WWF raporu: Yabani hayvan popülasyonlarının yarısı sabit veya büyüyor

Yabani kaplan sayısı 2010-2025 arasında yüzde 70'ten fazla arttı, yeşil deniz kaplumbağaları Kırmızı Liste'den çıkarıldı ve mavi yüzgeçli orkinos ile savana fillerinin popülasyonları büyüdü. Avrupa bizonu, vaşak ve kambur balina sayılarında da artış var. Hollanda sularında su samurları geri dönüyor. Bu veriler, Dünya Doğayı Koruma Vakfı'nın (WWF) Living Planet Report 2026 raporunda yer alıyor.

WWF, "Doğanın restorasyonu artık elinizin altında" değerlendirmesinde bulunuyor. Rapora göre gidişatı tersine çevirmek için gereken değişimler zaten başladı ve düşünülenden daha hızlı ilerleyebilir.

35 bin 803 tür izlendi

Rapor için 35 bin 803 tür izlendi. Bulgular, birçok türün istikrara kavuştuğunu veya toparlandığını gösteriyor. Bu başarılar; kaçak avcılık, yasa dışı ticaret ve aşırı avlanmayla mücadeleye bağlanıyor. Enerji ile gıda ve tarım sektörlerindeki "olumlu kırılma noktaları" da raporda öne çıkıyor. Çoğu ülkede güneş enerjisi artık yeni enerji üretimi için en ucuz kaynak. Hollanda'da geçen yıl ilk kez rüzgâr ve güneş enerjisinden üretilen elektrik, fosil yakıtlardan üretileni geçti. Bu bilgi, Hollanda İstatistik Kurumu CBS'nin verilerine dayandırılıyor.

Gıda ve tarım sektöründe de bir kırılma noktasının ilk işaretleri görülüyor. Daha az gıda israf ediliyor, insanlar daha sık vejetaryen besleniyor ve ticaret ile üretim daha sürdürülebilir olarak nitelendiriliyor. Bu durum ton balığında somutlaşıyor: küresel ton balığı avının yarısından fazlası sürdürülebilir yöntemlerle yapılıyor.

WWF International Genel Direktörü Kirsten Schuijt, "Bu başarıları sürdürmek için doğa kaybına yol açan sektörlerin ve sistemlerin kökten değişmesi gerekiyor" diyor. Schuijt, "Bu ilerleme zaten yaşanıyor. Her yerde ve gereken ölçekte değil, ama değişimin mümkün olduğunu göstermeye yetecek kadar" ifadelerini kullanıyor.

Türlerin yüzde 7'si sabit kalırken yüzde 43'ünün popülasyonları büyüyor. Ancak tablo tek taraflı değil: popülasyonlardaki azalmaların boyutu artışlardan daha büyük. Bu da son 52 yılda ortalama yüzde 73'lük bir düşüşe yol açıyor.

Tatlı su canlılarında düşüş yüzde 85

Bu sonuç küresel biyoçeşitliliğin azalmaya devam ettiğini gösteriyor. En sert düşüş yüzde 85 ile tatlı su popülasyonlarında. Onu karadaki canlılar (yüzde 69) ve okyanus popülasyonları (yüzde 59) izliyor. Hayvan popülasyonlarındaki en büyük azalmalar Latin Amerika ve Afrika'da kaydedildi.

Rapor, doğanın dünya genelinde hâlâ büyük baskı altında olduğunu ortaya koyuyor. Yaşam alanlarının kaybı ve bozulması, hayvan popülasyonları için en büyük tehdit. Bunu doğal kaynakların aşırı kullanımı, iklim değişikliği, kirlilik, istilacı türler ve hastalıklar takip ediyor.

Araştırmacılar doğaya daha fazla kaynak ayrılması gerektiğini belirtiyor. Doğa ve hayvan türlerinin restorasyonu için yıllık küresel finansman açığı 942 milyar dolar. Hollanda hükümeti ise doğaya zarar veren faaliyetlere yılda yaklaşık 10 milyar euro sübvansiyon sağlıyor.

Bilim insanlarına göre umut var ve değişim mümkün. Bu noktada hükümetlerin ve kuruluşların en iyi yapabileceği şey, "hayvanlara en yakın yaşayan yerli halklara" odaklanmak. Yerli halklar doğa koruma kararlarına dahil edildiğinde, alınan kararlara en yüksek düzeyde uyum sağlanıyor.

Schuijt, "Önümüzdeki fırsat azımsanmayacak kadar büyük" diyor. "Bilgiye, araçlara ve imkânlara sahibiz. Şimdi önemli olan, ortak eyleme geçme konusundaki kararlılığımız."