Sırbistan'da öğrenci listesi seçimleri kazandı, gözler hükümet kurma sürecinde

Sırbistan'da parlamento seçimlerini kazanan Öğrenci Listesi hareketi, seçim zaferini kutlarken hükümet kurma görüşmelerine hazırlanıyor. Hareketin net bir lideri bulunmuyor ve liderlik yapısı da istemiyor. Bunun yerine kolektif karar alma sürecini benimseyen Öğrenci Listesi, kararlarını iç referandumlarla alıyor. Hareket böylece Sırbistan Devlet Başkanı Aleksandar Vucic'in yıllardır süren "otoriter yönetiminden" uzaklaşmayı hedefliyor.

Öğrenci Listesi, yalnızca öğrencilerden değil toplumun farklı kesimlerinden insanlardan oluşan hiyerarşik olmayan bir hareket. Başbakan ve kabine adayları arasında öğrencilerin yanı sıra akademisyenler, aktörler ve çiftçiler de yer alıyor.

Sıkça dile getirilen adaylardan biri, Sırbistan Merkez Bankası'nın eski başkanı Dejan Soskic. Soskic'in başbakan veya maliye bakanı olabileceği belirtiliyor, ancak bu görevlerden birini alıp almayacağı henüz net değil.

Deneyimsizlik ve sadık memurlar

Hükümet kurma süreci, öğrencilerin deneyimsizliği nedeniyle zorlu geçiyor. Öğrenci Listesi ayrıca Vucic'e sadık memurlarla da çalışmak durumunda. The Guardian'ın haberine göre, kamu kurumlarındaki tüm görevler yeniden doldurulmayacak.

Öğrenci Listesi pazar günü yapılan seçimlerde oyların yüzde 53'ünü alarak parlamentoda 141 sandalye kazandı. Vucic'in partisi ise yüzde 39 oy aldı. Eski Devlet Başkanı pazar akşamı yenilgiyi kabul etti. Bu sonuç, iki yıllık hükümet karşıtı protestoların sona erdiği anlamına geliyor.

Öğrenciler, 14 yıl süren Vucic'in otokratik rejimine son vermek istiyor. Vucic'in Sırp İlerleme Partisi'nin (SNS) medya, yargı ve diğer devlet kurumları üzerindeki gücü giderek artmıştı. Öğrenci Listesi'nin ilk vaadi bu kurumları yeniden eski haline getirmek.

Adaylardan ve üniversite hocası Ana Mirkovic, The Guardian'a şöyle konuştu: "Öğrenci hareketi içindeki herkes ve listedeki her aday, önümüzde duran sorumluluğun ağırlığını tam ve çok net bir şekilde anlıyor. Seçim sonucunu iktidar ve ayrıcalık elde etmek olarak değil, kendi halkımıza ve çocuklarımıza karşı tarihsel bir borcu üstlenmek olarak görüyoruz."

Ancak partinin bunu tam olarak nasıl yapacağı henüz belirsiz. Öğrenciler, İçişleri Bakanlığı'na değil savcılara hesap verecek bağımsız bir polis birimi kurmak istediklerini belirtiyor.

Vucic, somut planların olmayışını ve öğrencilerin deneyimsizliğini, hareketsiz kalmayacağını göstermek için kullanıyor. Seçimlerden önce birkaç kez Öğrenci Listesi'nin muhtemelen "çökeceğini" söylemişti. Bunun gerçekleşmesi halinde SNS'nin "tek alternatif" olduğunu savunuyor.

Ancak Öğrenci Listesi'nin çöküp çökmeyeceği henüz belirsiz. Protesto hareketi halktan geniş destek görüyor. Bu destek, 2024'te Novi Sad'daki bir tren istasyonunda çatının çökmesi sonucu 16 kişinin ölmesinin ardından daha da arttı.