VVD'li Brekelmans: Haftada beş gün çalışma norm haline gelmeli

VVD Meclis Grubu Başkanı Ruben Brekelmans, dün akşamki Binnenhof konuşmasında haftada beş gün çalışmanın yeniden norm haline getirilmesi çağrısı yaptı. Brekelmans, bunun Hollanda ekonomisinin büyümesi için gerekli olduğunu savundu.

Konuşma geniş yankı uyandırdı. Brekelmans sadece sendikalara yönelik eleştirisiyle değil, çalışan Hollanda toplumuna yönelik mesajıyla da dikkat çekti. "Haftada beş gün çalışmayı yeniden norm haline getirelim" diyen Brekelmans, bunun "rahatsız edici bir konuşma" olduğunu kabul ediyor.

Brekelmans özellikle genç gruba işaret etti. "Henüz çocukları yok, sağlık sorunları yok ama ilk işlerinde part-time çalışmak istiyorlar. En fazla dört gün, bazen üç gün. Bununla baş edemeyiz" dedi. Brekelmans, daha fazla çalışmanın ve fazla mesainin de karşılığını vermesi gerektiğini sözlerine ekledi.

İşsizlik maaşı, sosyal yardım ve iş göremezlik maaşı alan kişi sayısına da değinen Brekelmans, "Bir milyon insanın kenarda durması ve bu sayının her ay artması lüksünü göze alamayız" ifadelerini kullandı.

Ekonomistler: Söylenmesi kolay, yapılması zor

Ekonomistlere göre bu hedefe ulaşmak göründüğü kadar kolay değil. CBS Başekonomisti Peter Hein van Mulligen, "Hollanda nüfusunun yaklaşık dörtte üçü çalışıyor. Part-time çalışma yaygın. Ancak bunların full-time çalışmasını isterseniz, bu başka şeylerden feragat anlamına gelir; örneğin bakım işleri veya gönüllü çalışmalar" diyor.

Utrecht Üniversitesi'nden işgücü piyasası profesörü Sonja Bekker de insanların part-time çalışmasının genellikle bir nedeni olduğunu belirtiyor: "Çocuk bakımı gibi görevlerin de ciddi bir yük olabileceği gerçeği göz ardı ediliyor. Herkes çocuk bakımını karşılayamıyor ve çocuk bakımı her zaman yeterince esnek değil. Bazıları gece veya çok erken saatlerde çalışıyor, o zaman bakım yerleri açık olmuyor."

Bekker, part-time çalışan sayısını azaltmak için işveren tarafında da değişiklik gerektiğini vurguluyor: "Esnek part-time çalışanlar işverenler için de kullanışlı bir araç. Örneğin sağlık sektöründe yoğunluk olduğunda sabahları daha fazla iş oluyor, öğleden sonra sakinleşiyor. Bu durumu part-time çalışanlarla karşılayabiliyorsunuz."

Brekelmans'ın özellikle gençlere yönelmesine karşın, son yıllarda çalışan genç sayısı zaten önemli ölçüde arttı. Van Mulligen, "Özellikle genç kadınlarda artış var. Gençlerin işgücüne katılımı önceki nesillere göre çok daha yüksek" diyor. CBS verilerine göre 15-25 yaş grubunda çalışan kadın oranı, erkek oranından biraz daha yüksek.

Hollanda genel olarak işgücüne katılım konusunda Avrupa listelerinde iyi durumda. Ancak Brekelmans, maaş alan kişilere bakarak bu oranı artırma imkanı görüyor. Van Mulligen ise bu konuda temkinli: "Buradan elde edilecek kazanç çok sınırlı. Bazıları hasta olduğu için çalışamaz. Personel ihtiyacı olan sağlık ve inşaat sektörlerinde hemen işe başlayamazsınız, eğitimli olmanız gerekir."

Bu kişiler çalışabilse bile işverenin buna açık olup olmadığı da belirsiz. Van Mulligen, "Çalışabilecek ve çalışmak isteyen ama örneğin hasta oldukları için belirli koşullar altında çalışması gereken bir grup var. İşverenin de bunu istemesi gerekiyor" diyor.

Daha fazla çalışmayı ödüllendirerek daha fazla insanı işe kazandırmak? Bu da Brekelmans'ın isteğini doğrudan yaklaştırmıyor; birkaç yıl önce CPB araştırması da bunu göstermişti.