Trump'tan tüm yetişkin Amerikalılara 5 bin dolar vaadi

ABD eski başkanı Donald Trump, Teksas'ın Dallas kentinde düzenlenen iki günlük Cumhuriyetçi Parti kongresinin açılışında her yetişkin Amerikalıya 5 bin dolar (yaklaşık 4 bin 297 euro) ödeme vaadinde bulundu. Trump'a göre bu ödeme, Cumhuriyetçilerin seçim yenilgisini önlemesine ve Temsilciler Meclisi ile Senato'daki çoğunluğu korumasına yardımcı olacak.

Ödemenin nasıl finanse edileceği belirsiz

Söz konusu "Trump temettüsü"nün nasıl finanse edileceği netlik kazanmadı. ABD'de yaklaşık 240 milyon yetişkin bulunuyor ve bu da toplam tutarı yaklaşık 1,2 trilyon dolara çıkarıyor. Başkan yardımcısı JD Vance, ödemenin ABD'nin ithalat vergilerinden elde edilen gelirle finanse edilebileceğini bir saat içinde öne sürdü. Ancak bu gerçekçi görünmüyor; çünkü vaat edilen tutar, ABD'nin söz konusu vergilerden topladığından çok daha büyük.

ABD'de daha önce de bazı siyasetçiler seçim döneminde destek karşılığında para vaat etmişti. Georgia'daki Demokratlar, COVID-19 salgınının zirvesinde partilerinin Senato'nun kontrolünü alması halinde 2 bin dolarlık destek ödemesi sözü vermişti. Milyarder iş insanı ve Trump destekçisi Elon Musk da 2024 başkanlık seçimleri öncesinde yedi kritik eyalette belirli bir dilekçeyi imzalayan kayıtlı seçmenlere para teklif etmişti.

Federal yasalar ve uzman görüşleri

ABD'de federal yasalar, seçmenlerin oy davranışını etkilemeyi amaçlayan ödemeleri yasaklıyor. Bu tür ödemelerde para cezası, en fazla bir yıl hapis veya her ikisi birden uygulanabiliyor. Kasıtlı ihlal durumunda hapis cezası iki yıla kadar çıkabiliyor.

AP'ye konuşan uzmanlar, Trump'ın vaadinin vergi indirimi taahhüdü olarak görülebileceğini ve bunun yasal olduğunu belirtiyor. New Mexico'daki bir avukat da AP'ye yaptığı açıklamada planın yasal olacağını söylüyor. Ona göre söz konusu ödeme, "bireyleri belirli bir şekilde oy vermeye yöneltmek için yapılan bir ödeme" değil, ABD'nin tüm yetişkin vatandaşlarına yönelik bir vaat.

Vaadin yasal olması durumunda bile gerçekçi olup olmadığı tartışma konusu. ABD'de harcamaları Kongre onaylıyor. Washington'daki bir düşünce kuruluşunda kıdemli politika direktörü olarak görev yapan bir yetkili AP'ye, temettülerin şirketlerin fazla verdiğinde dağıttığı bir ödeme olduğunu, ancak ABD'nin yılda 2 trilyon dolar açık ve 40 trilyon dolar borcu bulunduğunu söylüyor. Yetkili, "Mali açıdan başarı elde ettiğimiz fikri anlamsız ve neredeyse gülünç" diyor. "Dağıtacak fazlamız yok."