Tüketici derneği: Üreticiler pfas konusunda yeterli bilgi vermiyor

Hollanda Tüketici Derneği Consumentenbond'un 34 üretici ve satıcının internet siteleri üzerinde yaptığı araştırmaya göre, şirketlerin büyük bölümü ürünlerinde pfas kullanılıp kullanılmadığına dair tüketiciye yeterli bilgi vermiyor. Araştırmaya katılan şirketlerin neredeyse hiçbirinde pfas araması yapıldığında işe yarar bir sonuç çıkmıyor.

Yalnızca HEMA, pfas içermeyen tava ve fırın ürünlerine ilişkin bir liste sunuyor. İncelenen şirketlerin hiçbiri hangi ürünlerinde bu maddelerin bulunduğunu açıklamıyor.

Chatbotlar ve dijital müşteri hizmetleri de tüketiciye yardımcı olmuyor. Örneğin Tefal'in chatbotu, pfas ailesine giren ve yapışmaz tavalarda kullanılan PTFE maddesinin çevreye verdiği zarara ilişkin soruları yanıtlamadı. Etos'un chatbotu ise makyaj ürünlerindeki pfas sorularında tüketicileri mağaza çalışanlarına yönlendirdi.

"Tüketici ne olduğunu bilmek istiyor"

Consumentenbond direktörü Sandra Molenaar'a göre şirketlerin verdiği bilgiler tüketici için yeterince işe yaramıyor. Molenaar, "Bazen şirketler tüketicileri bilerek yanlış yönlendiriyor" dedi. Ona göre Tefal, PTFE'nin pişirme sırasında yiyeceğe geçmediğini vurguluyor; ancak bu tava üretilirken PTFE'nin çevreye karıştığını dile getirmiyor.

Molenaar'a göre bazı üreticiler ürünlerinde PFOA veya PFOS bulunmadığını belirtiyor. "Ancak bu maddeler zaten yasak, dolayısıyla içlerinde olmaması doğal. Tüketici asıl içinde ne olduğunu bilmek istiyor" diye konuştu.

Consumentenbond, 34 şirkete pfas kullanımına ilişkin politikalarını da sordu. Yalnızca dört şirket, Auping, Bosch-Siemens, LG ve Sony, anketi tamamen doldurdu. Bu şirketler zararlı madde kullanımını azaltmaya yönelik politikaları olduğunu belirtti.

Sekiz şirket ise sorulara hiç yanıt vermedi. Bunlar arasında Philips, Samsung ve Xiaomi yer alıyor. Albert Heijn, HEMA ve Unilever'in de aralarında bulunduğu diğer şirketler e-posta yoluyla kısa bir yanıt vermekle yetindi. Bu şirketler çaba gösterdiklerini söylüyor, ancak somut önlem örneği sunmuyor.

Pfas nedir, nerede kullanılıyor?

Pfas, ürünlere su, yağ ve kir itici özellik kazandıran binlerce kimyasal madde için kullanılan ortak bir ad. Bu maddeler üretim ve ürünlerin imhası sırasında çevreye karışabiliyor. İnsanlar bu maddeleri gıda, içme suyu ve hava yoluyla alıyor. Aşırı maruz kalma durumunda pfas sağlığa zarar verebiliyor.

Consumentenbond'un daha önceki araştırmalarına göre pfas, masa örtüleri, akıllı saat kordonları, spor bantları, pişirme kağıdı ve tavalarda bulunabiliyor. Dernek, tüm bu ürünler için pfas içermeyen alternatiflerin mevcut olduğunu belirtiyor.

Örneğin Albert Heijn, Action, Lidl, HEMA ve Zeeman'ın pişirme kağıtlarında pfas bulunmadı. Albert Heijn, Jumbo ve Oral-B'nin de aralarında olduğu markaların diş ipi ürünlerinde de teste göre pfas tespit edilmedi. IKEA'nın Rinnig mutfak önlükleri ile Krustistel masa örtülerinin ve IKEA, HEMA ile Beddenreus'un çeşitli yatak koruyucularının da pfas içermediği belirlendi.