Ukrayna: Herson yakınındaki köylerde açlık tehlikesi

Ukrayna, Rusya'nın işgali altındaki Herson kenti yakınında bulunan bir dizi köyde yaşayan yaklaşık 6000 sivil için açlık tehlikesi bulunduğu uyarısında bulundu. Ukrayna bu uyarıyı bu hafta Birleşmiş Milletler'e iletti. Köyler, Rus kuvvetlerinin mayın ve insansız hava araçlarıyla çevrelediği bir bölgede yer alıyor.

Bölge sakinlerinin aylardır dış dünyayla bağlantısı kesilmiş durumda. Köylüler gıda, ilaç ve diğer yardım malzemelerine ulaşamıyor. Son gıda stoklarının da tükenmeye başladığı belirtiliyor.

Dinyeper Nehri cephe hattını oluşturuyor

Söz konusu köylerin en büyüğü Oleshky. Köyler, Herson kentinin yakınında, Dinyeper Nehri'nin güney kıyısında bulunuyor. Bölge, 2022'deki Rus işgalinin hemen ardından Rus güçlerinin kontrolüne geçmişti. Ukrayna kuvvetleri daha sonra Rusları Dinyeper Nehri'nin karşı yakasına püskürtmeyi başardı. Bu çatışmalarda kuzeydeki Antonovsky Köprüsü de yıkıldı.

O tarihten bu yana nehir, Herson'daki Ukrayna birlikleri ile karşı kıyıdaki Rus birlikleri arasındaki doğal cephe hattını oluşturuyor. Köylere giden diğer yollar da ulaşılamaz hale getirilmiş durumda. Rus birlikleri bu yılın ocak ayından bu yana insansız hava araçlarıyla çok sayıda kara mayını döşedi. Bu nedenle yollar artık kullanılamayacak kadar tehlikeli. Bölge ayrıca Rus insansız hava araçlarının sürekli gözetimi altında.

Köy sakinleri bu nedenle sıkışmış durumda. Bölgedeki son süpermarket, mal sevkiyatı çok tehlikeli hale geldiği için ocak ayında kapanmıştı. Bir süre özel araçlarla gıda ve yardım malzemesi taşıyan kişiler olduysa da bu araçlar da aylardır bölgeye ulaşamıyor.

Herson'dan haber yapan Amerikalı gazeteci Zarina Zabrisky, köylülerle iletişim kurmanın zorluğuna dikkat çekiyor. Telefon çekmiyor ve Rusya'nın işgali altındaki bölgede Ukraynalılarla temas kesinlikle yasak. Buna rağmen bazı köylülerin durumuna ilişkin bilgiler Zabrisky'ye ulaşıyor.

Zabrisky, bir kadının kendisine su ve bal karışımıyla hayatta kaldığını anlattığını aktarıyor. Yaz aylarında durumun biraz daha iyi olduğunu, çünkü insanların kendi sebzelerini yetiştirdiğini söylüyor. Köylülerin çoğunun çok sayıda kışlık konserve sebze ve meyve kavanozu bulunduğunu, ancak bu stokların da tükenmeye başladığını ekliyor.

Siviller insan kalkanı olarak kullanılıyor

Köylüler zaman zaman başka köylerden ürün almaya çalışıyor. Ancak bu yolculuk 12 saate kadar sürebiliyor. Zabrisky, "Oraya giden insanlar bazen mayına basıyor" diyor. "Ya da insansız hava araçlarının saldırısına uğruyorlar. Cesetler yol kenarlarında yatıyor. Kaldırmak çok riskli olduğu için orada kalıyorlar."

Köylerin izole edilmesi, Rusya'nın son aylarda başka bölgelerde de uyguladığı yeni bir taktiğin parçası. Herson, Slovyansk ve Kramatorsk gibi kentlerde de benzer yöntemler deneniyor. Ancak bu kentlerde çevreleme girişimi şimdiye kadar başarısız oldu. Buralarda da yolların, marketlerin, toplu taşımanın ve yardım güzergahlarının çevresinde insansız hava araçları kullanılıyor. Sonuçta bir kent o kadar izole ve tehlikeli hale geliyor ki yaşanmaz duruma düşüyor.

Oleshky örneğinde başka bir etken daha var. Zabrisky, köylerin konumu nedeniyle Herson sakinleri ile köylüler arasında her zaman yoğun ilişki bulunduğunu belirtiyor. Birçok kişinin nehrin karşı yakasında arkadaşı ya da akrabası var.

Bu durumun savaşın gidişatını da etkilediğini söylüyor: "Ailenizin yaşadığı yeri bombalamanız gerektiğini düşünün. Aslında bu siviller Ruslar tarafından rehin tutuluyor ve insan kalkanı olarak kullanılıyor."

Ukraynalılar, Oleshky çevresindeki kriz için çeşitli yollarla dikkat çekmeye çalışıyor. Tenisçi Oleksandra Oliynykova, Singapur'daki WTA 500 turnuvasında ilk maçını kazandıktan sonra maç sonu röportajını kullanarak Oleshky'deki insani felakete dikkat çekti. Seyircilere "Lütfen Oleshky'yi Google'da araştırın" dedi. Açıklamaya göre aralarında yaklaşık 50 çocuğun da bulunduğu 2000 kadar kişi Rus işgali altındaki Oleshky'de kalıyor. Kentte elektrik ve doğalgaz yok. Sakinler gıda, ilaç ve temel ihtiyaç malzemelerinde ciddi sıkıntı yaşıyor.

Oleshky çevresindeki köylerin olası tahliyesi için Rusya ile aylardır müzakere yürütülüyor. Şimdiye kadar bir sonuç alınamadı. Kremlin sözcüsü Peskov bir basın toplantısında bölgeye gıda ve ilaç sevkiyatında "gerçekten sorunlar yaşandığını" kabul etti. Ancak Moskova'ya göre mal sevkiyatını engelleyen taraf Ukraynalılar.

Ukrayna, uluslararası topluma Rusya üzerindeki baskıyı sürdürme çağrısı yapıyor. Zabrisky, "Belki uluslararası ilgi ve Rusya'ya yönelik kalıcı ekonomik yaptırımlar bir şeyleri harekete geçirebilir" diyor.

Ukraynalıların yapıcı görüşmelere dair fazla umudu kalmamış durumda. Ukrayna İnsan Hakları Ombudsmanı Dmytro Lubinets, daha önce bir grup sakinin tahliyesinin gündeme geldiğini, ancak Rus tarafının "uzun süredir bu konuda istekli olduğunu göstermediğini" söylemişti.