Yeni konutlarda aynı paraya daha az metrekare

Hollanda'da yeni yapılan konutların satış fiyatı sabit kalsa da alıcılar aynı paraya giderek daha az yaşam alanı elde ediyor. Emlakçılar birliği NVM'nin verilerine göre yeni konutların metrekare fiyatı bu yılın üçüncü çeyreğinde yaklaşık 5.320 euroya çıktı. Bu, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,8'lik bir artış anlamına geliyor.

Yeni bir konutun ortalama satış fiyatı üçüncü çeyrekte 503.000 euro oldu; bu rakam bir önceki çeyrekle neredeyse aynı. NVM, fiyatın sabit kalmasını ancak konutların küçülmesini "krimpflatie" (küçülme enflasyonu) olarak adlandırıyor. Alıcı aynı parayı ödüyor, karşılığında daha az metrekare alıyor.

Satışa çıkan yeni konut sayısı ise son yıllarda belirgin biçimde arttı. 2026'nın üçüncü çeyreğinde yaklaşık 21.500 yeni konut satışta bekliyordu; bu, neredeyse on bir yılın en yüksek seviyesi ve bir yıl öncesine göre yüzde 17 fazla.

Daireler ağırlıkta, benzer projeler birbiriyle yarışıyor

Satıştaki yeni konutların yüzde 63'ü dairelerden oluşuyor. Bu daireler genellikle küçük ve birbirine çok benziyor. Aynı tip konutun birçok projede birden sunulması, projeler arasındaki rekabeti artırıyor ve satışı zorlaştırıyor.

NVM Başkanı Lana Goutsmits-Gerssen, yüksek inşaat maliyetleri nedeniyle projelerin kârlı kalabilmesi için satış fiyatının yüksek tutulması gerektiğini söylüyor. Yeni konut fiyatının büyük ölçüde maliyet tarafından belirlendiğini belirten Goutsmits-Gerssen, bunda hem günümüzde geçerli yüksek kalite standartlarının hem de zorlu inşaat arazilerinin, pahalı yapı malzemelerinin ve yükselen personel maliyetlerinin etkili olduğunu ifade ediyor.

Goutsmits-Gerssen ayrıca devlet kuralları nedeniyle gerçekten ihtiyaç duyulan konutların yeterince yapılmadığını savunuyor. Ona göre daireler özellikle ev sahibi olmaya yeni adım atanlara yönelik ve bu grup konut zincirinde hareketlilik yaratmıyor. 1 Temmuz'dan bu yana tüm yeni konutların üçte ikisinin "ulaşılabilir" fiyat aralığında olması şartı geçerli. Bu da çoğunlukla tam bu azami fiyat sınırına denk gelen konutların inşa edilmesine yol açıyor.

Araştırma ve danışmanlık şirketi Stec Groep'tan konut piyasası danışmanı Casper van Rietbergen de aynı noktaya dikkat çekiyor. Van Rietbergen'e göre aynı arazide daha fazla konut yapılabildiğinde yatırımın geri dönüşü geliştirici için kolaylaşıyor; bu nedenle özellikle daire sayısının artması şaşırtıcı değil.

Van Rietbergen, Hollanda'daki konutların üçte ikisinin aile konutu olduğunu, ancak hanelerin yalnızca üçte birinin aileden oluştuğunu belirtiyor. Tek kişilik ve iki kişilik hanelerin sayısı hızla arttığı için daire sayısının da artması mantıklı. Yükselen inşaat maliyetleriyle birlikte bu durum, toplamda daha fazla ama daha küçük konut yapılmasına neden oluyor.

Küçük daireler "tavuk kümesi" değil

Küçük daireler zaman zaman olumsuz biçimde "tavuk kümesi" diye nitelendiriliyor. Van Rietbergen bunun abartı olduğunu düşünüyor. Hollandalıların kişi başına ortalama 53 metrekareyle birçok başka Avrupalıdan daha ferah yaşadığını söylüyor. Ona göre Hollanda bireysel bir toplum; insanlar yalnız ya da iki kişi olarak yaşamayı tercih ediyor ve bu açıdan yeni daireler tam da bu ihtiyaca karşılık geliyor.

Van Rietbergen'e göre asıl sorun, farklı konut arayan gruplar arasındaki gerilimde yatıyor. Küçük konutlar ev sahibi olmaya yeni adım atanlar için uygun; ancak daha büyük bir eve geçmek isteyenler için bu daireler elverişsiz. Danışmana göre piyasanın önündeki en kritik soru da kimin için konut yapıldığı.