Yapay zekâ üretimi itirazlar konut yapımını yavaşlatıyor

BNR ve Cobouw'un yaptığı bir araştırmaya göre yapay zekâ ile hazırlanan itiraz ve resmi görüşler konut yapımını daha da yavaşlatıyor. Konut sıkıntısını azaltmak için daha fazla ev inşa etmeye odaklanılan bir dönemde, uzun ve çoğu zaman hatalı itirazları yanıtlamak zaman alıyor.

BNR, aralarında belediyeler, geliştiriciler, sektör kuruluşları ve hukuk bürolarının bulunduğu 35 tarafla görüştü. Sektör kuruluşu NEPROM'dan Fahid Minhas, yayıncıya "Yapay zekânın bir yapı planına ya da ruhsata karşı kapsamlı itirazlar hazırlamayı çok kolaylaştırdığını görüyoruz" dedi.

Görüşülen 35 taraftan 20'si konut planlarına yönelik itiraz ve resmi görüşlerin hazırlanmasında yapay zekânın kullanıldığını fark ettiklerini söyledi. İtirazların ne kadarının yapay zekâ üretimi olduğunu tam olarak belirtemeyen taraflar, bu eğilimin son 18 ayda ortaya çıktığını ifade ediyor.

İtiraz başına gerekçe sayısı arttı

Araştırmaya katılan birçok tarafın dile getirdiği temel kaygı, yapay zekâ üretimi itirazların hâlihazırda ağır işleyen inşaat sürecini daha da yavaşlatması. İtirazlarla ilgilenmek zorunda olan taraflar artık her itiraz için daha fazla gerekçeyi yanıtlamak durumunda kalıyor.

CERTA Advocaten'dan Werner Alternaar, daha önce itirazlarda üç ile altı arasında gerekçe belirtilirken yapay zekâ sayesinde insanların kolayca 12 gerekçeye kadar çıkabildiğini söyledi. Alternaar, "Bunların hepsini tek tek inceleyip yanıtlamam gerekiyor; bazı gerekçelerin hiçbir dayanağı olmadığını hemen görsem bile" dedi.

NEPROM'dan Minhas da bunun insanlara çok çeşitli konuları gündeme getirme imkânı tanıdığını belirtti. Minhas, itiraz edenlerin örneğin azot izninin hatalı olduğunu, bir planın park standartlarını karşılamadığını ya da gürültü etki değerlendirmesinin kusurlu olduğunu öne sürebildiğini, belediyenin bu iddiaları çürütmek için yeni araştırmalar yapmak zorunda kaldığını anlattı.

Yapay zekâ üretimi itirazların artması, konut yapımını hızlandırmayı hedefleyen Jetten hükümeti için bir geri adım anlamına geliyor. Kabine konut planlarına itiraz edilmesini zorlaştırmak için çalışırken yapay zekâ, insanların bir tuşa basarak itiraz etmesine olanak tanıyor.

İçişleri ve Krallık İlişkileri Bakanlığı, BNR'ye yaptığı açıklamada yapay zekâ üretimi itirazların konut yapımını yavaşlattığına dair "işaretler" aldığını bildirdi. Bakanlık sözcüsü, "Daha uzun itirazları işlemenin daha kısa olanlara göre daha fazla emek gerektirebileceğine dair sinyaller alıyoruz. Ancak bunlara bakarak yapay zekâ kullanımının tek başına konut yapımını yavaşlattığı sonucuna varamayız" dedi.

Bakanlık yapay zekânın süreçleri "gereksiz yere uzun ya da karmaşık" hale getirip getirmediğini izliyor, ancak yakında yürürlüğe girecek Kamu Konut Yönetimini Güçlendirme Yasası'nın bu sorunu çözeceğini bekliyor. Gelecek yılın başında uygulamaya girecek yasa, insanların konut planlarına yalnızca bir kez itiraz etmesine izin veriyor ve Danıştay'ın altı ay içinde karar vermesini zorunlu kılıyor.