Yüksek enerji fiyatları market fiyatlarını da artırıyor

İran ile ABD arasındaki çatışma nedeniyle yükselen enerji fiyatları, yalnızca akaryakıt ve doğal gazı değil, diğer ürünlerin fiyatlarını da yukarı çekiyor. ING başekonomisti Bert Colijn, "Şirketler de yüksek enerji fiyatlarıyla karşı karşıya. Bu maliyet sonunda tüketiciye yansıtılıyor" dedi. Colijn'e göre enflasyonun gıda gibi diğer kategorilere de sıçrayacağına dair endişeler büyük. Benzin istasyonlarındaki fiyatların da yüksek seyrettiğini belirtti.

Dünya petrol arzının yüzde 20'sini karşılayan Hürmüz Boğazı, İran ile ABD arasındaki gerilim nedeniyle aylardır kapalı. Yüzlerce petrol tankeri bekliyor. Bölgedeki petrol ve gaz tesislerinde de büyük hasar oluştu. Bu gelişmeler üzerine petrol fiyatları şubattan bu yana hızla arttı. Bir varil Brent petrol şu anda 99,93 dolar, bir varil Amerikan petrolü ise 89,32 dolar seviyesinde.

Akaryakıt fiyatları enflasyonun ana itici gücü

Petrol fiyatlarındaki artış, akaryakıt fiyatlarını da yükseltti. Son aylarda benzin ve motorin fiyatları enflasyonun en önemli itici gücü haline geldi. Bir litre benzin 2,709 euro, bir litre motorin ise 2,77 euro. Avrupa'daki ortalama motorin fiyatı geçen ay rekor seviyeye çıktı.

Ekonomist Aggie van Huisseling, fiyatların Ukrayna-Rusya savaşının başındaki kadar sert yükselmesini beklemiyor. "Enerji faturası yükselecek, ancak çoğu hanenin sabit sözleşmesi var. Örneğin doğal gaz fiyatı arttı. Yine de etki önceki krizdekinden daha az olacak" dedi.

Tüketiciler zamanla gıdada da daha fazla ödeme yapacak. Bunun nedeni yüksek enerji fiyatlarının yanı sıra kuraklık ve sıcaklık nedeniyle kötü geçen hasat dönemi. Van Huisseling'e göre makineler gibi sanayi ürünleri ile seyahat ve uçak biletleri gibi hizmetler zaten pahalandı. ABN AMRO bu yıl yüzde 3,2, 2027'de ise yüzde 3,1 enflasyon bekliyor.

İran ile ABD arasındaki çatışmanın tırmanıp tırmanmayacağı ise belirsizliğini koruyor. ABD Başkanı Donald Trump ateşkesi reddetti. Hem Colijn hem de Van Huisseling, enerji fiyatlarının uzun vadede yüksek kalmasını bekliyor.