Salı ve perşembe ofiste yoğunluk: 'işverenler deve avında'

Hollanda'da salı ve perşembe, ofiste çalışmak için en popüler günler olmaya devam ediyor. Bu iki günde ofisler, yollar ve raylı sistemler ekstra yoğunken, pazartesi gibi diğer günlerde çok sayıda boş alan bulunuyor. Bu durum, işletmeler için elektrik ve ısınma başta olmak üzere gereksiz maliyetlere yol açıyor ve sürdürülebilirlik açısından olumsuz bir tablo çiziyor.

Davranış değişikliği kolay değil

Birçok şirket, çalışanlarını yoğun olmayan günlerde ofise gelmeye ikna etmeye çalışıyor. Ancak davranış değiştirmek hiç de kolay değil. Davranış danışmanlığı firması Duwtje'den Liza Luesink, "Bankadan bankaya geçmek gibi; insanlar en sevdiği alışkanlıklarını korumak istiyor. Salı günü ofise gitmek bir norm haline geldi. Sürü psikolojisiyle hareket ediyoruz ve gruba dahil olmak istiyoruz" dedi.

Bilgi merkezi Center For People And Buildings (CFPB) Direktörü Jacqueline Schlangen, salı-perşembe yoğunluğunun koronavirüs öncesinde de var olduğunu ancak salgın sonrasında belirgin şekilde arttığını söyledi. Schlangen, "Yarı zamanlı çalışma, 36 saatlik iş haftası ve sabit izin günleri yıllardır iş günleri arasında farklılıklara yol açıyordu. Koronavirüs sonrası hibrit çalışma da eklendi. Bilgi çalışanları ortalama olarak çalışma sürelerinin yaklaşık yarısını evde, yüzde 38'ini ofiste geçiriyor" diye konuştu.

Deve hörgücü benzetmesi

CFPB verilerine göre ofis çalışanlarının yüzde 65'i salı günleri, yüzde 63'ü perşembe günleri ofise geliyor. Cuma günleri ise bu oran yalnızca yüzde 19. Uzmanlar, bu yoğunluğu devenin iki hörgücüne benzettikleri için 'deve problemi' olarak adlandırıyor.

ANWB'ye göre salı ve perşembe günlerindeki trafik yoğunluğu da diğer günlere kıyasla belirgin şekilde yüksek. Bu iki günün sabah trafiği, 2026'nın ilk yarısında toplam trafik yoğunluğunun yüzde 58'ini oluşturuyor. NS sözcüsü ise, "Cuma sabahı yoğunluğu, salı veya perşembeye göre yaklaşık yüzde 45 daha az. Salı ve perşembe günleri 'aşırı yoğun saatlerde' dolu trenler görüyorsunuz, ancak gün genelinde bir tren ortalama yalnızca yüzde 30 dolu" ifadelerini kullandı.

Çözüm arayışları: deve avı

NS, yoğunluğu dağıtmak için PrijsTijd Deals adlı indirimli bilet uygulamasını genişletti. Ayrıca yönetim kurulu toplantılarını çarşamba gününe aldı ve ofis personelinden yoğun günlerde mümkün olduğunca toplu taşımayı kullanmamalarını istedi.

Devlet, 'deve avı' adı verilen bir deneyle bu yoğunluğu azaltmaya çalışıyor. Amsterdam Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nden davranış bilimci Reint Jan Renes, "Personeli sadece teşvik etmek yeterli değil. Yoğun olmayan günlerde toplu taşıma ücreti karşılanabilir. Ayrıca ekipler içinde sosyal baskı oluşturulabilir. Ben çarşamba günü ofise gelmek için çaba gösteriyorsam, başkalarının da aynı çabayı göstermesini beklerim" dedi.

Varlık yöneticisi Van Lanschot Kempen, bu yılın başında personelini daha dengeli bir şekilde ofise gelmeye teşvik etmeye başladı. Şirketin Amsterdam'daki ofisi, 1100 çalışan için artık küçük kalıyor. Yönetici Philippe Glaubitz, ekiplerle görüşerek yoğun günler yerine haftaya yayılmalarını istediklerini ve yönetim toplantılarını popüler günlerden çektiklerini söyledi. Glaubitz, "Bu toplantıların çekici bir etkisi vardı; diğer çalışanlar da bu nedenle ofise geliyordu" dedi. Şu anda pazartesiden perşembeye doluluk oranı istikrarlı. Ancak cuma günleri hâlâ hedeflenen seviyede değil. Glaubitz, "Kültürel değişim bir gecede olmuyor" diye ekledi.