Yeni film Stand Up engelin kimlik üzerindeki etkisini araştırıyor
Engelli bir yönetmenin ilk uzun metraj filmi Stand Up, 23 yaşında tekerlekli sandalyeye bağlı kalan Vera'nın hikâyesini anlatıyor. Film, engelin kimlik üzerindeki etkisini sorguluyor.

Yönetmen Mari Sanders'in ilk uzun metrajlı filmi Stand Up, 23 yaşındaki Vera'nın aniden tekerlekli sandalyeye bağlı kalmasıyla hayatını nasıl şekillendirdiğini anlatıyor. Vera, 22 yaşındaki ve hayatı boyunca tekerlekli sandalye kullanan Xander ile tanışınca ikili arasında özel bir arkadaşlık doğar. Film, Vera'nın eski hayatına mı bağlı kalacağı yoksa yeni gerçekliğini mi kucaklayacağı ikilemini konu alıyor.
Engellilik değil, kimlik üzerine bir film
Sanders, kendisi de beyin felci (serebral palsi) nedeniyle tekerlekli sandalyede. Daha önce engelli bireylerle ilgili kısa filmler ve belgeseller çektti. Sekiz yıl üzerinde çalıştığı Stand Up'ın senaryosu, film dünya prömiyerini New York'ta Tribeca Film Festivali'nde yaptı.
Sanders, NU.nl'ye yaptığı açıklamada, engelli bireylerle ilgili mevcut filmlerden farklı bir şey yapmak istediğini söylüyor. “Bunlar her zaman çok sosyal gerçekçi. Ama engelli olmak üzerine bir şiir yazmaya çalışsam ne olur?” diyor. 38 yaşındaki yönetmene göre film yalnızca engelin kendisiyle değil, kimlik üzerindeki etkisiyle ilgili. Ona göre engel her zaman sadece başa gelen bir şey değil; hayata yeniden yön vermeye de yardımcı olabiliyor. Bu durum, kazadan önce hayatta yerini arayan başkarakter Vera (Lucia Zemene) için de geçerli.
Sanders, “Bazen hayatta yeni bir adım atmak için çok kırılgan olmanız gerekir. Vera'nın ani engeli ona kendi bulamadığı bir yön veriyor. Biraz amaçsızdı. Bu küçük bir ayrıntı gibi görünse de benim için esaslı bir fark. Sonuçta film Vera'nın hayatta yolunu bulmasıyla ilgili. Engel onun yoluna çıkıyor, film engel hakkında değil. Büyük drama o değil. Dram, ne istediğini bilmemesi.” diyor.
Farklı yaklaşımlar ve otantiklik arayışı
Vera ve Xander (Daan Buringa), engelli bireylerin kimliklerine ne kadar farklı bakabildiklerini gösteriyor. Vera eski hayatına mümkün olduğunca geri dönmek, çalışmak, bağımsız olmak ve yeniden katılmak istiyor. Xander ise engelini kimliğinin önemli bir parçası olarak görüyor. Benzer deneyimler yaşayan insanlara yöneliyor, bir anlamda kendini bastırıyor ve dış dünyaya kapanıyor.
Sanders, Stand Up'ın engelle ve buna bağlı yasla başa çıkmanın tek bir yolu olmadığını gösterdiğini belirtiyor. “Tam kabullenmeye inanmıyorum. Kabullenmeyle meşgul olabileceğinize inanıyorum ama bu bir eylem, son hedef değil.”
Farklı deneyimleri olabildiğince otantik yansıtmak için Sanders bilinçli olarak engelli oyuncuları seçmiş. “Bu kulağa sosyal bir proje gibi gelebilir ama benim için değil. Bir yönetmen olarak otantiklikle ilgileniyorum. Bir oyuncu tekerlekli sandalyede ne kadar iyi oynayabilirse oynasın, belirli alışkanlıkları, duygusal yükü ve mimikleri engelli değilseniz edinemezsiniz. Ben tam da engelli olmanın nasıl bir şey olduğunu otantik bir portresini çekmek istedim.”
Sanders ayrıca engelli bireylerin hikâyelerinin nihayet kendi perspektiflerinden anlatılmasının önemli olduğunu düşünüyor. “Dustin Hoffman'ın tekerlekli sandalyeye oturup bütün Oscarları almasına artık yeter demiştim.”
Film için ileri yaşta engelli olan kişilerle konuşan Sanders, üzüntünün sadece kişinin fiziksel olarak artık yapamadıklarından değil, çevrenin o kişiye farklı davranmasından kaynaklandığını keşfetmiş. “Artık yürüyememeyi çoğu kişi kabullenmeyi öğreniyor. Daha çok başkalarının gözünde farklı hale gelmeleri; acımayla baş etmek zorunda kalmaları; kazadan önceki aynı kişi olsalar bile toplumun onları artık ciddiye almadığı fikri. Stand Up'taki büyük hayal kırıklığı burada.”
Sanders'e göre film sadece engelli olan kişinin üzüntüsünü değil, çevresinin de yeni gerçekliğe alışması gerektiğini gösteriyor. “Vera bunu öğrenmeli çünkü bu engel sadece ona ait değil. Onun çevresi de yas tutuyor.”
Filmden ilk tepkilerden memnun olan Sanders, engelli bireylerin sonunda görüldüklerini hissettiğini, engelli olmayanların da karakterlerde kendilerini bulduğunu söylüyor. “Aslında hiç de engel hakkında olmayan ama bir yandan da olan evrensel bir hikâye anlatabildiğim için gururluyum.”
Stand Up bugünden itibaren sinemalarda gösterimde.
Bu haber NU.nl Algemeen kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

NOS'un Avrupa muhabiri Tijn Sadée 62 yaşında hayatını kaybetti
NOS ve NRC için yıllarca Avrupa Birliği haberlerini takip eden, Macaristan ve Brüksel muhabirliği yapan Tijn Sadée, birkaç hafta önce konulan kanser teşhisinin ardından hayatını kaybetti.

Miley Cyrus, müzisyen Maxx Morando ile evlendi
Şarkıcı Miley Cyrus, 2021'den bu yana birlikte olduğu müzisyen Maxx Morando ile aile ve arkadaşlarının katıldığı bir törenle evlendi.

Titanic yolcularının eşyaları rekor fiyatlara satıldı
Titanic'ten kalan kişisel eşyalar açık artırmada 1,2 milyon avronun üzerinde gelir getirdi; en pahalı parça bir cep saati oldu.

Dance Parade geri dönüyor: Gençler bu etkinliği benimseyecek mi?
Rotterdam'da düzenlenen Dance Parade geri dönüyor. Organizatörler eski katılımcıları heyecanlandırırken, etkinliğin gençler arasında ne kadar bilindiği tartışılıyor.

