Yeni kira yasası sonrası satış dalgasının tek nedeni yasa değil
Uygun Kira Yasası'nın yürürlüğe girmesinden bu yana 22 binden fazla özel kiralık konut satıldı. Uzmanlar satış dalgasının ardında faiz artışı ve servet vergisi gibi etkenlerin de bulunduğunu belirtiyor.

Hollanda'da 1 Temmuz 2024'te yürürlüğe giren Uygun Kira Yasası (Wet betaalbare huur), kiralık konut piyasasında tartışmalara yol açmaya devam ediyor. Yasa, kira fiyatlarını konutun kalitesi ve büyüklüğüne göre belirleyen bir puan sistemi getirerek aşırı yüksek kiraları sınırlamayı amaçlıyor. Ancak yasanın yürürlüğe girmesinden bu yana Hollanda İstatistik Kurumu (CBS) verilerine göre 22 binden fazla özel kiralık konut satışa çıkarıldı. Uzmanlar, bu satış dalgasının yalnızca yeni yasadan kaynaklanmadığını, artan faiz oranları ve servet vergisi (box 3) düzenlemelerinin de etkili olduğunu vurguluyor.
Yasanın amacı ve ilk etkileri
Dönemin konut bakanı Hugo de Jonge tarafından hazırlanan yasa, konut piyasasındaki ciddi kıtlık ve rekor kira fiyatlarına karşı geliştirildi. Daha önce ev sahipleri, iki odalı bir daire için rahatça 1.600 euro kira isteyebiliyordu. Artık azami kira bedeli, konutun kalitesine ve metrekare büyüklüğüne bağlı olarak hesaplanıyor. Kiracılar, kiralarının çok yüksek olduğunu düşündüklerinde Kira Komisyonu'na (Huurcommissie) başvurabiliyor. Kira Komisyonu'ndan yapılan açıklamaya göre, yasanın yürürlüğe girmesinden bu yana başlangıç kirasını kontrol ettirmek isteyen kiracı sayısı büyük ölçüde sabit kaldı. Bu yıl şu ana kadar 1.452 başvuru yapıldı; 2025 genelinde ise 1.756 başvuru kaydedildi.
Kiracılar Sendikası Woonbond sözcüsü Mathijs ten Broeke, yasanın amacına ulaştığını belirtiyor. Ten Broeke, "Birçok konut artık daha adil ve daha düşük fiyatlarla kiralanıyor. Kiracılar hukuken çok daha güçlü. Kira çok yüksek çıkarsa Kira Komisyonu'na gidebiliyorlar" diyor. Woonbond ve konut uzmanları, satış dalgasının tek sorumlusunun yeni yasa olmadığını savunuyor. Woonbond sözcüsü, "Mali kurallar, kira sınırlamasının kendisinden çok daha fazla getiriyi etkiliyor" diyerek faiz ve vergi düzenlemelerine dikkat çekiyor.
Konut kuruluşları ve uzmanlar ne diyor?
Konut kuruluşları, yasanın piyasaya ihtiyaç duyulan istikrarı getirdiğini belirtiyor. Aedes çatı örgütünden Nathalie Nuiten, yasanın ödenen para ile alınan hizmet arasındaki dengeyi yeniden kurduğunu söylüyor. Nuiten, "Yasa, orta gelirli kiralık konutlar için izin verilen kirayı, sosyal konutlarda zaten geçerli olan konut değerleme sistemi üzerinden konutun kalitesine bağlıyor" diyor. Bu durumun, orta segment konutların ne kadar kira getirebileceğini netleştirdiğini ve kuruluşların orta gelirliler için uygun fiyatlı konut inşa etmesine yardımcı olduğunu ekliyor. Ancak Nuiten, önümüzdeki dönemde istikrarlı bir orta segment kiralık konut arzının artırılmasına odaklanılması gerektiğini vurguluyor. "Konut kuruluşları da bu konuda sorumluluk taşıyor. Yalnızca sosyal kiracılara değil, orta gelirlilere de hizmet veriyorlar. Yatırımcılar için farklı vergi düzenlemeleriyle yatırım gücü sağlanmalı. Kiracının ödeyebilirliğinden tekrar vazgeçilmesini istemiyoruz" diyor.
Öte yandan, konut piyasası profesörü Peter Boelhouwer daha önce yaptığı uyarıda, satın alma gücü olmayan ve sosyal konut bulamayan kişilerin arada kalacağını belirtmişti. Boelhouwer, "Konut sağlayıcıları için mütevazı da olsa bir getiri, arzın sürdürülebilmesi için gerekli" değerlendirmesinde bulunmuştu. Woonbond ve Boelhouwer, satış dalgasının tek suçlusunun yeni yasa olmadığı konusunda hemfikir. Artan faiz oranları ve box 3'teki ağır vergi düzenlemeleri, asıl belirleyici etkenler olarak öne çıkıyor. Yasa, konut piyasasındaki tüm sorunları çözmüyor ancak yürürlükte olduğu alanlarda aşırı fiyat artışlarına karşı koruma sağlıyor. Şimdi top hükümette: kira korumasını geri almak değil, vergi düzenlemeleri ve hedefli yeni konut inşaatı yoluyla yatırımcıların ve konut kuruluşlarının yeniden yatırım yapmasını sağlamak.
Bu haber NU.nl Economie kaynağındaki bilgiler derlenerek Hollanda Haber tarafından Türkçe hazırlanmıştır.
İlgili Haberler

Black Friday uzuyor ama Hollandalılar eskisi kadar hevesli değil
Black Friday kampanyaları artık kasım ayının tamamına yayılıyor, ancak Hollandalı tüketicilerin indirimlere ilgisi azalıyor.

Yeni konut tamamlanması arttı, hükümetin hedefi hâlâ geride
Temmuz-eylül aylarında Hollanda'da 18.100 yeni konut tamamlandı. Hükümetin yıllık 100 bin konut hedefinin altında kalınmaya devam ediyor.

Hollanda'da dükkan sayısı azalıyor, spor salonları artıyor
NVM Business'in verilerine göre Hollanda'da 2026'nın ilk dokuz ayında 1.300'den fazla mağaza kapandı. Boşalan alanlarda spor salonları ve indirim marketleri öne çıkıyor.

Hollanda'da bankalar müşterileri akıllı telefona zorluyor
Tüketiciler Derneği, Hollanda'daki bankaların akıllı telefonu olmayan müşteriler için bankacılık işlemlerini giderek zorlaştırdığı uyarısında bulundu.

