Sağlık bütçesinde uzlaşma yok: Meclis'ten beklentiler sürüyor

Hollanda Temsilciler Meclisi'nde kabinenin sağlık harcamalarına yönelik tasarruf planlarına ilişkin çoğunluk hâlâ oluşmadı. Çarşamba ve perşembe günleri yapılan ve iki gün süren tartışmaların ardından da milletvekillerinin kabinenin sağlık planlarını desteklemeye hazır olmadığı görüldü. D66 milletvekili Marc Vervuurt, görüşmeleri "Şişman hanım şarkı söyleyene kadar bitmez" sözleriyle değerlendirdi.

Muhalefet partileri ilkbaharda da kabinenin sağlık alanında yapmak istediği milyarlarca euroluk tasarrufa sıcak bakmadığını açıklamıştı. O tarihten bu yana kabineden bazı adımlar geldi: 2027'de kişisel katkı payının 60 euro artırılması planından vazgeçildi ve Uzun Süreli Bakım Bakanı Mirjam Sterk kendi alanındaki tasarrufları geri çekti.

Ancak bu adımlar muhalefeti ikna etmeye yetmedi. Kabinenin planına göre 2028'den itibaren sağlık hizmetlerinde önemli tasarruflara gidilmesi öngörülüyor. Bu tasarruflar mevcut sağlık bütçesinde de yer alıyor. Ev yardımı hizmetlerinde kesinti yapılması ve mahalle hemşireliği için kişisel katkı payı getirilmesi planlanıyor.

Tartışmanın odağında yüksek sağlık masrafı olanlar var

Tartışmanın kilit noktasını, bu tasarrufların yüksek sağlık harcaması yapan kişileri nasıl etkileyeceği oluşturuyor. Kabine, bu gruba destek olmak için 350 milyon euro ayırmış durumda. Ancak bu paranın tasarrufların etkisini yumuşatmak için nasıl kullanılacağı hâlâ netleşmedi.

Bu belirsizlik muhalefet partilerinin tepkisine yol açtı. JA21 milletvekili Ingrid Coenradie, "Bana göre hareket noktası tasarrufların yapılacağı" dedi. Coenradie, "Tek bilmediğimiz bunun nasıl sonuçlanacağı. Bu durumda Sağlık Bakanlığı bütçesini desteklemem için hangi sebebim olduğunu da bilmiyorum" diye konuştu.

JA21'in desteği olmadan sağcı muhalefet partilerinin yardımıyla çoğunluk sağlanması zorlaşıyor. Sol tarafta ise PRO partisinin sağlıkta büyük tasarruflara pek sıcak bakmadığı görülüyor. PRO milletvekili Julian Bushoff, partisinin kabineyle tüm bütçeleri kapsayan "geniş bir anlaşmaya" hâlâ açık olduğunu belirtti.

Hristiyan Birlik (CU) partisi ise "kolları sıvamaya" hazır olduğunu açıkladı. Parti lideri Mirjam Bikker, bunun için planların nasıl sonuçlanacağının netleşmesi gerektiğini söyledi. Bikker, "Bir ayda her şeyin netleşmemesini anlayışla karşılıyorum. Ama artık aciliyet had safhaya ulaştı" diyerek kabineye mesaj verdi.

Önce Vergi Planı oylanacak

Bir ay içinde ilk bütçe olan Vergi Planı oylanacak. Ardından diğer bütçeler gelecek. Vergi Planı'nda sağlıkla ilgilenen milletvekillerini meşgul eden bir düzenleme de yer alıyor.

Kabine, belirli sağlık harcamalarının vergi beyannamesinden düşülmesi uygulamasını kaldırmak istiyor. Bu düzenlemeyle 2028'den itibaren belirli sağlık masraflarının vergi beyannamesinden düşülmesi mümkün olmayacak. Kabine, uygulamayı verimsiz ve karmaşık buluyor. Kaldırılması ayrıca yılda 560 milyon euro gelir sağlayacak.

Çok yüksek sağlık harcaması yapan kişilere başka bir yolla yardım edilmesi gerekiyor ancak bunun nasıl olacağı henüz belirsiz. Kabine bu konuda da 350 milyon euroluk fondan yararlanmayı planlıyor.

Plan, başta PRO, JA21 ve CU olmak üzere bazı partilerde rahatsızlık yarattı. Bikker, "Şu anki görünümde düzenleme kalkıyor ama alternatifi net değil" dedi. Bikker, belirsizlik sürdüğü sürece partisinin Vergi Planı'na onay vermeyeceğini kesin bir dille ifade etti.

Sağlık Bakanı Sophie Hermans, endişeli muhalefet partilerine perşembe günü Vergi Planı oylamasından önce konunun ayrıntılı bir şekilde netleştirileceği sözünü verdi. Ancak o zaman kabinenin bütçe denklemini Meclis'te çoğunluk sağlayacak şekilde kurabilip kuramayacağı belli olacak. PRO, sonrasında sağlık bütçesinin yeniden tartışılmasının gerekebileceğini de dışlamıyor.

Koalisyon ise umudunu koruyor. D66 milletvekili Vervuurt, "Özellikle baskı altında siyasette çok şey olabilir" değerlendirmesinde bulundu.