Sint-Eustatius'ta ABD selamı ve kölelik direnişi birlikte anıldı
Kral Willem-Alexander, Sint-Eustatius'ta 250 yıl önce ABD'ye verilen tarihi selamı andı; ancak adalılar için 16 Kasım daha çok kendi özgürlük mücadelelerinin günü.

Kral Willem-Alexander, Sint-Eustatius'ta 250 yıl önce Amerika Birleşik Devletleri'ne verilen tarihi selamı andı. Ancak adalıların çoğu için 16 Kasım daha çok kendi kültürlerini ve tarihlerini kutladıkları Statia Day olarak anlam taşıyor. Ada genelinde köleliğe karşı direnenlere ilgi her geçen gün artıyor. Bu hafta sonu, 1776'da Amerikan bayrağının top atışlarıyla selamlandığı Fort Oranje'nin yakınında, 1848 köle ayaklanmasının liderlerinden Thomas Dupersoy ile diğer direnişçilerin portrelerinden oluşan bir duvar resmi açıldı. Portreler şimdi Oranjestad'da, kralın Amerikan selamını andığı yerin hemen yanı başında sergileniyor.
İlk tanınma ve kölelik mirası
16 Kasım 1776'da Amerikan savaş gemisi Andrew Doria limana girmiş ve getirdiği selam, Hollandalı vali Johannes de Graaff'ın emriyle Fort Oranje'den karşılık bulmuştu. Bu olay, bağımsızlık bildirisinden birkaç ay sonra Amerikan bayrağının ilk kez yabancı bir ülke tarafından tanınması olarak kabul ediliyor. O dönemde Sint-Eustatius önemli bir ticaret limanıydı; adaya gelen silah, barut ve malzemeler Amerikalı isyancılara ulaştırılıyordu. Bugün bu tarih konuşmalar, bayraklar ve selam atışlarının canlandırılmasıyla anıldı. ABD Büyükelçisi Joe Popolo da törenlerde hazır bulundu. Başbakan Rob Jetten ise Lahey'deki siyasi kriz nedeniyle ziyaretini iptal etti.
Kutlamalar adalıların önemli bir bölümü için hassas bir konu. Amerikalılar özgürlükleri için savaşırken Sint-Eustatius'ta binlerce kişi kölelik altında yaşıyordu. Selamı veren valinin kendisi de köle sahibiydi. Ada ayrıca köleleştirilmiş Afrikalıların ticaretinde önemli bir duraktı. Kenneth Cuvalay liderliğindeki St. Eustatius Afrikan Burial Ground Alliance, bu yıl dönümünü daha çok Hollanda-Amerika meselesi olarak niteliyor. Örgüt, uluslararası anmanın Lahey'de yapılmasını istedi ve adalıların sürece dahil edilmediğini savunuyor. Hollanda hükümeti bu iddiayı reddediyor. Lahey'e göre Statia Day'in nasıl kutlanacağına Sint-Eustatius kendisi karar veriyor ve kral adaya konuk olarak geliyor.
Kralın konuşması ve 1848 direnişi
Willem-Alexander, Fort Oranje'de yaptığı konuşmada kölelik geçmişine de değindi. Adaya insanlık dışı koşullarda getirilen binlerce Afrikalıyı andı ve "Onlar için varışta selam yoktu" dedi. Kral, atalarının kolonyalizm ve kölelikteki rolüne dair yaptırdığı araştırmaya atıfta bulundu. Araştırma, Hollandalı valilerin ve kralların yüzyıllar boyunca kolonyalizmi ve köleliği aktif olarak desteklediğini ortaya koyuyor. Willem-Alexander, bugün hâlâ bunun sonuçlarını yaşayan Statianlarla kendini bağlı hissettiğini söyledi.
Adada 12 Haziran 1848 ayaklanmasına duyulan ilgi de artmış durumda. Thomas Dupersoy ve köleleştirilmiş beş adam o gün sömürge yönetimine karşı çıkarak özgürlük, daha iyi yiyecek tayınları ve daha kısa çalışma saatleri talep etmişti. Ayaklanma şiddetle bastırıldı. Direnişçilerin hikâyesi geçen hafta sonu tanıtılan Courage on Golden Rock adlı resimli çocuk kitabında da anlatılıyor. Yazarlar, direnişçileri kendi yetenekleri ve istekleri olan insanlar olarak betimliyor. Kitapta Joseph okumayı öğreniyor, Prince şeker değirmeninin nasıl çalıştığını biliyor, Abraham ise şarkı ve hikâyelerle diğerlerine cesaret veriyor. Mother Betsy, kadınları direnişi desteklemek için bir araya getiriyor. Kitap, tarihsel olayları anlatı sahneleriyle birleştiriyor.
