Uluslararası petrol ticareti Hürmüz Boğazı'ndan kaçış için rotasını Suriye'ye çevirdi

İran'la yaşanan savaş, dünya genelinde dar su yolları olan Hürmüz Boğazı ve Bab el-Mendeb'e alternatif güzergâhlar aranmasına yol açtı. Bu arayışta birçok ülke, Akdeniz'e kıyısı bulunan stratejik konumdaki Suriye'ye yöneldi. Yıllar süren savaş ve diktatörlük sonrası toparlanmaya çalışan kırılgan ülke, yeni ticaret yolları için umut vaat ediyor.

Suriye'nin kıyı bölgesinde alternatif rota arayışının yarattığı fırsatları görmek mümkün. Banias liman kentine giden yol boyunca, Irak'tan gelen ve yaz sıcağında bekleyen kilometrelerce uzunlukta kamyon kuyrukları oluştu. Irak, bu yaz ham petrolünü Suriye üzerinden ihraç etmeye başladı. Kuzey Irak'taki Musul'dan gelen bir şoför, "Buraya gelmek için dört gün sırada bekledik" dedi. Yeni kamyonuyla Basra'dan gelen petrolü, Banias'taki eski Suriye deposuna boşaltan şoför, "Bu yeni bir rota, her şey yolunda gitti, yolda kendimi güvende hissettim. Bu ikinci gelişim ve bu yolu sık sık kullanmayı umuyorum" diye konuştu.

Petrol artık karayoluyla Suriye üzerinden Akdeniz'e ulaşıyor

Irak petrolleri artık Hürmüz Boğazı üzerinden değil, karayoluyla Suriye üzerinden Akdeniz'e taşınıyor. Suriye devlet petrol şirketi yetkilisi Ahmad Qabahji, "Dört ay önce Irak'la görüşmelere başladık, on beş gün sonra sözleşmeyi imzaladık ve hemen çalışmalara başladık" dedi. Banias'taki eski ofisinde konuşan Qabahji, "Çok hızlı bir şekilde günde on kamyondan bin kamyona çıktık. Bu büyük bir proje" ifadelerini kullandı.

Qabahji yoğun bir gündemle karşı karşıya; birçok kişi buradaki fırsatları görüşmek için kendisiyle görüşmek istiyor. Körfez ülkeleri de Suriye rotasına ilgi gösteriyor ve herkesin acelesi var. "İşler hızlı ilerliyor ve yapılacak çok iş var" diyen Qabahji, "Sıfırdan başlıyoruz. Yeni ekipmana ihtiyacımız var, bilgi ve sermaye arıyoruz" şeklinde konuştu.

Qabahji, ofisindeki haritada Kerkük'ten Banias limanına uzanan eski petrol boru hattını göstererek, "Çalışmalar tüm hızıyla sürüyor. Bu boru hattı, petrolü karayoluyla taşımaktan çok daha verimli. İki yıl içinde tekrar faaliyete geçirebilmeyi umuyoruz" dedi.

Suriye ekonomisine can suyu

Yıllar süren savaş, diktatörlük, yaptırımlar ve ekonomik krizler nedeniyle Suriye'nin altyapısı ihmal edilmiş ve ağır şekilde eskiyip yıpranmış durumda. Kırılgan güvenlik durumu ve istikrarsız siyasi ortam, yabancı yatırımcılar için endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Ancak zorunluluklar, herkesi Hürmüz Boğazı'na bağımlılığı azaltmanın yollarını aramaya itiyor. Bu nedenle uluslararası yatırımcılarla boru hatları, yollar, demiryolları ve limanlara milyarlarca dolarlık yatırımlar için yoğun görüşmeler yapılıyor. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa bu konuya ilgi gösteriyor.

Dünyanın ihtiyaç duyduğu petrol akışı, Suriye ekonomisine can suyu olacak. Bu yeni ticaret, ülkenin dünya ekonomisine geri dönüşünü sağlayabilir. İç savaştan (2011-2024) önce Suriye, petrol ve gaz için önemli bir merkez konumundaydı.

Banias Limanı müdürü Imad Ghafir, "Bu, Suriyeli vatandaşlara iş imkânı sağlamanın yanı sıra değerli döviz girişi de getirecek" dedi. Limanı yenilemek ve kapasitesini artırmak için planları olduğunu anlatan Ghafir, "Hürmüz Boğazı sonunda tekrar açılsa bile, bu yine de fırsatlar sunacaktır" diye konuştu.

Ghafir, son dönemde petrol tankerlerinin sayısında büyük artış gördüğünü belirterek, "Kıyıda birkaç gün bekliyorlar, ardından dünyanın dört bir yanına, özellikle Avrupa'ya gidiyorlar" dedi.

Yanaştığımız Yunan petrol tankerinin kaptanı, "Petrol sektörü burada hızla büyüyor ve bunun bir parçası olmaktan mutluyuz" diye konuştu. Banias'taki işleyişten çok memnun olduğunu söyleyen kaptan, "Misafirperver ve yardımseverler. Her ne kadar her şey eski ve alıştığımızdan daha yavaş işlese de memnunuz. Kendimi burada güvende hissediyorum ve en kısa sürede tekrar gelmek isterim. Hürmüz Boğazı'ndan daha iyi" ifadelerini kullandı.