Uzmanlar: Avrupa'daki sabotajlar Rusya'nın hibrit savaşının parçası

Rusya'nın en az on yıldır Avrupa'daki NATO ülkelerine karşı hibrit savaş yürüttüğü belirtiliyor. Kremlin bu savaşta doğrudan askeri saldırılar yerine hack, casusluk ve üçüncü taraflarca gerçekleştirilen sabotaj eylemlerine başvuruyor. Rusya'nın Ukrayna'yı geniş çaplı işgalinin ardından NATO ülkelerinin Kiev'in yanında yer almasıyla bu hibrit savaşın yoğunlaştığı ifade ediliyor.

Kremlin, Avrupa'daki birçok süpermarkette ve Fransız kan bankalarında soğutma sistemlerini etkileyen hacklerin arkasında olduğu iddialarını kesin bir dille reddetti. Ancak BBC News'in haberine göre, bazı Rus hacker grupları internette saldırıların sorumluluğunu üstlendi. Bu hafta onlarca Avrupa uçuşuna yapılan sahte bomba ihbarlarının da Rusya ile bağlantılı olduğu değerlendiriliyor. İki olayda ihbarların Rusya'dan bir aşırı sağ grupla bağlantılı olduğu belirtildi.

Rus hibrit savaşının zorluğu, eylemlerin arkasında kimin olduğunun kesin olarak belirlenmesinin güçlüğünde yatıyor. Kremlin'in dahlinin kanıtlanması ise daha da zor. Ancak istihbarat uzmanı Tim Bosch, "Burada ördek tüm hatlarıyla görülüyor" diyerek, olayların gidişatının Rusya'yı işaret ettiğini söylüyor. Bosch ve meslektaşı Hugo Vijver, daha önce Hollanda istihbarat ve güvenlik servisi AIVD'de çalıştı.

Soğutma sistemleri ve sahte ihbarlar bir örüntü oluşturuyor

Bosch'a göre soğutma sistemlerine yönelik hackler ve sahte bomba ihbarları bir örüntüye uyuyor. Vijver de Kremlin'in arkasında olmasının kendisini şaşırtmayacağını belirtiyor. "Rus hack operasyonları bir süredir sessizdi, ancak bu tam da onların yapabileceği ve zaten yaptığı bir şey" diyor.

Rusya'nın bu sabotaj eylemlerinin arkasında olduğunun hiçbir zaman kesin olarak saptanamayabileceği belirtiliyor. Bosch, Rusların eylemlerini gizleme konusunda usta olduğunu söylüyor: "Sık sık 'tek kullanımlık ajanlar' ile çalışıyorlar veya kanıtları yakıyorlar. Böylece eylemler Kremlin'e kadar izlenemiyor."

Ancak Bosch, Rus sabotaj eylemlerinin giderek daha "fiziksel" hale geldiğini de ekliyor. Daha önce çoğunlukla hack ve casusluk eylemleriyle sınırlı kalan faaliyetler, artık gıda sistemlerini, kan bankalarını ve havacılığı hedef alıyor. "Bunu gerçekten bir toplum olarak hissediyoruz" diyor.

Rus sabotajlarının yeni olmadığını, "fiziksel" eylemlerin de yıllardır sürdüğünü belirten Bosch, geçmişte bu tür olayların sıklıkla kamuoyuna yansımadığını, ancak artık Rusya ile çatışma halinde olunduğunun daha sık açıklandığını söylüyor.

Eylemlerin amacı Avrupa'yı zayıflatmak

Vijver'e göre Rus sabotaj eylemlerinin temel amacı Avrupa'yı zayıflatmak. "Rusya, yalnızca rakibi zayıflarsa güçlenebileceğini düşünüyor" diyor. Bunun etki operasyonları ve dezenformasyon yaymakla, ayrıca kritik altyapıyı devre dışı bırakmakla mümkün olduğunu belirtiyor. "Bu, ülkeleri kaosa sürükleyebilir" ve bu da hükümete güveni zayıflatabilir.

Süpermarket örneğinde hasarın sınırlı kaldığı belirtiliyor. Soğutucular çoğu durumda yalnızca birkaç saat devre dışı kaldı, bu nedenle bir miktar gıda kaybı yaşandı ve mağazalar maddi zarar gördü, ancak gıda sistemlerinde uzun süreli bir kesinti olmadı. Yine de hack, gıda sistemindeki bir kırılganlığı ortaya çıkardı. Bosch, "O dondurucu sistemleri savunmasızdı. Sistemlerdeki zayıflıkların nerede olduğuna bakılıyor. Şimdi soğutucularla ilgili, ama bir dahaki sefere bir hastane olabilir" diyor.

Bu haftaki eylemlerin gerçekten Rusya kaynaklı olup olmadığının asla bilinemeyebileceği, ancak olayların Rusya'nın hibrit savaşındaki tırmanma örüntüsüne uyduğu ifade ediliyor. Kremlin'in bu savaşla Avrupa'nın tepkisini test etmek için giderek daha fazla risk almaya istekli göründüğü belirtiliyor. Bosch, "Rusya bu tür eylemlerde örneğin Çinlilerden çok daha kaba. Kendilerinin görülmesi onları rahatsız etmiyor" diyor.

Vijver, zamanlamayı da dikkat çekici buluyor: "Kişisel olarak, Rusya'nın ABD ara seçimleri sırasında bu eylemlerle Ukrayna'yı destekleyen Batılı ülkelere bir mesaj gönderdiğini düşünüyorum: ABD'de sonuç ne olursa olsun, bizden kurtulduğunuzu sanmayın."