SpaceX'in Starship roketi ilk kez Dünya yörüngesine girdi

SpaceX'in yeni mega roketi Starship, ilk kez Dünya yörüngesine gönderildi. Bu, ABD'li uzay şirketi için önemli bir test oldu. Önceki test uçuşlarının tamamı yörünge altı seviyede kalmıştı: roketler uzaya ulaşıyor ancak yaklaşık bir saat sonra Dünya'ya geri düşüyordu.

14. test uçuşu, Hollanda saatiyle 14.49'da Teksas'taki Boca Chica fırlatma üssünden başladı. Kalkış planlanandan biraz geç gerçekleşti ve tam olarak istendiği gibi gitmedi. Booster'ın ayrılmasından sonra roketin üst kısmı olan Ship'in üç büyük raptor motoru planlandığı gibi ateşlendi. Ancak bu motorlardan biri tekrar durdu. Diğer motorlar bu kaybı telafi edebildi ve uçuş yönetimi sonunda roketi Dünya yörüngesine sokma izni verdi. Bunun için yalnızca bir motor yeterliydi. Bu motor, aracı 18 saniye içinde yörüngeye girecek kadar hızlandırabildi.

Uzay aracı, SpaceX'in Starlink internet ağının bir parçası olacak 26 uyduyu yörüngeye yerleştirdi.

Motor arızası nedeniyle erken dönüş

Starship'in plana göre Dünya çevresinde altı kez tur atması gerekiyordu. Ancak bir motorun ateşlemeyi reddetmesinin ardından olası sorunlar göz önünde bulundurularak roketin daha erken geri dönmesine karar verildi. Starship'in kontrollü bir şekilde alçalması ve Büyük Okyanus'a dik şekilde inmesi için bir manevra yapması gerekiyor.

İlk on iki yörünge altı uçuşta roket inişten sonra patlamış ve okyanus tabanına batmıştı. Son test uçuşu olan on üçüncü denemede ise uzay aracı su üzerinde kalmayı başarmış ve ABD'ye çekilmişti.

Starship, şimdiye kadar geliştirilen en güçlü roket. SpaceX'in bu araçla büyük planları var. Elon Musk'ın şirketi, roketle insanları Ay'a ve Mars'a götürmeyi hedefliyor; ancak öncelikli olarak uyduları Dünya yörüngesine taşımak için kullanılıyor. 124 metre yüksekliğindeki roketin avantajı, gelecekte tamamen yeniden kullanılabilir olması. Hem booster hem de uzaya giden üst kısım, fırlatma kulesindeki yakalama kollarıyla geri toplanabiliyor. Bu, booster için şimdiye kadar dört kez başarıldı, ancak son uçuşlarda koşullar uygun olmadığı için bundan vazgeçildi.

Eleştiriler ve belirsizlikler

Mega rokete yönelik eleştiriler de var. Greenpeace gibi çevre örgütleri, çok sayıda Starship fırlatmasının çevresel etkileri ve SpaceX'in bu roketle yörüngeye yerleştirmek istediği binlerce uydu konusunda endişe duyuyor. Uzmanlar ayrıca roketin kısa vadede kârlı olup olamayacağını sorguluyor.

Dünya'dan uzak hedeflere yapılacak uçuşlar için Starship'in uzayda yakıt ikmali yapması gerekiyor; bu işlem henüz test edilmedi. Özel bir versiyonun, NASA'nın 2028 için planladığı Artemis IV Ay görevi mürettebatı için Ay iniş aracı olarak görev yapıp yapamayacağı da bu nedenle hâlâ belirsiz.