satış departmanının yöneticisi olan Nehodjoek, saldırıyı asla beklemediğini söylüyor: "Biz roket üretmiyoruz, drone üretmiyoruz. Biz kültür üretiyoruz, bilimle uğraşıyoruz, çocuklarımızın geleceğini ve eğitimi inşa ediyoruz. Ama artık düşmanın tam olarak neyi hedef aldığını anladık."

Kitap pazarı da yandı

Ruslar, Ukrayna'nın bağımsızlığını yok etmek istiyor. Ukrayna dili de bu bağımsızlığın en güçlü sembolü.

İronik biçimde, füze saldırılarında Rus kitapları da zarar gördü. Kiev'deki Poçayna kitap pazarında tamamen yanmış bir kitap standında, kırmızı suni deri kapağında hâlâ 'Rus İmparatorluğu'nun Sanat Hazineleri' yazısı okunuyor. Kitap, söndürme sularından dolayı şişmiş ve kenarları kömürleşmiş durumda.

Birçok aile, çocuklarının ders kitaplarını pazardaki onlarca küçük dükkandan satın alıyordu. Pazarın yakınında hâlâ birkaç ders kitabı bulunabilen küçük bir dükkan var. Birkaç ders kitabı satın alan bir kadın, "Şu an kitap bulmak zor çünkü kitaplar yakıldı ya da bombalandı" diyor.

"Bu insanlar, kusura bakmayın, benim tüm kültürümü ve tarihimi yok ediyor. Tarih olmadan halk olmaz. Rus yaklaşımı bu. Ukrayna halkını yok etmeye yönelik" diye ekliyor.

Elinde birkaç ders kitabıyla görünen bir baba mutlu görünüyor: "Bir aydır aradık, tam bir aydır, ama sonunda bulduk. O kadar zeki bir oğlum var ki, buna sadece sevinecek."

Babası, oğlunun kitaplara ne olduğunu anlayıp anlamadığı sorusuna, Ukrayna'daki çocukların neler olduğunu tam olarak anladığını söylüyor. Peki bu konuda ne diyor? "Ruslar iyi insanlar değil."

Dükkandaki bir satıcı ise gelecekten endişeli. Kitap bulunamazsa ve eğitim gerilerse, ailelerin çocuklarına yurt dışında eğitim bulmak için ülkeden kaçacağından korkuyor.

Yayınevinin çalışanı Nehodjoek bu nedenle Batı'ya açık bir çağrıda bulunuyor: "Bize hava savunma füzeleri verin, çünkü Kiev kötü durumda. Böyle birkaç saldırı daha olursa kışı zar zor atlatırız. Kış kapıdayken bu çok acil."

Nehodjoek, Rus balistik füzelerine karşı etkili olduğu bilinen Amerikan Patriot sistemlerini kastediyor. Görüşmenin ardından bu sistemlerin koruduğu bölgelere rağmen daha fazla kitap deposu kül oldu.