Vietnam Savaşı kurbanları kimlik tespitinden sonra yeniden gömüldü

Vietnam Savaşı'nda hayatını kaybeden yüzlerce kişi, Ho Chi Minh kentinde düzenlenen törenle anıldı ve yeniden toprağa verildi. Kurbanların büyük bölümünün 1968'deki Tet saldırısı sırasında öldüğü değerlendiriliyor.

Kentteki toplu mezarlardan aylardır süren kazı çalışmalarıyla çıkarılan cenazelerin kimliklerinin belirlenmesi amaçlanıyordu. Ancak 700'den fazla kurbanın büyük kısmının kimliği henüz tespit edilemedi. Cenazeler bir mezarlıkta defnedildi. Yol boyunca toplanan binlerce kişi beyaz çiçeklerle kurbanları andı. Bu hafta Vietnam'ın başka bölgelerinde de anma törenleri düzenleniyor.

Tet saldırısı ve sonrası

Tet saldırısı, Vietnam yeni yılı Tet döneminde 31 Ocak 1968'de başladı. Kuzey Vietnam ordusu, komünist gerilla hareketi Vietcong ile birlikte ABD büyükelçilikleri ve askeri üsler dahil çeşitli hedeflere saldırı düzenledi. ABD ve Güney Vietnam birlikleri saldırıya hazırlıksız yakalandı ancak karşı saldırılarla kontrolü yeniden sağladı. Saldırıda binlerce ABD ve Güney Vietnam askeri öldü. Komünist güçler tarafında ise on binlerce kişi hayatını kaybetti. Ayrıca binlerce Vietnamlı sivil de yaşamını yitirdi.

Kimlik tespitinde zorluklar

Cenazelerin mezarlardan çıkarılması, Vietnam Savaşı'nda hayatını kaybedenleri bulma ve kimliklerini belirleme amacı taşıyan ülke çapındaki çalışmanın parçası. Yaklaşık 175 bin Vietnamlı askerin naaşı hiç bulunamadı. Ülkedeki toplu mezarlarda kimliği belirlenemeyen yüz binlerce cenaze bulunuyor. Vietnamlılar, savaştan geri dönmeyen yakınlarını onlarca yıldır arıyor.

Ho Chi Minh kentinde 731 cenaze bulundu; bunlardan 307'sinin üzerinde kişisel eşyalar çıktı. Kurbanların çoğunun kimliği henüz belirlenemedi. Operasyonun yöneticisi Nguyen Manh Cuong, AP haber ajansına bunun "savaşın çetin koşulları ve zamanın geçmesi" nedeniyle olduğunu söyledi. DNA incelemesi için numuneler Hanoi'deki Vietnam Bilim ve Teknoloji Akademisi'ne gönderildi.

Doan Van Cong'un (68) amcası, 1950'de yirmili yaşlarındayken hayatını kaybetti. Komünist bir savaşçı olduğu ve evinden yaklaşık 50 kilometre uzaktaki bir toplu mezara gömüldüğü düşünülüyor. Yeğeni, AFP haber ajansına, olası mezar yerinde şimdiye kadar kazı yapılamadığını söyledi. Ülke çapındaki çalışmayı "son umut" olarak nitelendirdi.

Kimlik tespit çalışmasından önce yıllar süren bir araştırma yürütüldü. Önce toplu mezarların yerlerinin belirlenmesi gerekiyordu. Araştırmacılar, gazeteciler ve görgü tanıkları bu yerleri tespit etmek için birlikte çalıştı. Vietnam ve yurt dışından savaş fotoğrafları, uydu görüntüleri, askeri haritalar ve arşiv belgeleri incelendi.