Geçen cuma günü ayrıca kölelik döneminden 69 atanın kalıntıları yeniden defnedildi. Mezarları 2021'de arkeolojik araştırma sırasında açılmış ve bu durum protestolara yol açmıştı. İlgili Statianlar, atalarının yeniden onurlu bir dinlenme yerine kavuşmasını ve bundan sonra miraslarıyla ilgili kararlara kendilerinin de dahil edilmesini istemişti.
Statia Day: kendi kutlama günü
Statianlar için 16 Kasım çoktan yalnızca Amerikan selamının günü olmaktan çıktı. Statia Day, kendi kültürlerini, müziklerini, tarihlerini ve özellikle halklarını kutladıkları bir bayram haline geldi. Hafta sonu boyunca adada çeşitli etkinlikler düzenlendi. Oranjestad'daki büyük duvar resimlerinde topluma katkıda bulunmuş yaşlı ada sakinleri de onurlandırılıyor. Kral bugün bu portrelerin yanından bisikletle geçti. Kendi direniş kahramanlarına gösterilen ilgi Sint-Eustatius'a özgü değil. Diğer Karayip adalarında ve Surinam'da da kölelik tarihi yeniden araştırılıyor ve anlatılıyor. Bu süreçte baskıya karşı çıkanlara daha fazla yer veriliyor. Bu kişiler hakkında bildiklerimizin çoğu sömürge yöneticilerinin, plantasyon sahiplerinin ve mahkemelerin arşivlerinden geliyor. Bu belgelerde isyancılar sık sık suçlu ve kışkırtıcı olarak tanımlanmış. Tarihçiler artık bu belgeleri ezilenlerin bakış açısıyla da okuyor; sözlü gelenekler, kilise ve plantasyon kayıtları ile arkeolojik buluntulardan yararlanıyor. Dönemin sömürge yönetimi tarafından cezalandırılan kişiler bugün direniş perspektifine yerleştiriliyor ve özgürlük savaşçısı olarak anılıyor. Sint-Eustatius'ta bu, duvar resimleri, kitaplar ve anmalarla yapılıyor. 1848 ayaklanmasının altı adamı böylece yüzyıllardır anılan tarihi figürlerin yanında yerini alıyor. Kral da kölelik geçmişine ve kendi atalarının bu işe karışmasına dikkat çekti. Ancak Alliance'ın eleştirisi yalnızca anmanın içeriğiyle sınırlı değil. Cuvalay, hangi hikâyelerin anlatılacağına ve ulusal bayramda kimin onurlandırılacağına Statianların kendilerinin karar verebilmesini istiyor.
Bu haber NOS Binnenland kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Ede'de sokak lambaları haftalardır arızalı: 'Tek başıma bisiklete binemiyorum'
Ede'de elektrik şebekesindeki arızalar nedeniyle bazı yollar haftalardır karanlık. Belediye ve şebeke işletmecisi Liander sorunu personel eksikliği ve eskiyen şebekeye bağlıyor.

Halsema, Hindistan'da Insiya için video mesaj yayınladı
Amsterdam Belediye Başkanı Halsema, Hindistan'ın internet engellemesini aşmak için Insiya'ya seslenen bir video paylaştı.

Hollanda'da yeni istilacı tür: su kaplumbağası doğada üremeye başladı
ABD kökenli su kaplumbağası, Hollanda'nın Dirksland köyünde ilk kez doğada üredi. Uzmanlar, iklim değişikliğinin bu türün yayılmasına yol açtığını belirtiyor.

Rotterdam merkezi ülkenin en kalabalık şehir içi bölgesi olma yolunda
Rotterdam kent merkezinde nüfus hızla artıyor. Yükselen konut kuleleriyle birlikte bölge, Hollanda'nın en yoğun şehir merkezi haline geliyor.

