Serbest kiralık konut için aylık 5.742 euro gelir gerekiyor

Hollanda'da konut piyasasındaki yüksek fiyatlar, alıcı olmak isteyen birçok kişiyi kiralık konut arayışına itiyor. Ortalama bir hane, bir ev satın almak için 100 bin euro eksik kalıyor. Ancak kiralık konut bulmak da her zaman kolay değil.

Kiralık platformu Pararius'un çarşamba günü açıkladığı verilere göre, özel sektörde (serbest sektör) ortalama bir kiralık konutun aylık bedeli 1.914 euro. Ev sahipleri genellikle kiracılardan aylık kiranın üç katı gelir talep ediyor. Bu yasal bir zorunluluk değil, ancak çoğu ev sahibi bu şartı öne sürüyor. Bu da ortalama bir serbest sektör konutu için brüt 5.742 euro aylık gelir gerektiği anlamına geliyor.

Modal gelirle aylık 1.700 euro açık

Böylece yalnızca ev satın almak değil, kiralık konut bulmak da birçok Hollandalı için ulaşılmaz hale gelmiş durumda. Hollanda Ekonomik Planlama Bürosu'nun (CPB) verilerine göre 2026 yılında modal yıllık gelir brüt 48.500 euro olacak. Bu da aylık brüt 4.041 euroya denk geliyor. Yani ev sahiplerinin istediği gelir şartını karşılamak için ayda 1.700 euro daha fazla kazanmak gerekiyor.

Gayrimenkul ekonomisi profesörü Jan Rouwendal, bu şartın boşuna olmadığını söylüyor. "Bu, iki yönlü işleyen bir koruma," diyor. Rouwendal'a göre bir yandan ev sahipleri kiranın ödeneceğinden emin olmak istiyor, diğer yandan bu şart kiracılara kirayı ödeyebileceklerine dair güvence veriyor.

Aynı durum satılık konutlar için de geçerli. Rouwendal, "Ancak fark şu ki satın alma piyasası hükümet tarafından daha fazla düzenleniyor," diyor. Buna karşılık ev sahipleri serbest sektördeki konutları için gelir şartını kendileri belirleyebiliyor.

Her konuta ortalama 23 başvuru

Kiracı derneği Woonbond'a göre birçok kiracı bu nedenle çıkmaz bir durumda. Dernek adına konuşan Mathijs ten Broeke, "Serbest sektörde kalan konut arzı giderek daha az karşılanabilir hale geliyor," diyor. "Her konuta yapılan başvuru sayısı da düşüyor." Pararius'a göre son aylarda serbest sektördeki bir kiralık konuta ortalama 23 başvuru yapıldı. Bu, 2021'in ikinci çeyreğinden bu yana en düşük sayı.

Ten Broeke, "Gelir şartı özellikle ev sahipleri için bir şart," diyor. "Çoğu kiracı için ise bu, böyle bir konuta başvurmanın anlamsız olduğunun açık bir göstergesi."

Gelir şartı düşürülemez mi? Ten Broeke, "Bu daha çok semptom tedavisi olur," diyor. Ona göre yüksek kiralar öncelikle konut krizinin bir sonucu: yeterince uygun fiyatlı konut yok. Kira üst sınırının olmadığı serbest sektör konutlarında bu fiyatlar da bunun sonucu olarak ortaya çıkıyor.

Ten Broeke, kiracıların sıkışıp kaldığı sonucuna varıyor. "Uygun fiyatlı bir konut istiyorsanız çok uzun bir bekleme listesine giriyorsunuz. Hâlâ müsait olan konutlar ise artık karşılanamıyor," diyor.