Uzun süren kuraklık Hollanda'da ağaçları ve amfibileri yok ediyor

Natuurmonumenten (Hollanda Doğa Anıtları Derneği) hidroloğu Jaco van Heemskerk, ülke genelinde uzun süren kuraklığın doğada ciddi hasara yol açtığını söyledi. Van Heemskerk pazar günü Zeeland ilindeki Schouwen-Duiveland adasında bulunan Slot Haamstede (Haamstede Şatosu) yakınlarındaki ormanda yaptığı incelemede, bazı ağaçların turuncu-kahverengiye dönerek yaprak dökmeye hazırlandığını belirtti. “Her şey sonbahar gibi görünüyor” diye konuşan uzman, ağaçların su kullanımını en aza indirmek için koruma moduna geçtiğini, ancak daha uzun süre dayanmaları gerektiğini ve önemli yağışların beklenmediğini ifade etti. “Ölebilirler” uyarısında bulundu.

Şatonun etrafındaki hendekte hiç su kalmadı; su seviyesi en az 1 metre düştü, bir tekne çamurun üzerinde kaldı ve kuru toprakta çatlaklar oluştu. Van Heemskerk, kısa kurak dönemlerin normalde alarm yaratmadığını, ancak bu kuraklığın çok uzun sürdüğünü vurguladı. Zeeland, Hollanda'nın en büyük yağış açığı olan bölgelerinden biri. Şatonun yakınındaki kumullarda yeraltı suyu seviyesi Ocak 2025'ten Ekim ayına kadar düştü, Şubat 2026'ya kadar az yükseldi ve ardından tekrar keskin bir düşüş gösterdi. Van Heemskerk, kuraklığın aslında Ocak 2025'te başladığını ve yeraltı su seviyesinin Hollanda'nın en kurak yazı olarak bilinen 1976 yazından bile daha düşük olduğunu belirtti. “Bu yeni bir düşük nokta” dedi.

Nadir türler yok olma tehlikesiyle karşı karşıya

Bazı ağaçlar ölüyor ve orkideler gibi kumul bitkileri kaybolma riskiyle karşı karşıya. Ülkenin diğer bölgelerinde ise su havuzları kuruyunca tepsli semender ve sarımsaklı kurbağa gibi nadir amfibiler telef oluyor. Akarsular durmuş, kurumuş otlaklarda yaşam alanları kaybolmuş durumda; yusufçuklar, kelebekler ve diğer böcekler de etkileniyor. Van Heemskerk, bu kuraklığın bazı hayvan ve bitkiler için ölümcül olabileceğini söyledi.

Schouwen-Duiveland'deki kumullardan yaklaşık 10 kilometre doğuda bulunan Plan Tureluur sulak alanı, son 20 yılda bin hektar tarım arazisinin dönüştürülmesiyle oluşturuldu. Bu alan, kılıçgagalar, kaşıkçılar ve kara kuyruklu çamur kuşları gibi kuşlara yaşam alanı sağlıyor. Haftalarca süren kuraklık sonucu bazı havuzlar kaldı, ancak zeminin büyük bölümünde çatlaklar oluştu. “Özellikle burada su istiyoruz; tilkiler ve diğer yırtıcıların kuşlara fazla yaklaşmaması için suya ihtiyacımız var. Yuvaları korumak için su şart. Bu gerçekleşmezse burada üreme başarısı sıfır olabilir. Hollanda'da bunun gibi çok az yer var. Eastern Scheldt'te (Oosterschelde) güzel bir alan. Buna baktığımda gerçekten üzülüyorum” diye konuştu.

Ulusal önlem çağrısı

Van Heemskerk, doğayı kuraklığa karşı güçlendirmek için kararlı ulusal önlemler alınması çağrısında bulundu. “Sağlam çözümlere ihtiyacımız var. Devlet bu konuda tercihler yapmak zorunda” dedi. Aksi takdirde sürekli küçük pompalar kurulacağını, ancak bunun kurtarmayacağını belirten uzman, 2018 kurak yazında 'bu sadece bir kere olur' denildiğini hatırlattı. Ancak 2020, 2022 ve 2025 yıllarının da kurak geçtiğini vurgulayan hidrolog, “İklim değişikliği nedeniyle bu kurak yazlar artık daha sık görülüyor” dedi. Kış aylarında suyu denize pompalamak yerine doğada tutmanın gerekli olabileceğini söyleyen uzman, mevcut uygulamanın yeraltı suyunu düşük tutarak Burgh-Haamstede yakınlarında erken kamp sezonunu ve çiftçilerin ağır makinelerini meralarda kullanmasını sağladığını ifade etti. Bu sorunların peyzajın nasıl yönetildiğiyle ilgili olduğunu belirten van Heemskerk, “Tam bir sistem restorasyonuna gitmemiz gerekiyor, ama bu hep tıkanıyor. Bunu yapmazsanız türler kaybolacak ve zaten elimizde çok az tür var. Eşsiz bir şeye sahipken kaybetmek korkunç bir duygu. Bu benim kalbime dokunuyor” şeklinde konuştu.