Sağlık Bakanı Hermans, Q-ateşi hastalarından özür diledi

Hollanda Sağlık Bakanı Hermans, Kuzey Brabant'ta tarihin en büyük Q-ateşi salgınının başlamasından yirmi yıl sonra, kabine adına özür diledi. Bölgedeki enfekte keçi çiftlikleri nedeniyle on binlerce kişi hastalanmıştı. O dönemden bu yana çeşitli araştırma komisyonları, ombudsmanlar ve doktorlar, devletin bölge halkını korumakta yetersiz kaldığını ortaya koydu. Bakanın koruma eksikliği için de özür dileyip dilemeyeceği henüz netleşmedi.

Hermans, uzun süreli hastalanan kişiler için iyi bir sosyal güvenlik ağının bulunmaması nedeniyle kabine adına özür diledi. Den Bosch'taki il binasında yüzlerce hastanın önünde konuşan Bakan Hermans, "İnanılmadığınızda, hikâyenizi tekrar tekrar anlatmak zorunda kaldığınızda ve bir kapıdan diğerine gönderildiğinizde bu çok korkunç. Bunun için özür diliyorum" dedi.

İki bin kişi hâlâ kronik hasta

Bugün hâlâ iki bin kişi kronik hasta. Bu kişilerin çoğu işini kaybetmiş durumda ve toplumun kıyısında yaşam mücadelesi veriyor. Bakanlığın görevlendirdiği bağımsız uzmanlar, Q-ateşi hastalarına yönelik politikayı ve yapılan çalışmaları değerlendirdi. Araştırmacılar, bakanın özür dilemesini "hayati" olarak nitelendirdi. Bu değerlendirme, Ulusal Ombudsman'ın 2012, 2017 ve 2024 yıllarındaki üç ayrı raporundaki tavsiyelerin bir yansıması. Önceki bakanlar defalarca özür dilemeyi reddetmişti. Tıp bilimine yatırım yapılması ve kronik hastalar için bir uzmanlık merkezi kurulması gibi diğer önemli tavsiyeler de göz ardı edildi.

Q-ateşinin uzun süreli formu olan Q-ateşi yorgunluk sendromu hâlâ sıklıkla UWV (Hollanda Sosyal Sigortalar Kurumu) tarafından tanınmıyor. Bu nedenle hastalar iş göremezlik maaşı alamıyor. Gelir kaybı da başka sıkıntılara yol açıyor.

Sosyal destek belediyeden belediyeye değişiyor

Sosyal desteğin ne kadar iyi düzenlendiği belediyeden belediyeye değişiyor. Hastalar çoğu zaman yeterli anlayış görmüyor ve yardım için bir kapıdan diğerine gönderiliyor. Araştırmacılar, "Bu nedenle devlete genel olarak duyulan güven zedelendi" diye yazdı. Bakanın, belediyeler, destek hizmetleri ve UWV gibi kuruluşlar arasındaki işbirliğini ve yardımı iyileştirmek için kendisinin inisiyatif almasını tavsiye ettiler. Yeni rapor ayrıca bir uzmanlık merkezine, tıbbi bilgiye ve uzun süreli araştırmaya "önemli ölçüde yatırım yapılması" tavsiyesine vurgu yapıyor. Araştırmacılar, hastalara karşı gösterilen tıbbi kayıtsızlığın "hem tıp dünyasına hem de devlete duyulan güveni azalttığını" belirtiyor.

Q-ateşi yorgunluk sendromu, uzun covid, ME, Lyme ve sepsis sonrası sendromu gibi diğer akut enfeksiyon sonrası hastalıklar (PAIS) arasında yer alıyor. Bu rahatsızlıklara ilişkin tıbbi bilgi henüz emekleme aşamasında. İyileştirici tedaviler henüz mevcut değil ve hafifleme sağlayabilecek birkaç tedavinin de yeterli bilimsel temeli yok. Bunun sonucunda düzenli sağlık hizmetlerinde neredeyse hiç geri ödemeli tedavi bulunmuyor. Son yıllarda uzun covid ve ME araştırmalarına on milyonlarca euro yatırım yapıldı ancak bulguların çoğu düzenli sağlık hizmetlerinin pratiği için henüz yeterince somut değil.

Öte yandan Bakan Hermans'ın yakın zamanda araştırmalar için büyük bir devam finansmanı ayırmama yönünde bir politika planı var. Ayrıca mevcut uzun covid uzmanlık merkezlerinin finansmanı da kısa süre içinde durdurulacak. Kabinenin düşüncesi, aile hekimlerinin ve diğer sağlık çalışanlarının PAIS hastalarının bakımını üstlenebileceği yönünde. Araştırmacılar bu niyete karşı çıkarak tıp bilimine daha fazla zaman ve alan tanınması gerektiğini, böylece bilimsel temeli olan ve geri ödenebilecek tanı ve tedavilerin mümkün olacağını yazdı. "O zamana kadar, inceleme ekibinin görüşüne göre, düzenli sağlık hizmetlerine entegrasyon henüz söz konusu değil." Sağlık Konseyi de bu yılın başlarında benzer bir uyarıda bulundu: "Uzun covid ve diğer PAIS hastalarının tahminen büyük sayıları düzenli sağlık hizmetlerine öylece dahil edilemez." Bakanın tüm tavsiyeleri kabul edip etmeyeceği henüz açıklanmadı.