Türkiye'de düzenlenen iklim zirvesi başladı
Yıllık BM iklim zirvesi Türkiye'de başladı. Zirvede Nepal'deki buzul felaketi, fosil yakıtlardan çıkış ve iklim finansmanı gibi zorlu başlıklar ele alınacak.

Yıllık Birleşmiş Milletler (BM) iklim zirvesi Türkiye'de başladı. Zirve, dünyada iklim felaketlerinin ve siyasi gerilimlerin yaşandığı bir yılın ardından toplanıyor. Nepal'de binlerce kişinin ölümüne yol açan buzul çökmesi, Avrupa'daki sıcak hava dalgaları ve Endonezya'daki büyük orman yangınları bu yılın öne çıkan iklim olayları arasında yer aldı.
BM Çevre Programı'na göre dünya, en iyimser senaryoda bile 1,7-1,8 derece ısınacak. Paris Anlaşması'ndaki 1,5 derece hedefine ulaşmak için atmosferden büyük miktarda CO2'nin çekilmesi gerekiyor. Ülkelerin iklim planları ile ana hedef arasında hâlâ büyük bir fark var.
Fosil yakıtlardan çıkış ve iklim finansmanı
Zirvede bu yıl yeni anlaşmalardan çok, mevcut taahhütlerin uygulanması bekleniyor. Paris Anlaşması'nın üzerinden 11 yıl geçti ve anlaşmanın kuralları büyük ölçüde netleşti. Bu nedenle uzmanlar, zirvenin tarihi atılımlardan çok fosil yakıtların azaltılması, yeşil enerjiye geçiş ve yoksul ülkelere iklim finansmanı sağlanması gibi konulara odaklanacağını belirtiyor.
Hollanda, fosil yakıt kullanımını azaltmak isteyen bir koalisyonun ortak kurucuları arasında. Sürdürülebilirlik hukuku profesörü Margaretha Wewerinke-Singh, Dubai'deki 28. iklim zirvesine kadar fosil yakıtların iklim zirvelerinde geleneksel olarak gündeme gelmediğini söylüyor. Oysa fosil yakıtlar iklim değişikliğinin en önemli nedeni.
Rusya, Suudi Arabistan ve Hindistan gibi büyük petrol ve gaz üreticileri bu konuda ilerleme sağlanmasını engelliyor. Trump yönetimindeki ABD ise fosil yakıtlara daha fazla ağırlık verirken iklim müzakerelerinden tamamen çekilmiş durumda.
Bu dirence rağmen Avrupa Birliği, Paris Anlaşması'ndaki 1,5 derece hedefinde ısrar ediyor. AB, deniz seviyesinin yükselmesiyle sular altında kalma riski taşıyan küçük ada devletleriyle birlikte hareket ediyor. Gelişmekte olan diğer ülkeler de iklim felaketlerinden ciddi şekilde etkileniyor, ancak soruna kendi katkıları az. Bu ülkeler genellikle yeşil dönüşümü destekliyor fakat bunu finanse edecek paraları yok. Bu nedenle zengin ülkelerin kaynak sağlamasını istiyorlar. Afrika ülkeleri bu konuyu zirvenin gündemine taşımak istiyor, ancak diğer ülkelerin buna ne kadar destek vereceği belirsiz.
Zirveye Türkiye ve Avustralya birlikte ev sahipliği yapıyor. İki ülke, ülkelerin küresel ekonomiyi daha hızlı elektriklendirme planını desteklemesini umuyor. Bu plana göre 2035'e kadar dünya enerji tüketiminin en az yüzde 35'i elektrikle karşılanmalı. Elektriğin yeşil kaynaklardan üretilmesi halinde bu, emisyonlarda büyük bir azalma sağlayabilir ve petrol ile gaza olan bağımlılığı azaltabilir.
Ancak ev sahibi ülkelerin kendisi de hâlâ büyük ölçüde fosil yakıtlara dayanıyor. Türkiye'de güneş ve rüzgâr enerjisi üretimi hızla artıyor, ancak fosil enerjinin yerini henüz alamadı. Avustralya ise dünyanın en büyük kömür ihracatçılarından biri ve madenlerini genişletmeyi planlıyor.
Zorlu bir yıl ve jeopolitik gelişmeler
Zirve, dünyada artan jeopolitik gerilimlerin yaşandığı bir dönemde toplanıyor. İlgili taraflar, bu gerilimlerin uluslararası işbirliği için elverişli olmadığını söylüyor. Öte yandan giderek daha fazla ülke, petrol ve gaz bağımlılığını hızla azaltma ihtiyacı hissediyor.
Zirve öncesinde bazı olumlu gelişmeler de yaşandı. Brezilya'da Amazon ormanlarındaki ormansızlaşmayı tarihi ölçüde azaltan Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva görevde kalmayı sürdürüyor. ABD'de ise Demokratlar ara seçimlerde Cumhuriyetçilere karşı üstünlük sağladı. Bu, Trump'ın Kongre'de iklim politikalarını engelleme alanını daralttı.
İklim zirvelerinin hâlâ yararlı olup olmadığı sık sık sorgulanıyor. Müzakereciler ve sivil toplum kuruluşları ise zirvelerin gerekli olduğu görüşünde. Oxfam Novib'den iklim uzmanı Hilde Stroot, "Burası tüm ülkelerin eşit koşullarda müzakere yürüttüğü tek yer" diyor. Stroot, ilerlemenin zor ve yavaş olduğunu kabul ediyor ancak sürecin anlamlı olduğunu vurguluyor. 2015'te Paris Anlaşması yapılmadan önce beklenen ısınmanın 4 dereceye doğru gittiğini, şimdi ise 2,8 dereceye yönelindiğini hatırlatıyor. "İklim zirveleri olmasaydı çok daha kötü bir durumda olurduk" diye konuşuyor.
Bu haber NU.nl Algemeen kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Rus kargo gemisi Baltık'ta drone saldırısı sonrası yanmaya devam ediyor
Finlandiya kıyı güvenliğine göre, dün Baltık Denizi'nde drone saldırısına uğrayan Rus kargo gemisi Sparta II'deki yangın hâlâ söndürülemedi.

Antalya'daki iklim zirvesinde sonu gelmeyen bekleyiş
Antalya'daki VN iklim zirvesinde sonuç bildirisi için müzakereler sürerken, iklim zirvelerinin yapısı ve oylama sistemi tartışılıyor.

Türkiye'deki iklim zirvesi anlaşmasız sona erme riskiyle karşı karşıya
Antalya'da süren iklim zirvesinde AB ülkeleri ile petrol üreticisi ülkeler arasındaki anlaşmazlık nedeniyle uzlaşma sağlanamıyor; zirve en uzun iklim toplantısı olma yolunda.

Endonezya'da şekerleme fabrikasında yangın: Ölü ve kayıplar var
Batı Cava'da bir şekerleme fabrikasında çıkan yangında en az üç işçi hayatını kaybetti, 36 kişi kayıp. Yangın söndürme ve arama çalışmaları sürüyor.

