Yüz binlerce otomobil arızalı olmasına rağmen trafikte

Hollanda'da yüz binlerce otomobil, aslında garajda kontrol veya onarım görmesi gerekirken trafikte kalıyor. Söz konusu araçlar, RDW (Hollanda Araç ve Ehliyet Dairesi) tarafından 'ciddi' olarak sınıflandırılan geri çağırmaların konusu. Bu araçlardaki akü yangınları veya hava yastığı arızaları gibi sorunlar, kaza anında yaralanma riskini artırabiliyor.

Bazı sürücüler, açık geri çağırma bildirimlerine rağmen yıllarca araçlarını kullanmaya devam ediyor. Örneğin, direksiyon çevresindeki cıvataların yeterince sıkı olmadığı Daihatsu Materia modelleri için 19 yıl önce başlatılan geri çağırma hâlâ geçerli. Onarım ücretsiz.

Altyapı ve Su Yönetimi Bakanı Karremans, otomobil sahiplerini geri çağırmalara katılmaya zorunlu kılacak bir yasa tasarısı üzerinde çalışıyor. Karremans, konuya ilişkin olarak 'Kendi güvenliğiniz ve ailenizin güvenliği söz konusu. Bunun yapılması gerçekten önemli' dedi.

Veriler eksik, sigorta riski var

Sigortacılar Birliği (Verbond van Verzekeraars), geri çağırma bildirimi varken araç kullanmaya devam etmenin sigorta kapsamı üzerinde olumsuz etkileri olabileceği uyarısında bulundu. Ancak bu durum koşullara bağlı. RDW'ye göre kapsam 400 binden fazla aracı ilgilendiriyor, ancak kurum kesin sayının belirsiz olduğunu kabul ediyor. Verilerin doğru şekilde iletilmesi zorunlu olmadığı için hem onarılmış hem de etkilenmiş araçlar bu sayıdan eksik olabiliyor.

Karremans'a göre öncelikle bu kayıtların ve araç sahipleriyle iletişimin iyileştirilmesi gerekiyor. Bakan, 'Şu anda bu sorun üzerinde ve tam olarak kaç aracın etkilendiği konusunda iyi bir kontrolümüz yok' diye konuştu. Bu adımların işe yaramaması halinde tüketiciler için bir zorunluluk düşünülebilir.

Açık geri çağırmaların on vakanın yedisinde sorun, koruma donanımlarından kaynaklanıyor. Bunlar arasında emniyet kemerleri, hava yastıkları, çocuk koltuklarının Isofix bağlantıları veya baş dayanakları yer alıyor. Koruma donanımlarına ilişkin geri çağırmaların çoğu, Japonya merkezli Takata firmasının ürettiği ve birçok otomobil üreticisine tedarik edilen hava yastıklarından kaynaklanıyor. Bu hava yastıkları patlayabiliyor ve yurt dışında ölümlere yol açtı. Hollanda'da tahminen 160 bin otomobil bu tür hassas hava yastığıyla trafikte.

Diğer güncel örnekler arasında aküsü yangın çıkabilen hibrit Ford Kuga ve baş dayanakları çıkabilen Volvo EX30 yer alıyor. Volvo EX30 sahiplerine önümüzdeki hafta bilgi verilecek.

Yurt dışında daha sıkı kurallar

Geri çağırma sorunu uzun süredir biliniyor; 2019'da Rutte III hükümeti iyileştirme sözü vermişti. O dönemde araç sahiplerinin onarım yaptırmaya zorunlu tutulup tutulamayacağı ve üreticilerin daha iyi bilgi sağlamaya zorlanıp zorlanamayacağı da araştırılmıştı. Norveç, Danimarka ve Almanya'da üreticiler geri çağırma koşullarına uymadıklarında yaptırım uygulanabiliyor. Danimarka, Almanya ve Finlandiya'da ise araç sahipleri arızaları onartmadıklarında para cezası alabiliyor.

Oto sektörü kuruluşu Bovag, RDW ve İnsan ve Çevre Denetim Kurumu (Inspectie voor Leefomgeving en Transport) araç sahiplerine yönelik bir zorunluluğu destekliyor. Bu kapsamda, çözülmemiş sorunu olan kişilere, süresi geçmiş APK (araç muayenesi) durumunda olduğu gibi, kamuya açık yollarda araç kullanma yasağı getirilebileceği belirtiliyor. Bovag, aksi halde haksız yere araç kullanma yasağı uygulanabileceği için RDW'deki kayıtların mevcut durumdan daha iyi olması gerektiğini vurguluyor.

Sigortacılar Birliği, açık geri çağırma ile trafikte kalmaya devam etmenin sigorta kapsamı açısından sorun yaratabileceği uyarısını yineliyor. Bir geri çağırmanın tek başına bunun için yeterli olmadığını, ancak koşullara bağlı olarak bunun mümkün olabileceğini belirtiyor. Örneğin, bir kişinin gösterge panelindeki bilinen bir sorundan kaynaklanan uyarı ışığı yanarken bilerek araç kullanmaya devam etmesi durumunda, kaza halinde hasarı araç sahibinin kendisi karşılamak zorunda kalabileceği ifade ediliyor. Sigortacılar, en önemlisinin insanlara sorunu onartma fırsatı verilmesi ve bunun gerçekleşmesi olduğunu vurguluyor. Aksi durumda, 'bunu iyileştirmek için ek tedbirlerin araştırılmasını uygun buluyoruz' deniliyor.