Rusya'nın Lahey Büyükelçiliği ON! podcast'ı ile propaganda yapıyor

Hollanda merkezli araştırma platformu Justice for Prosperity (JfP), Rusya'nın Lahey Büyükelçiliği'nin resmi sosyal medya hesaplarını propaganda için kullandığını ve mesajlarını yaymak için yerel isimlerden yararlandığını açıkladı. JfP'ye göre bu isimlerin başında kamu yayıncısı Ongehoord Nederland'ın (ON!) podcast yapımcısı Jan Bennink geliyor. Bennink'in son aylarda büyükelçiliğin mesajlarını 50'den fazla kez paylaştığı belirtildi.

Büyükelçilik mesajlarının yüzde 40'ı manipülasyon örüntüsü taşıyor

JfP, Rusya'nın Lahey Büyükelçiliği'nin son on ayda yaptığı 200'den fazla sosyal medya paylaşımını inceledi. Araştırmaya göre bu paylaşımların yaklaşık yüzde 40'ı, yabancı bir devletin koordineli bilgi manipülasyonu örüntüsüne uyuyor. Büyükelçiliğin son aylardaki paylaşımlarının yaklaşık yüzde 45'i ise Hollanda iç siyasetine, hükümet politikalarına, medya kuruluşlarına ve sivil toplum örgütlerine odaklanıyor.

Araştırmacılar, 1 Eylül'deki bir paylaşımı örnek gösterdi. Büyükelçilik o gün, Hollanda ve Rus bayraklarının renkleriyle bir el sıkışma görseli paylaşarak "Rusya benim düşmanım değil" mesajını yaydı. Ardından, halklarının iradesine karşı Rusya ile çatışma arayan "pervasız savaş kışkırtıcılarından" bahseden metinler paylaşıldı ve gönderi, Hollandaca #NietOnzeOorlog (#BizimSavaşımızDeğil) etiketiyle sonlandırıldı.

Diplomatik dokunulmazlık propaganda için fırsat yaratıyor

JfP, büyükelçiliğin bu tür paylaşımları nedeniyle Avrupa Birliği yaptırımlarından kurtulduğunu savunuyor. Bunun nedeni olarak da büyükelçilik hesabının kendi adıyla yayın yapması ve diplomatik koruma altında olması gösteriliyor. JfP, bunun "oldukça etkili bir propaganda kanalı" oluşturduğunu belirtiyor: "Bu bir Doppelgänger ya da Pravda sitesi değil, isimsiz bir Telegram kanalı değil; aksine, X'in hükümet hesapları için kullandığı doğrulama rozetine sahip resmi bir büyükelçilik hesabı."

Rusya'nın propagandasını geniş kitlelere ulaştırmak için yerel medya kuruluşlarına, kanaat önderlerine ve politikacılara yöneldiği belirtiliyor. JfP, ON! podcast yapımcısı Jan Bennink'i bu yerel isimlerden biri olarak tanımlıyor. Bennink'in büyükelçiliğin paylaşımlarını sık sık kendi hesaplarından takipçileriyle paylaştığı ifade edildi.

JfP'nin bulgularına göre Bennink'in @superjan ve @Rumpelstunzchen adlı iki hesabının toplamda 70 bini aşkın takipçisi bulunuyor. Bennink, son aylarda büyükelçiliğin paylaşımlarını 50'den fazla kez yeniden paylaştı. Büyükelçilik hesabının da Bennink'e düzenli olarak yanıt verdiği ve böylece açık bir etkileşim kurulduğu kaydedildi.

Bennink, Bergsma & Bennink adlı podcast'inin bir bölümünde büyükelçiliğin hesabını çok yakından takip ettiğini, elçilik çalışanlarını "çok dürüst insanlar" olarak gördüğünü ve "Rusların neredeyse hiç yalan söylerken yakalanmadığını" söylemişti.

JfP, savaş eleştirisinin veya Ukrayna'ya silah sevkiyatına yönelik itirazların meşru bir siyasi duruş olabileceğini ancak bunun bir Rus devlet propagandası kanalının mesajlarını güçlendirmekle aynı şey olmadığını vurguladı. Platform, Bennink gibi isimlerin bu anlatıları sistematik olarak benimseyerek yerel birer yükseltici haline geldiğini ve doğrudan Kremlin'in hedeflerine hizmet ettiklerini belirtti.

ANP'nin konuyla ilgili görüş talebine ON! henüz yanıt vermedi. ON!, daha önce genel yayın yönetmeni Joost Niemöller'in bir yayında Adolf Hitler'in bir konuşmasını çalıp bazı şeyleri "çok iyi" yaptığını söylemesiyle kamu yayıncısı statüsünü kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmıştı. Niemöller tartışmaların ardından istifa etti ve Hollanda Medya Otoritesi (CvdM), Bakan Rianne Letschert'e ON!'un kamu yayıncısı statüsünün yeniden gözden geçirilmesini tavsiye etti.