Surinam'lı aktör Borger Breeveld (82) yaşamını yitirdi

Surinam'lı aktör Borger Breeveld, 82 yaşında hayatını kaybetti. Ailesinin yaptığı açıklamaya göre Breeveld, uzun süredir hasta olarak tedavi görüyordu. Breeveld, özellikle Surinam'da büyük bir üne sahipti; 1976 yapımı ve yönetmenliğini Pim de la Parra'nın üstlendiği 'Wan Pipel' (Tek Halk) adlı ilk büyük Surinam sinema filmindeki başrolüyle hafızalara kazındı.

Surinam Devlet Başkanı Jennifer Simons, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda derin üzüntü duyduğunu ifade etti. Simons, "Borger Breeveld, yeteneği, vizyonu ve Surinam'a olan sevgisiyle Surinam kültürüne ve medyasına kalıcı katkılarda bulundu. Tüm Surinam toplumuna başsağlığı diliyorum" dedi. Breeveld'in "gönülden bir milliyetçi" olduğunu vurgulayan Simons, "Surinam'ı sevdin ve bunu yaratıcı şekilde ifade ettin" ifadelerini kullandı.

Wan Pipel ve etkisi

'Wan Pipel' filmi, Surinam'ın bağımsızlığı öncesinde Hollanda'da ekonomi okuyan Roy Ferrol'un, ölmek üzere olan annesini görmek için ödünç para bularak Paramaribo'ya dönüşünü konu alıyor. Ferrol, ülkesine döndüğünde zorlu bir seçimle karşı karşıya kalır: Hollandalı beyaz sevgilisi Karina (Willeke van Ammelrooy) ile Hollanda'da kalmak mı, yoksa Surinam'da âşık olduğu Hindu kadın Rubia'yı seçerek ülkesinde kalmayı mı tercih edecektir? Pim de la Parra, filmle Cannes Film Festivali'nde ses getirmeyi hedeflese de film gişede beklenen ilgiyi göremedi ve bir iflas yaşandı. Buna rağmen film, yıllar içinde Surinam toplumunda etnik ayrımlarla ilgili tabuları yıkma çabasıyla klasikler arasına girdi. Surinam'da filmdeki diyaloglar hâlâ ezbere biliniyor; yeni nesil de bu filmi tanıyor. 'Wan Pipel', her yıl 25 Kasım Bağımsızlık Günü'nde Surinam televizyonunda yayınlanıyor.

Amsterdam'daki Eye Film Müzesi, filmi her yıl genellikle kapalı gişe olarak gösteriyor. Enstitü, filmi 'genç Surinamlı idealler ile eski ana vatan arasındaki gergin ilişkiyi gösteren bir klasik' olarak tanımlıyor. "Hâlâ Surinam'ı anlamak isteyenler için bir rehber niteliğinde" deniyor. 'Wan Pipel', 2010 yılında Eye tarafından 'Gelecek için Görüntüler' miras projesi kapsamında restore edilen ilk filmlerden biri oldu.

Kariyeri ve tartışmalı geçmişi

Borger Breeveld, 2019'da De Volkskrant'a verdiği röportajda Roy Ferrol karakteriyle özdeşleştiğini söylemişti: "O, vatanını her şeyin üstünde tutan özgüvenli genç bir Surinamlı. Ben de bu görüşü paylaşıyorum. Hollanda'da okudum ama ülkemin kalkınmasına katkıda bulunmak için geri döndüm." Bu rol ona kahramanlık statüsü kazandırmıştı: "Kırk yıl sonra bile sokakta tanınıyorum ve Paramaribo'daki Merkez Pazar'ın duvarında dev bir portrem var." Breeveld, oyunculuğun yanı sıra uzun yıllar Surinam Devlet Televizyonu (STVS) genel müdürlüğü yaptı ve ordu lideri Desi Bouterse'nin sözcüsü olarak görev yaptı. 1982'deki Aralık katliamları sonrasında da Bouterse'e sadık kaldı. Breeveld, o dönem için şunları söylemişti: "O, her şeyden önce bu ülkeyi tek bir halk yapmaya çalışan bir liderdi. Elbette hatalar da oldu, ama bu her ülkede var. Geriye dönüp baktığımda başım dik ve vicdanım rahat çünkü yaptığım hiçbir şey gün ışığına çıkamayacak türden değil. Ben milliyetçiydim ve öyle kalacağım."

Breeveld, oyuncu Manoushka Zeegelaar Breeveld'in babasıydı. Kızı Instagram'da, "Onu çok özleyeceğiz ama hak ettiği huzuru da veriyoruz" şeklinde bir paylaşım yaptı.