Uygun Kira Yasası'nın konut piyasasındaki etkisi tartışılıyor
Uygun Kira Yasası'nın yürürlüğe girmesinden bu yana 22 binden fazla özel kiralık konut satışa çıktı. Uzmanlar, konut piyasasındaki sorunların tek sorumlusunun yasa olmadığını belirtiyor.

Hollanda'da 1 Temmuz 2024'te yürürlüğe giren Wet betaalbare huur (Uygun Kira Yasası), o dönemde konut piyasasındaki ciddi kıtlık, kira piyasasındaki rekor fiyatlar ve yatırımcılar arasındaki belirsizlik ortamında hayata geçirildi. Yasa, aşırı yüksek kira fiyatlarını sınırlamayı ve bir puan sistemiyle daha fazla konutu ulaşılabilir hale getirmeyi amaçlıyordu. Daha önce ev sahipleri, iki odalı bir daire için rahatça 1.600 euro kira isteyebiliyordu. Artık azami kira bedeli doğrudan konutun kalitesine ve büyüklüğüne bağlı.
Kiracılar derneği Woonbond'un sözcüsü Mathijs ten Broeke'ye göre yasa tam olarak amaçlandığı işi yapıyor. NU.nl'e konuşan Ten Broeke, "Birçok konut artık daha adil ve daha düşük bir fiyatla kiralanıyor. Kiracılar hukuki açıdan da çok daha güçlü. Kira bedelinin çok yüksek olduğu ortaya çıkarsa Huurcommissie'ye (Kira Komisyonu) başvurabiliyorlar" dedi.
Huurcommissie sözcüsü, yasanın yürürlüğe girmesinden bu yana başlangıç kira bedelini denetlettiren kiracı sayısının neredeyse sabit kaldığını bildirdi. Sözcü, "Bu yıl şu ana kadar 1.452 başvuru yapıldı. 2025'in tamamında bu türden 1.756 başvuru yapılmıştı" ifadelerini kullandı.
Puan cetveli daha sık gönderiliyor
Huurcommissie, bir kira sözleşmesine ne sıklıkla puan cetveli eklendiğini kayıt altında tutmuyor; ancak bu belgenin denetim başvurularında daha sık gönderildiğini gözlemliyor. Söz konusu işlemde yalnızca kira sözleşmesi zorunlu olduğu için kiracıların sözleşme imzalarken puan cetvelini alıp almadığı kurum için belirsizliğini koruyor. Puan cetvelinin neden daha sık gönderildiği de bilinmiyor. Bunun nedeni kiracıların daha fazla söz hakkı talep etmesi ve kendilerini nasıl koruyacaklarını daha iyi bilmesi olabilir. Ya da ev sahipleri yeni kurallara daha iyi uyuyor olabilir.
Konut kuruluşları yasanın ihtiyaç duyulan istikrarı sağladığını görüyor. Aedes çatı örgütünden Nathalie Nuiten, yasanın ödenen bedel ile alınan hizmet arasındaki dengeyi yeniden kurduğunu söyledi. Nuiten, "Yasa, orta segment konutlarda izin verilen kirayı, sosyal konutlarda da geçerli olan konut değerleme sistemi üzerinden konutun kalitesine bağlıyor" dedi. Böylece orta segment bir konutun tam olarak ne kadara mal olabileceği netleşiyor. Bu netlik, konut kuruluşlarının orta gelirliler için uygun fiyatlı konut inşa etmesine de yardımcı oluyor.
Nuiten, önümüzdeki dönemde orta segment kiralık konut arzını istikrarlı biçimde artırmaya odaklanılmasının önemli olduğunu söyledi. "Konut kuruluşları da bu konuda sorumluluk taşıyor. Onlar yalnızca sosyal kiracıya değil, orta gelirlilere de hizmet ediyor. Yatırımcılar için başka bir vergi düzeninde yatırım gücüne ihtiyaç var. Bunun için kiracının kira ödeyebilirliğinden yeniden vazgeçilmesini istemiyoruz" dedi.
22 bin konut satışa çıktı
Yine de yasaya yönelik sert eleştiriler var. Hollanda İstatistik Kurumu CBS'ye göre yasanın yürürlüğe girmesinden bu yana yatırımcıların yoğun satışları nedeniyle 22 binden fazla özel kiralık konut satın alma piyasasına geçti. Konut piyasası profesörü Peter Boelhouwer bu duruma önceden dikkat çekmişti. "Satın alamayan ve sosyal konut bulamayan kişiler arada kalıyor. Arzı sürdürmek için ev sahipleri açısından mütevazı da olsa bir getiri gerekli" uyarısında bulunmuştu.
Ancak hem Woonbond hem de Boelhouwer'a göre yeni yasayı tek günah keçisi göstermek fazla kolay. Satış dalgasının arkasındaki gerçek nedenler faizlerdeki artış ve box 3'teki ağır vergi düzenlemeleri. Woonbond sözcüsü Ten Broeke, "Bu vergi kuralları getiriye, kira fiyatı sınırlamasının kendisinden çok daha fazla zarar veriyor" diyerek durumu nuanslandırdı.
Yasa konut piyasasındaki tüm sorunları çözmüyor; ancak geçerli olduğu alanlarda aşırılıklara karşı koruma sağlıyor. Şimdi top hükümette: Kira korumasını yeniden geri almaktan çok, vergiler ve hedefli yeni konut inşası yoluyla yatırımcıların ve konut kuruluşlarının yeniden yatırım yapmak istemesini ve yapabilmesini sağlamak.
Bu haber NU.nl Algemeen kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Black Friday uzuyor ama Hollandalılar eskisi kadar hevesli değil
Black Friday kampanyaları artık kasım ayının tamamına yayılıyor, ancak Hollandalı tüketicilerin indirimlere ilgisi azalıyor.

Yeni konut tamamlanması arttı, hükümetin hedefi hâlâ geride
Temmuz-eylül aylarında Hollanda'da 18.100 yeni konut tamamlandı. Hükümetin yıllık 100 bin konut hedefinin altında kalınmaya devam ediyor.

Hollanda'da dükkan sayısı azalıyor, spor salonları artıyor
NVM Business'in verilerine göre Hollanda'da 2026'nın ilk dokuz ayında 1.300'den fazla mağaza kapandı. Boşalan alanlarda spor salonları ve indirim marketleri öne çıkıyor.

Hollanda'da bankalar müşterileri akıllı telefona zorluyor
Tüketiciler Derneği, Hollanda'daki bankaların akıllı telefonu olmayan müşteriler için bankacılık işlemlerini giderek zorlaştırdığı uyarısında bulundu.

