Savunma Bakanı ve Devlet Sekreteri yapay zeka ile konuşma yazdı

Savunma Bakanı Dilan Yesilgöz ile Savunma Bakanlığı Devlet Sekreteri Derk Boswijk'in bu yıl yaptığı konuşmaların bazılarının neredeyse tamamen yapay zeka (AI) tarafından yazıldığı öne sürüldü. NOS programı Nieuwsuur'un yaptığı analize göre, hükümet üyelerinin 77 konuşması incelendi ve Yesilgöz ile Boswijk, yapay zeka kullanıldığı tespit edilen konuşma sayısında belirgin biçimde öne çıktı.

Savunma Bakanlığı, konuşmaların bütününün yapay zeka ile oluşturulduğu iddiasını reddediyor. Bakanlığa göre yapay zeka yalnızca yardımcı bir araç olarak kullanılıyor. Ancak Amsterdam Üniversitesi'nden (UvA) siyasal iletişim alanında doçent olan Tom Dobber da metinlerde çok sayıda şüpheli cümle yapısı olduğunu belirtiyor. Dobber, "Rahatsız edici ve içi boş bir dil kullanımı, biraz anlamsız. Ve gerçekten tipik yapay zeka ifadeleri" diyor.

De Volkskrant gazetesi dün, Başbakan Rob Jetten'in sosyal medyadaki yüzlerce mesajının bir insan tarafından yazılmadığını duyurmuştu. Bu sonuç, Pangram adlı yazılım programının analiziyle ortaya çıkmıştı. Nieuwsuur da bunun üzerine Rijksoverheid (Hollanda hükümeti) internet sitesinde yayımlanan 77 hükümet üyesi konuşmasını aynı programla inceledi.

77 konuşmanın 15'i şüpheli bulundu

Pangram, bir metne puan veriyor; puan yükseldikçe metin daha şüpheli hale geliyor. Dobber, "Pangram, yapay zeka metinlerini tespit etmek için umut vadeden bir program. İlk sonuçlar oldukça isabetli bir program olduğunu gösteriyor" diyor.

İncelenen 77 konuşmadan 15'i Pangram tarafından şüpheli olarak işaretlendi. Bunlardan 10'unda yapay zeka tarafından üretilmiş bölümler bulunurken, beşinin neredeyse tamamen yapay zeka metni olduğu belirtildi. Şüpheli bulunan 15 konuşmanın 13'ü Yesilgöz ve Boswijk'e ait; tamamen yapay zeka ile hazırlanmış gibi görünen beş konuşmanın tamamı da bu ikiliye ait.

Eğitim Bakanı Rianne Letschert ile Eğitim Bakanlığı Devlet Sekreteri Judith Tielen'in birer konuşması da kısmen yapay zeka ile yazılmış olarak değerlendirildi. Ancak bu konuşmalarda yapay zeka tarafından üretilen metin oranı (her ikisinde de yüzde 12) Yesilgöz ve Boswijk'in konuşmalarının çoğundan belirgin biçimde düşük çıktı.

Nieuwsuur dün akşam Boswijk'e, bu yaz Keti Koti'de (Hollanda'nın kölelik geçmişinin anıldığı etkinlik) yaptığı bir konuşmadan bölümler okudu. Boswijk bu konuşmada, "bir Hristiyan olarak inancından yola çıkarak" ırkçılığı hiçbir zaman anlamadığını söylüyor: "Her insan Tanrı tarafından yaratıldıysa, bir başka insanı nasıl daha aşağı görebilirsin?" Devlet sekreteri bu sözlerin kalbinden geldiğini belirtiyor. Ancak Pangram'a göre konuşmanın yüzde 95'i yapay zeka tarafından yazılmış.

Bu sonuçla karşılaşan Boswijk, bunun nasıl olabileceğini bilmediğini söylüyor. "Oldukça kişisel bir konuşma. Bu konuşmanın kurgusunu hâlâ iyi hatırlıyorum, çünkü kendim düşündüm." Boswijk, kurgunun kendisine ait olup içeriğin yapay zekadan gelip gelmediğini ise söylemeye cesaret edemiyor.

Yesilgöz, Nieuwsuur kamerasına açıklama yapmak istemedi. Savunma Bakanlığı sözcüsü daha sonra, bakanlığın konuşma yazarlarının yapay zekayı bir yardımcı araç olarak kullandığını belirtti: "Örneğin bir eş anlamlı sözcük bulmak için. Pek çok Hollandalının yaptığı gibi. Yapay zeka bütün bir konuşmayı oluşturmak için kullanılmıyor."

Siyasal iletişim doçenti Dobber, Boswijk'in Keti Koti konuşmasının şüpheli cümle yapıları ve ifadelerle "dolu" olduğunu söylüyor. Ona göre yapay zekanın sık kullandığı bir numara, karşıtlıklardan ve kısa cümlelerden yararlanmak. Boswijk konuşmasında "geçmişe bakmaktan" söz ediyor: "İçinde görkemli olana. Ama aynı zamanda acı verici ve adaletsiz olana da. Tarihi yeniden yaşayamazsın. Ama onunla ne yapacağını seçebilirsin."

Dobber, Pangram'da yüksek puan alan Yesilgöz konuşmalarında da çok sayıda "şüpheli bölüm" gördüğünü belirtiyor. "Örneğin tipik düşünce çizgisiyle." Yapay zeka modelleri bu çizgiyi sıkça cümleleri birbirine bağlamak için kullanıyor. "Ama üçlü vurgu ve olumsuzlamalar gibi numaralar da bunlarda görülüyor."

Dobber'e göre metinleri iyileştirmek için yapay zekadan yardımcı araç olarak yararlanmakta bir sorun yok. "Ama bütün bir metni yapay zeka ile oluşturursan, okuyucun veya dinleyicinle aranda bir tür sözleşmeyi bozarsın. Çünkü o kişi, sözlerin üzerinde düşündüğünü sanır. Durum böyle değilse, bu sözleşmeyi sinsi bir biçimde bozmuş olursun."

Siyaset muhabiri Arjan Noorlander ise Lahey'de yapay zeka kullanmanın bir suç mu yoksa yeni zamanların gereği mi olduğunun henüz söylenemediğini aktarıyor. "Buna dahil olduğunu, herkesin yapay zeka kullandığını, bunun politikacılar için geçerli olmamasının tuhaf olacağını söyleyenler var. Elbette bir politikacıya oy veriyorsunuz. O politikacıyı dinlediğinizde ne söylemek istediğini söylemesini umuyorsunuz. Ancak görünen o ki bu politikacı yavaş yavaş bir bilgisayar programıyla değiştiriliyor."